مقدمه
آیا میخواهید در آلمان کار کنید و میپرسید که حقوق شما بهحیث کارمند چیست؟ آشنایی با قرارداد جمعی مزد (Tarifvertrag)، حداقل مزد و اوقات کاری قانونی برای داشتن یک محیط کار عادلانه و امن بسیار مهم است. در این مقاله، معلومات اساسی را که برای حفاظت از حقوق خود و رسیدن به تعادل خوب میان زندگی کاری و شخصی نیاز دارید، در اختیارتان میگذاریم.
قرارداد جمعی مزد (Tarifvertrag) چیست؟
قرارداد جمعی مزد (Tarifvertrag) توافقی است میان اتحادیههای کارگری (Gewerkschaften) که از منافع کارگران نمایندگی میکنند و میان کارفرماها یا انجمنهای کارفرمایی. هدف این قرارداد تنظیم شرایط کاری در یک بخش مشخص است؛ مانند معاش، اوقات کار و رخصتی، برای نمونه در بخش فلزات و برق یا صنعت کیمیاوی. در بسیاری موارد، شرایطی که در این قراردادها پیشبینی شده، برای کارمندان بهتر از شرایطی است که در شرکتها یا سکتورهایی بدون قرارداد جمعی وجود دارد.
حداقل مزد در آلمان
حداقل مزد قانونی چیست؟
در آلمان، تمام کارگران و کارمندان – و در بعضی موارد حتا شاگردان آموزش مسلکی – حق دارند حداقل مزد قانونی (Mindestlohn) را بهدست آورند؛ رقمی که هر از گاهی تعدیل میشود. از ۱ جنوری ۲۰۲۴ به اینسو، حداقل مزد قانونی به ۱۲٫۴۱ یورو در هر ساعت افزایش یافته است. پرداخت مبلغی کمتر از این رقم مجاز نیست.
چه کسانی شامل حداقل مزد نمیشوند؟
در چند حالت، حداقل مزد قانونی تطبیق نمیشود، از جمله:
کارآموزیهای اجباری (Pflichtpraktikum) بهعنوان بخشی از برنامهٔ مکتب یا دانشگاه
کارآموزیهای آشنایی و راهنمایی (Orientierungspraktikum) پیش از شروع تحصیل یا برای شناخت حرفه، مشروط بر اینکه بیشتر از سه ماه دوام نکند
اشتراککنندگان در برنامههای ادارهٔ فدرالی کار، مانند برنامههای «آمادگی برای ورود به بازار کار» (Einstiegsqualifizierung)
بیکاران درازمدتی که کمتر از شش ماه میشود کار جدید را شروع کردهاند
داوطلبانی که بهطور رضاکار و بدون مزد کار میکنند
حداقل معاش شاگردان آموزش مسلکی (Azubi-Mindestlohn)
از ۱ جنوری ۲۰۲۳، برای شاگردان آموزش مسلکی در سال اول آموزش، حداقل معاش ماهوار ۶۲۰ یورو تعیین شده است. این مقدار در سالهای بعدی آموزش مطابق احکام قانون افزایش مییابد.
اوقات کاری قانونی در آلمان
حد اکثر اوقات کار روزانه:
در اصل، یک کارمند نباید بیشتر از ۸ ساعت در روز کار کند.
افزایش موقتی اوقات کار:
در برخی دورهها میتوان اوقات کار را تا ۱۰ ساعت در روز بالا برد، بهشرطی که ساعتهای اضافی در ظرف شش ماه دوباره جبران شود.
وقفهها و استراحتها:
اگر بیشتر از ۶ ساعت کار کنید، حق دارید حداقل ۳۰ دقیقه وقفه (استراحت) داشته باشید.
اگر بیشتر از ۹ ساعت کار کنید، وقفهٔ شما باید دستکم ۴۵ دقیقه باشد.
وقفههای خیلی کوتاه:
وقفههایی که کمتر از ۵ دقیقه دوام دارند – مثلاً رفتن کوتاه به تشناب – معمولاً بهعنوان استراحت رسمی حساب نمیشوند.
دوران استراحت میان دو روز کاری:
میان ختم یک روز کاری و شروع روز بعد، باید حداقل ۱۱ ساعت استراحت بدون وقفه وجود داشته باشد.
آیا وقفهها معاش دارند؟
در اکثر موارد، وقفهها پرداخت نمیشوند و جزو اوقات واقعی کار حساب نمیگردند.
اضافهکاری (Überstunden)
آیا شما مکلف هستید که اضافهکاری انجام بدهید؟
اینکه آیا باید اضافهکاری کنید یا نه، به قرارداد کار (Arbeitsvertrag) یا قرارداد جمعی مزد (Tarifvertrag) بستگی دارد. اگر در قرارداد شما بند مشخص در مورد اضافهکاری باشد، در اصل باید از آن پیروی کنید.
اگر چنین بندی وجود نداشته باشد، میتوانید از انجام اضافهکاری خودداری کنید؛ مگر در حالات استثنایی مانند حوادث، بحرانها یا وضعیتهای عاجل که به تلاش اضافی ضرورت دارند.
جبران اضافهکاری:
معمولاً اضافهکاری یا با پول اضافی جبران میشود یا با رخصتی جبرانی (وقت آزاد). اگر در قرارداد شما در مورد پرداخت اضافهکاری چیزی درج نشده باشد، در بسیاری موارد حق دارید برای این ساعتها مزد اضافی دریافت کنید.
نکات مهم
ثبت و راجستر اضافهکاری:
بهتر است همیشه اضافهکاریهای خود را ثبت کرده و از سرپرست یا مدیر خود تأیید بگیرید.
کارمندان با معاشهای خیلی بلند:
کسانی که بیشتر از ۶۵۰۰ یورو در ماه (در آلمان غربی) بهدست میآورند، ممکن است برای اضافهکاری خود جبران جداگانه دریافت نکنند.
حقوق شما در انجام وظایف کاری
آیا مجبور هستید هر کاری را که از شما خواسته میشود انجام بدهید؟
وظایف مطابق قرارداد:
کاری که به شما سپرده میشود باید در چهارچوب همان وظایفی باشد که در قرارداد کارتان ذکر شده است.
قانونی و بدون خطر:
وظایف نباید خلاف قانون باشد و نه شما را در معرض خطر غیر ضروری قرار بدهد.
مرتبط با وظیفهٔ شما:
کارها باید در یک رابطهٔ منطقی با عنوان وظیفه و مقام شما در شرکت باشند.
متناسب با صلاحیت شما:
نباید بدون توافق قبلی بهطور دوامدار به انجام کارهایی وادار شوید که خیلی بالاتر یا خیلی پایینتر از سطح مهارت و صلاحیت شما است.
حق شما برای رخصتی سالانه
چند روز رخصتی حق شما است؟
حداقل قانونی:
اگر در هفته ۵ روز کار میکنید، شما طبق قانون حق دارید حداقل ۲۰ روز رخصتی سالانه با معاش داشته باشید.
رخصتی بیشتر از طریق قرارداد یا Tarifvertrag:
در بسیاری از قراردادهای کاری یا قراردادهای جمعی، تعداد روزهای رخصتی بیشتر از حداقل قانونی است. حتماً قرارداد خود را دقیق بخوانید.
انتقال رخصتی به سال بعد:
اگر در طول سال نتوانستید همهٔ روزهای رخصتی خود را استفاده کنید، میتوانید آن را به سال بعد انتقال بدهید، اما معمولاً باید تا ۳۱ مارچ سال بعد از آن استفاده شود.
نکات مهم
افراد دارای معیوبیت (معلولیت):
کسانی که معیوبیتشان رسماً به رسمیت شناخته شده است، سالانه حق ۵ روز رخصتی اضافی دارند.
درخواست رخصتی:
برای بهدست آوردن رخصتی باید درخواست بدهید و موافقهٔ کارفرما را بگیرید.
نصیحتها برای حفاظت از حقوق شما
قرارداد کار را با دقت بخوانید:
پیش از امضا، همهٔ بندها و شرایط را خوب درک کنید.
عضویت در اتحادیهٔ کارگری (Gewerkschaft):
یک اتحادیه میتواند برای شما مشوره، حمایت و نمایندگی قانونی فراهم کند.
ثبت اضافهکاریها:
اضافهکاریهای خود را دقیقاً یادداشت کنید تا بتوانید حقالزحمه یا رخصتی جبرانی خود را آسانتر مطالبه کنید.
گفتوگوی باز با کارفرما:
در مورد اوقات کار، برنامهٔ رخصتی و نوع وظایف خود با کارفرما بهطور روشن صحبت کنید.
آگاهی از حقوق قانونی:
در صورت ضرورت، با وکیل متخصص در حقوق کار مشوره کنید تا حقوق خود را بهتر بشناسید.
با شناخت این نکات اساسی، شما میتوانید از حقوق خود در آلمان بهتر دفاع کرده و میان کار و زندگی شخصی تعادل سالمتری ایجاد کنید.
*تیم نویسندگان و ویراستاران وبسایت ما تلاش میکند با استفاده از منابع مختلف و انجام تحقیقات گسترده، معلومات دقیق و قابل اعتماد در اختیار خوانندگان بگذارد. با آنهم، امکان دارد بعضی معلومات ناتمام یا بهصورت کامل تأیید نشده باشد. از اینرو، لطفاً مطالب این مقاله را بهعنوان یک مرجع ابتدایی در نظر بگیرید و برای گرفتن معلومات قطعی و تازه، همواره به ادارهها و مراجع رسمی مراجعه نمایید.
