بلی، کارفرما میتواند قرارداد کار غیرمحدود (unbefristeter Arbeitsvertrag) را فسخ نماید، اما این کار فقط تحت شرایط قانونی جدّی و مشخص مجاز است؛ شرایطی که هدف آن حمایت از کارمند در برابر برطرفی یا اخراج خودسرانه میباشد. قرارداد نامحدود از مصونیت مطلق در برابر برطرفی برخوردار نیست، اما کارفرما مکلف است بر اساس قانون حمایت در برابر برطرفی (Kündigungsschutzgesetz – KSchG) سلسلهای از قواعد و مراحل را رعایت کند.
شرایط اساسی برای فسخ قرارداد کار غیرمحدود:
1. موجودیت دلیل موجه برای برطرفی (Kündigungsgrund)
کارفرما تنها زمانی میتواند قرارداد کار را خاتمه دهد که یک دلیل پذیرفتنی و قانونی برای آن وجود داشته باشد، مانند:
-
دلایل مربوط به وضعیت شرکت (betriebsbedingte Kündigung): کاهش کار و تولید، کم شدن سفارشات، بسته شدن یک شعبه، یا بازسازی و تنظیم دوباره ساختار شرکت.
-
دلایل شخصی (personenbedingte Kündigung): ناتوانی دایمی صحی برای انجام کار، یا از دست دادن اجازهٔ قانونی کار.
-
دلایل رفتاری (verhaltensbedingte Kündigung): رفتار بسیار ناپسند، تخلف و کوتاهی جدّی در انجام وظایف، یا امتناع تکراری از کار (که معمولاً باید یک اخطار رسمی کتبی – Abmahnung – قبل از آن داده شده باشد).
2. رعایت مهلت برطرفی (Kündigungsfrist)
کارفرما مکلف است مهلت برطرفی را که در قرارداد درج شده یا در قانون پیشبینی گردیده است، رعایت کند (§ 622 BGB). این مهلتها بسته به مدت خدمت کارمند در شرکت بهگونهٔ پلکانی افزایش مییابند و – متناسب با سالهای کاری – از ۴ هفته شروع شده و تا حداکثر ۷ ماه برای کارمندان قدیمی میرسند.
3. رعایت مقررات قانون حمایت در برابر برطرفی (Kündigungsschutz)
اگر در شرکت بیش از ۱۰ کارمند مصروف کار باشند و کارمند بیش از ۶ ماه در آنجا اشتغال داشته باشد، قانون حمایت در برابر برطرفی (KSchG) بالای او تطبیق میگردد.
در شرکتهای کوچکتر (≤ ۱۰ کارمند یا در جریان دورهٔ آزمایشی)، سطح حمایت پایینتر است و در بسیاری موارد، رعایت مهلت قانونی یا قراردادی برطرفی کافی دانسته میشود.
4. مقررات ویژه برای برخی گروههای محافظتشده
برخی گروهها از حمایت خاص در برابر برطرفی بهرهمند هستند، از جمله:
-
زنان باردار،
-
کارمندانی که در دوران رخصتی والدین (Elternzeit) قرار دارند،
-
اشخاص دارای معیوبیت شدید که بهطور رسمی به رسمیت شناخته شدهاند.
برطرف ساختن این اشخاص معمولاً تنها با موافقهٔ قبلی ادارهٔ مربوطه مانند Integrationsamt یا ادارهٔ مسئول حمایت دوران حاملگی (Mutterschutzbehörde) مجاز است.
5. مشوره با شورای کار (Betriebsrat)
اگر در شرکت شورای کار (Betriebsrat) موجود باشد، کارفرما باید قبل از صدور تصمیم برطرفی، این شورا را بهگونهٔ کتبی آگاه ساخته و با آن مشوره نماید (§ 102 BetrVG). اگر این مشوره مطابق قانون انجام نشود، خودِ Kündigung میتواند به دلیل نقض تشریفات، از نگاه حقوقی باطل و غیرمعتبر شناخته شود.
حق کارمند برای اعتراض به برطرفی
کارمندی که Kündigung دریافت میکند، حق دارد در برابر آن اعتراض نماید و در ظرف ۳ هفته پس از دریافت اطلاعیه برطرفی، در محکمۀ کار (Arbeitsgericht) دعوای حمایت در برابر برطرفی (Kündigungsschutzklage) اقامه کند. در این دعوا، کارفرما مکلف است که دلایل برطرفی را تشریح و ثابت نماید.
اگر محکمه به این نتیجه برسد که برطرفی از لحاظ حقوقی موجه نبوده است، Kündigung از نگاه قانون باطل محسوب میشود. در نتیجه، اصل بر این است که کارمند دوباره به کارش برگردد، یا بسته به فیصله محکمه و یا تفاهم میان طرفین، مبلغی بهعنوان معاوضه و جبران (Abfindung) برای او پرداخت گردد.
نتیجهگیری
بلی، کارفرما میتواند قرارداد غیرمحدود را فسخ کند، اما فقط در صورتی که دلایل قانونی موجه و تمام مراحل و تشریفات لازم را بهطور درست رعایت کرده باشد.
هر نوع Kündigung که بدون دلیل کافی صادر شده باشد یا در آن شرایط و تشریفات (مانند مهلت برطرفی، مشوره با شورای کار و...) رعایت نشده باشد، قابل اعتراض است و میتواند به بازگشت به کار یا دریافت غرامت منجر شود.
مشورهٔ عملی:
اگر شما Kündigung دریافت کردید، بهتر است فوراً با یک وکیل متخصص در حقوق کار یا با اتحادیه/سندیکای مربوط تماس بگیرید و حداکثر در ظرف ۳ هفته، مراحل قانونی لازم را آغاز کنید تا حقوقتان محفوظ بماند.
تیم نویسندگان و هیئت تحریر وبسایت همیشه میکوشد تا با انجام تحقیقات گسترده و مراجعه به منابع مختلف، معلومات دقیق و قابل اعتماد در اختیار خوانندگان قرار دهد. با این وجود، امکان دارد در متنها اشتباهاتی رخ دهد یا بخشی از معلومات ناقص و یا هنوز بهطور نهایی تأیید نشده باشد. بنابراین، لطفاً معلومات مندرج در مقالات را بهعنوان مرجع ابتدایی در نظر بگیرید و برای دریافت معلومات قطعی و الزامآور، همیشه به ادارات و مراجع رسمی و مسلکی مراجعه نمایید.
