İş kıyafetinin maliyetini Almanya’da kim karşılar?

1. Zorunlu iş kıyafeti (Dienstkleidung / Schutzkleidung)

a) İş kıyafeti yasal, güvenlik veya sağlık nedenleriyle zorunluysa:

Temel kural: Eğer yasa, iş güvenliği mevzuatı veya işveren belirli kıyafet ya da koruyucu ekipman kullanılmasını zorunlu kılıyorsa (örneğin: iş güvenliği ayakkabısı, kask, eldiven, hemşire veya laboratuvar önlüğü vb.),
→ işveren tüm masrafları karşılamakla yükümlüdür (§ 3 ArbSchG, § 670 BGB).

Buna genellikle şunlar da dahildir: Kıyafetin bakımı, temizliği ve iş nedeniyle yıpranması veya zarar görmesi halinde yenilenmesi.

Örnekler:

• Fabrikalar: koruyucu giysi, kask, güvenlik ayakkabısı

• Hastaneler: hemşire veya doktor formaları

• Temizlik şirketleri: standart üniforma, özel eldivenler

2. Görünüş veya pazarlama amaçlı iş kıyafeti (Dienstkleidung ohne Schutzfunktion)

b) Üniforma sadece görünüş, kurumsal imaj veya pazarlama amacıyla isteniyorsa (örneğin: şirket logolu tişört, kravat, resepsiyon için tek tip kıyafet):

Temel ilke: İşveren özel bir üniforma veya logo kullanılmasını zorunlu kılıyorsa, genel olarak bunun maliyetini de üstlenmelidir.

Bazı sektörlerde (ör. restoran, otelcilik) zaman zaman kısmi maliyet paylaşımı yapılır:
İşveren temel kıyafeti sağlar, çalışan ise bazı küçük parçaların alımını veya yıkanmasını üstlenir – ancak sadece bu durum iş sözleşmesinde veya şirket içi yönetmelikte açıkça belirtilmişse.

3. Günlük sıradan kıyafetler

Eğer zorunlu bir iş kıyafeti veya koruyucu kıyafet yoksa ve normal günlük kıyafet (ör. pantolon, gömlek, bluz) yeterliyse,
→ çalışan kendi kıyafetinin masrafını kendisi karşılar, bu kıyafetleri işte giyse bile –
aksi, sözleşmede veya şirket içi düzenlemelerde açıkça belirtilmiş olmadıkça.

4. Önemli notlar

• Her türlü maliyet paylaşımı veya özel düzenleme, mutlaka iş sözleşmesinde veya şirket içi yönetmeliklerde açıkça belirtilmelidir.

• Sizden koruyucu giysi veya zorunlu iş üniformasının masrafını ödemeniz istenirse, bunu reddetme ve işverenin maliyeti üstlenmesini talep etme hakkınız vardır.

• Kıyafet iş nedeniyle aşırı yıpranır veya zarar görürse, genellikle işverenden ücretsiz yenisini talep etme hakkınız doğar.

• Koruyucu kıyafetin bedelinin doğrudan ücretten kesilmesi kural olarak hukuken uygun değildir, çalışan bunu sözleşmede açıkça kabul etmiş olsa bile; gerçek koruyucu ekipman söz konusu olduğunda bu uygulama çoğu zaman hukuki açıdan tartışmalıdır.

Sonuç:

• İş kıyafeti güvenlik, sağlık veya işin yürütülmesi açısından zorunluysa, işveren genellikle tüm masraflardan sorumludur.

• Yalnızca görünüş veya pazarlama amaçlı üniforma söz konusuysa, çoğu durumda masrafı yine işveren üstlenir ya da en azından kısmen karşılar.

• Özel şartı olmayan günlük kıyafetler söz konusu olduğunda ise, maliyet çalışan tarafından karşılanır.

Bu sitenin yazar ve editör ekibi, kapsamlı araştırmalar ve çeşitli kaynaklara dayalı olarak mümkün olduğunca doğru ve güvenilir bilgi sunmaya özen göstermektedir. Buna rağmen hatalar ortaya çıkabilir veya bazı bilgiler eksik ya da henüz tamamen teyit edilmemiş olabilir. Lütfen bu yazıdaki bilgileri yalnızca ilk başvuru niteliğinde bir rehber olarak değerlendirin ve bağlayıcı, güncel ve resmî bilgiler için her zaman yetkili kurum ve uzmanlara başvurun.