رخصتیِ مرضی

رخصتی بیماری (Sick Leave) در آلمان

1. تعریف حقوقی

 

رخصتی بیماری (Arbeitsunfähigkeit) به وضعیتی گفته می‌شود که در آن کارمند به دلیل بیماری یا حادثهٔ غیرعمدی دیگر قادر به انجام وظایف کاری خویش نیست.

این حالت، یک استثنا از اصل «بدون کار – بدون معاش» به شمار می‌رود و بر مبنای قانون تداوم پرداخت مزد در حالت بیماری (Entgeltfortzahlungsgesetz – EFZG) مادهٔ ۳ تنظیم شده است (Gesetze im Internet).

 

2. وجیبهٔ آگاهی‌دادن به کارفرما (Anzeigepflicht)

• آگاهی فوری: کارمند مکلف است در اولین روز غیبت، هرچه زودتر کارفرمای خود را از ناتوانی در کار مطلع سازد؛ این اطلاع می‌تواند به شکل شفاهی یا کتبی باشد.

• محتوای اطلاع: در پیام باید تاریخ آغاز بیماری و یک برآورد از مدت احتمالی غیبت ذکر شود.

• آگاهی دیرهنگام: اطلاع‌دادن با تأخیر، خودبه‌خود حق کارمند را برای دریافت مزد در دوران بیماری لغو نمی‌کند، اما اگر این تأخیر به‌صورت عمدی و برخلاف وجیبه باشد، ممکن است باعث تأخیر در پرداخت معاش یا پیامدهای انضباطی گردد (ویکی‌پدیا).

3. تصویق‌نامهٔ طبی (Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung)

• الزام به ارائه تصدیق: اگر مدت رخصتی بیماری بیش از ۳ روز تقویمی شود، کارمند باید یک تصدیق‌نامهٔ طبی (Attest) از داکتر بگیرد و آن را در اختیار کارفرما بگذارد.

• از جنوری ۲۰۲۳ به این‌سو: در حالت عادی، تصدیق مستقیماً به شرکت بیمه صحی (Krankenkasse) ارسال می‌شود و کارفرما معلومات لازم را به گونهٔ الکترونیکی از بیمه به دست می‌آورد (§ 5 Abs. 1a EFZG) (ویکی‌پدیا).

• مهلت ارائه: اگر روز سوم بیماری با رخصتی رسمی یا آخر هفته مصادف شود، تصدیق باید در اولین روز کاری بعدی تسلیم گردد.

4. حق دریافت معاش در دوران بیماری (Entgeltfortzahlung)

• مدت: کارفرما مکلف است در هر مورد بیماری، تا ۶ هفته (۴۲ روز تقویمی) معاش کامل (Brutto) را بپردازد (ماده ۳ فقره ۱ EFZG) (Haufe.de News und Fachwissen).

• دورهٔ انتظار (Wartezeit): کارمند زمانی حق به این پرداخت را دارد که دست‌کم چهار هفته بدون وقفه برای همان کارفرما کار کرده باشد (ماده ۳ فقره ۳ EFZG) (dbb.de).

• تکرار همان بیماری: اگر کارمند چندبار در یک سال تقویمی به دلیل یک بیماری با همان تشخیص غایب شود، این دوره‌ها باهم جمع می‌شوند تا حد اکثر ۶ هفته پرداخت از سوی کارفرما تکمیل گردد.

5. بعد از ختم دورهٔ ۶ هفته‌ای

• آغاز پرداخت Krankengeld: پس از ختم دوره‌ای که در آن کارفرما معاش را می‌پردازد، شرکت بیمه صحی (Krankenkasse) مبلغی به نام Krankengeld می‌پردازد که معمولاً:

  • ۷۰٪ از معاش ناخالص مشمول حق‌السهم بیمه یا

  •  

    حدود ۹۰٪ از معاش خالص (Netto) می‌باشد،

    و این پرداخت می‌تواند تا ۷۸ هفته در یک دوره سه‌ساله برای همان بیماری ادامه یابد.

     

• معمولاً آغاز یک دورهٔ انتظار جدید (Wartezeit) برای همان بیماری زمانی مطرح می‌شود که از پایان آخرین دورهٔ پرداخت Krankengeld بیش از ۶ ماه گذشته و شخص در این فاصله دوباره قادر به کار بوده باشد.

6. حقوق کارمند در دوران بیماری

• حفاظت از وظیفه: کارفرما نمی‌تواند تنها به سبب رخصتی بیماری که طبق قانون و تصدیق طبی است، قرارداد کار را به‌صورت خودسرانه و تبعیض‌آمیز فسخ کند. در موارد بیماری درازمدت، مقررات ویژه و قانون حمایت در برابر فسخ (Kündigungsschutzgesetz – KSchG) نافذ است (از جمله مواد ۱ و ۹).

• ادامهٔ پرداخت حق‌السهم‌های بیمه اجتماعی: در مدتی که کارفرما معاش را می‌پردازد، سهم‌پردازی‌های بیمه اجتماعی (بیمه صحت، تقاعد، بی‌کاری و مراقبت) همچنان ادامه می‌یابد.

• منع اشتغال موازی: کارمند در دوران رخصتی بیماری نباید شغل دیگر یا فعالیتی انجام دهد که در تضاد با روند تداوی و صحت‌یابی قرار داشته باشد؛ در غیر آن، ممکن است حق دریافت معاش یا Krankengeld را از دست بدهد.

7. رهنمودهای عملی

• در صورت مریض‌شدن، هرچه زودتر و صادقانه کارفرمای خود را از ناتوانی در کار آگاه سازید.

• تصدیق‌نامهٔ طبی را به موقع ارائه کنید تا پرداخت معاش بدون وقفه صورت گیرد.

• پرزه‌های معاش (Gehaltsabrechnungen) را نگه دارید تا بتوانید از صحت مبالغ پرداختی مطمئن شوید.

• اگر پیش‌بینی می‌کنید بیماری‌تان از ۶ هفته بیشتر طول بکشد، به‌موقع با Krankenkasse خود تماس بگیرید تا شرایط دریافت Krankengeld را توضیح و تنظیم کنید.

با رعایت این رهنمودها، می‌توانید در دوران بیماری از حمایت مالی پیوسته برخوردار شوید و در عین حال حقوق شغلی و اجتماعی خود را در بازار کار آلمان حفظ نمایید.

---

تیم نویسندگان و ویراستاران این وب‌سایت می‌کوشند با انجام تحقیقات گسترده و استفاده از منابع مختلف، معلومات دقیق و قابل اعتماد در اختیار خوانندگان قرار دهند. با آن‌هم، امکان دارد بعضی معلومات ناتمام یا دارای خطا باشد. لطفاً این مطالب را به‌عنوان یک مرجع ابتدایی در نظر بگیرید و برای معلومات نهایی و به‌روز، همیشه به ادارات مسئول و مراجع رسمی مراجعه نمایید.