İşveren, bir çalışan uzun süreli hastalık izninde diye onu basitçe işten çıkaramaz. Hastalık nedeniyle fesih ancak, § 1 madde 2 İşten Çıkarma Koruma Kanunu’nda (Kündigungsschutzgesetz – KSchG) düzenlenen “kişisel nedenlere dayalı fesih” (personenbedingte Kündigung) için öngörülen sıkı şartlar eksiksiz yerine getirildiği takdirde mümkündür.

Uzun süreli devamsızlık veya sık tekrarlanan hastalık izinleri

Ortada ya açıkça belirlenebilir uzun bir devamsızlık süresi olmalıdır (örneğin aralıksız birkaç ay süren çalışma gücü kaybı) ya da kısa aralıklarla sık sık tekrarlanan hastalık izinleri bulunmalıdır; öyle ki iş akışı ve organizasyon ciddi şekilde aksasın (Hensche).

Olumsuz iyileşme beklentisi (Prognoseprinzip)

Doktor raporu veya tıbbi bir uzman görüşü, çalışanın kalıcı veya yeterli ölçüde işe dönebilme ihtimalinin belirsiz olduğunu göstermelidir. Yani makul bir süre içinde, işi düzenli şekilde yapabilecek ölçüde iyileşme ihtimali zayıf ya da neredeyse yok olmalıdır (Lecturio).

İşletme menfaatlerinin ciddi biçimde zarar görmesi

Şirket açısından gerçek ve önemli bir yük oluşmuş olmalıdır, örneğin:

• uzun süreli hastalık hâlinde devam eden ücret ödemeleri nedeniyle yüksek maliyetler,

• üretim veya hizmet süreçlerinde aksama ve düzensizlik,

• devamsızlığın iç organizasyonla veya ikame personelle telafi edilmesinde ciddi güçlükler.

Bu tür durumlarda, iş sözleşmesini sürdürmek işveren açısından “aşırı ölçüde külfetli” görülebilir (Industrie- und Handelskammer).

“Daha hafif çözümlerin” tüketilmesi (Ultima-Ratio-Prinzip)

Hastalık sebebiyle feshe başvurmadan önce, uygulanabilir tüm makul ve daha hafif tedbirlerin incelenmiş olması gerekir. Örneğin:

• Çalışanın daha az fiziksel veya psikolojik yük içeren bir pozisyona geçirilmesi,

• Çalışma saatlerinin geçici olarak azaltılması veya görev tanımının uyarlanması,

• Çalışanın işe dönüşünü destekleyecek tıbbi rehabilitasyon veya mesleki yeniden uyum programlarına (Wiedereingliederung) yönlendirilmesi.

Eğer pratikte uygulanabilir, makul bir alternatif varsa, fesih çoğu durumda hukuken haklı sayılamaz. Ancak hiçbir uygulanabilir hafif çözüm kalmadığında fesih “son çare” (Ultima Ratio) olarak gündeme gelebilir.

Menfaatlerin dengelenmesi (Interessenabwägung)

Son aşamada iş mahkemesi, tarafların çıkarlarını tartar:

• İşverenin çıkarı (operasyonel kayıpların ve ekonomik zararların önlenmesi),

• Çalışanın çıkarı (iyileşme ihtiyacı ve işini, dolayısıyla geçim kaynağını kaybetmeme arzusu).

Yalnızca işverenin menfaatleri, çalışanın menfaatlerine açık ve belirgin biçimde ağır bastığı takdirde fesih, KSchG anlamında “sosyal açıdan haklı” kabul edilebilir (Wikipedia).

İlave usulî yükümlülükler

• İşyerinde bir işçi temsilciliği (Betriebsrat) varsa, fesih kararı alınmadan önce yazılı olarak bilgilendirilmeli ve görüşü alınmalıdır.

• Yasal veya sözleşmesel ihbar sürelerine uyulmalı ve fesih bildirimi yazılı biçimde yapılmalıdır.

• Çalışan, fesih bildirimini aldıktan sonra üç hafta içinde iş mahkemesinde (Arbeitsgericht) işe iade davası / feshe itiraz davası (Kündigungsschutzklage) açma hakkına sahiptir.

Sonuç:

• Uzun süreli hastalık izninde olmak tek başına fesih için yeterli değildir.

• Kişisel nedenlere dayalı fesih için, aynı anda bir dizi şartın bir araya gelmesi gerekir: önemli ölçüde devamsızlık, olumsuz sağlık ve iyileşme beklentisi, işletme menfaatlerinde ciddi zarar, daha hafif önlemlerin tüketilmiş olması ve menfaat dengesinin işveren lehine sonuçlanması.

• Durum gerçekten uç bir örnek (örneğin gelecekte çalışma imkânını fiilen ortadan kaldıran kalıcı bir hastalık) olmadıkça, işveren yalnızca hastalık nedeniyle iş sözleşmenizi feshedemez.

---

Web sitesinin yazar ve editör ekibi, kapsamlı araştırmalar ve çeşitli kaynaklara başvurarak mümkün olduğunca doğru ve güvenilir bilgiler sunmaya özen göstermektedir. Buna rağmen, hatalar ortaya çıkabilir veya bazı bilgiler eksik ya da tam olarak teyit edilmemiş olabilir. Bu nedenle, makalelerde yer alan bilgileri ilk başvurulacak ön referans olarak değerlendirmenizi ve kesin, bağlayıcı bilgi için her zaman yetkili kurum ve mercilere danışmanızı tavsiye ederiz.