Almanya’da bir akrabam vefat ederse, izin hakkım var mı?
-
Temel yasal kural
Alman Medeni Kanunu’na göre (BGB § 616), çalışanlar
kısa bir süre için, önemli bir kişisel sebeple ve kendi kusurları olmaksızın işe gidemiyorlarsa,
ücret kaybı olmadan işten muaf tutulabilirler.
Bu önemli kişisel sebepler arasında, genellikle birinci derece bir akrabanın ölümü de sayılır;
örneğin anne, baba, çocuk, eş (karı/koca) gibi.
Yasada gün sayısı açıkça belirtilmemiştir,
ancak uygulamada çoğu işyerinde, olayın ağırlığına ve cenaze tarihine göre
genellikle 1 ila 2 iş günü arasında izin verilir.
-
Toplu iş sözleşmeleri (Tarifvertrag) ve şirket içi kurallar ne diyor?
Pek çok sektörde ve şirkette, toplu iş sözleşmeleri veya şirket içi yönetmelikler,
açıkça ücretli mazeret izni (Sonderurlaub / bezahlte Freistellung) hakkı tanır.
Yaygın uygulama şu şekildedir:
-
Birinci derece akrabalar (anne, baba, çocuk, eş):
genellikle 1–2 gün ücretli özel izin. -
İkinci derece akrabalar (kardeş, büyükanne, büyükbaba vb.):
çoğu zaman açık bir yasal hak belirtilmez; karar işverenin takdirine bırakılır.
Bu nedenle şu belgeleri kontrol etmek faydalıdır:
-
Kendi iş sözleşmeniz,
-
Varsa toplu iş sözleşmesi (Tarifvertrag),
-
Şirket içi düzenlemeler veya işyeri anlaşmaları (Betriebsvereinbarungen).
-
Pratikte ne yapmalısınız?
-
Müdürünüzü veya insan kaynakları bölümünü mümkün olduğunca çabuk (sözlü veya yazılı) bilgilendirin ve devamsızlık sebebinin ölüm olayı olduğunu söyleyin.
-
“Sonderurlaub” veya “bezahlte Freistellung” (ücretli mazeret izni) hakkında açıkça soru sorun ve akrabalık derecesini belirtin (örneğin: babam, annem, çocuğum, eşim).
-
Eğer şirket resmî bir belge isterse (örneğin ölüm belgesi – Sterbeurkunde), bunu daha sonra ibraz etmeye hazırlıklı olun.
-
Şirketinizde bu konuda net bir kural yoksa, aşağıdaki seçenekler gündeme gelebilir:
-
Yıllık ücretli izin (Erholungsurlaub / Urlaub) kullanmak,
-
Gerekirse ücretsiz izin (unbezahlter Urlaub) talep etmek.
-
Uygulamada, Almanya’daki işverenlerin büyük bir kısmı yas ve taziye dönemlerinde anlayış gösterir
ve genellikle en az bir gün izin verir (ücretli veya ücretsiz).
-
İstisnalar ve öneriler
-
Eğer ölüm olayı Almanya dışında meydana geldiyse veya cenaze yurt dışında yapılacak ve
uzun bir yolculuk gerektiriyorsa, birçok şirket ek esneklik gösterir.
Böyle durumlarda, özel izin + yıllık izin + gerekirse ücretsiz izin kombinasyonlarıyla daha uzun bir süre için anlaşma sağlanabilir. -
Çalışan, akrabalık derecesini hemen ve ayrıntılı belgelerle ispat etmek zorunda değildir;
ancak işveren resmen talep ederse, belge sunmak gerekebilir.
Kısa özet
-
Birinci derece bir akrabanın vefatı hâlinde, Almanya’da genellikle 1–2 gün izin hakkı tanınır;
çoğu zaman bu izin ücretlidir ve § 616 BGB veya toplu iş sözleşmeleri / şirket kuralları temel alınır. -
Diğer akrabalar veya daha uzun süreli yokluklar için, çoğu zaman işverenle bireysel anlaşma gerekir (örneğin yıllık izin veya ücretsiz izin).
-
Almanya’daki işverenler, böyle hassas durumlarda genellikle insanî ve anlayışlı davranır;
özellikle siz durumu açık ve saygılı bir şekilde ifade eder, gerektiğinde belge sunarsanız.
Bu sitedeki yazar ve editör ekibi, kapsamlı araştırmalar ve birden fazla kaynağa dayanarak mümkün olduğunca doğru ve güvenilir bilgi sunmaya özen göstermektedir. Buna rağmen, hatalar ortaya çıkabilir veya bazı bilgiler eksik ya da henüz kesinleşmemiş olabilir. Bu nedenle, bu yazıyı ilk yönlendirici kaynak olarak görmeli ve bağlayıcı, güncel bilgi için her zaman ilgili resmî kurumlara ve uzman hukukçulara danışmalısınız.
