راهنمای کار برای متقاعدین در آلمان

رهنمای کار بازنشستگان در آلمان (۲۰۲۵)

1. نگاه کلی به کار در کنار معاش تقاعد

بازنشستگان (متقاعدين) در آلمان می‌توانند از طریق درآمد اضافی (Hinzuverdienst)، پول بیشتری به دست آورند، بدون این‌که در هر حالت معاش اصلی تقاعدی آن‌ها کم شود. اما این موضوع بستگی به نوع تقاعد و وضعیت شخصی هر فرد دارد:

•  

  معاش تقاعد عادی (Regelaltersrente):

  بعد از رسیدن به سن قانونی تقاعد، دیگر حد مشخصی برای درآمد اضافی وجود ندارد؛ یعنی شخص می‌تواند بدون سقف مالی کار کند و در اصل معاش تقاعدی‌اش کم نمی‌شود (Minijob Magazin, Lohnsteuer kompakt).

   

•  

  تقاعد قبل از وقت (Frührente / Frührentner):

  در گذشته برای این گروه، یک حد سالانه برای درآمد اضافی وجود داشت (مثلاً ۴۶۰۶۰ یورو در سال ۲۰۲۲)، اما از اول جنوری ۲۰۲۳ این محدودیت برداشته شده و حالا در این حالت نیز درآمد اضافی نامحدود ممکن است (Deutsche Rentenversicherung).

   

•  

  معاش بازماندگان (Hinterbliebenenrente – مثل معاش بیوه، یتیم):

  در این نوع، حدهای معاف (Freibetrag) در نظر گرفته می‌شود؛ معمولاً تا یک سطح معین از درآمد، مثلاً مینی‌جاب تا ۵۵۶ یورو در ماه، می‌توان کار کرد بدون این‌که از معاش بازماندگان چیزی کم شود (minijob-zentrale.de).

   

2. انواع کار برای متقاعدين

مینی‌جاب (Minijob)

• عاید ثابت تا ۵۵۶ یورو در ماه؛ برای کسانی که معاش تقاعد عادی می‌گیرند، این درآمد باعث کاهش معاش تقاعدی نمی‌شود.

• برای متقاعدین قبل از وقت و مستفیدشوندگان معاش بازماندگان، قواعد خاص وجود دارد؛ بهتر است مستقیماً با Deutsche Rentenversicherung مشوره شود (minijob-zentrale.de).

• امکان دارد شخص چند مینی‌جاب را یکجا داشته باشد، به شرطی که مجموع عاید ماهوار از ۵۵۶ یورو بالاتر نرود.

وظیفه کوتاه‌مدت (Kurzfristige Beschäftigung)

• کار موقتی برای تا ۳ ماه یا حداکثر ۷۰ روز کاری در سال.

• از نگاه مقدار، حد خاصی برای عاید وجود ندارد؛ اما این نوع کار از نظر بیمه اجتماعی (تقاعد، صحت، بیکاری) معاف است.

کار عادی نیمه‌وقت (Teilzeit)

• بعد از رسیدن به سن قانونی تقاعد، اداره تقاعد حد معین برای عاید روی کار نیمه‌وقت تعیین نمی‌کند.

• ولی قوانین مالیاتی (مالیه بر عاید) همچنان تطبیق می‌شود.

3. بیمه‌های اجتماعی

• مینی‌جاب:

  • کارفرما تقریباً ۳۱٪ از مجموع مزد را به صورت مقطوع به صندوق‌های بیمه (تقاعد، صحت، مالیه مقطوع) می‌پردازد.

  • خود متقاعد می‌تواند ۳٫۶٪ حق بیمه تقاعد اختیاری بپردازد تا در آینده، اندازه معاش تقاعدی‌اش اندکی بلندتر شود (Minijob Magazin).

• وظیفه کوتاه‌مدت (Kurzfristige Beschäftigung):

  • به‌طور کامل از حق بیمهٔ تقاعد، صحت و بیکاری معاف است؛ چون به عنوان عاید فرعی و کوتاه‌مدت حساب می‌شود.

4. مالیه و اظهارنامه مالیاتی

•  

  مالیه بر عاید اضافی:

  حتی اگر معاش تقاعدی کم نشود، درآمد اضافی مشمول مالیه است و باید در اظهارنامهٔ مالیاتی سالانه (Steuererklärung) ذکر شود؛ مخصوصاً وقتی که جمع عاید سالانه از حد معاف مالیاتی (Grundfreibetrag: ۱۲٬۰۹۶ یورو در سال ۲۰۲۵) بالاتر برود (Lohnsteuer kompakt).

   

•  

  مینی‌جاب:

  اگر مزد مینی‌جاب تا ۵۵۶ یورو در ماه باشد، معمولاً ۲٪ مالیه به شکل مقطوع از آن گرفته می‌شود.

  این کار سبب می‌شود که مینی‌جاب از نگاه مالیه و بیمه اجتماعی «مختومه» محسوب شود؛ یعنی دیگر مالیه یا بیمهٔ اضافی بابت همان درآمد گرفته نمی‌شود.

   

5. معافیت‌ها برای کارهای داوطلبانه (Ehrenamt)

متقاعدين می‌توانند همزمان با دریافت معاش، در کارهای رضاکارانه (داوطلبانه) نیز سهم بگیرند. عواید معین در این بخش، به طور معمول جزء Hinzuverdienst مشمول کسر از معاش تقاعدی محسوب نمی‌شود:

• Ehrenamtspauschale (معافیت عمومی کار داوطلبانه):

  • تا ۸۴۰ یورو در سال بابت حق‌الزحمه و هزینه‌های کار داوطلبانه، از مالیه و بیمه اجتماعی معاف است (vereinswelt.de).

• Übungsleiterpauschale (معافیت مربی و سرپرست):

  • تا ۳٬۰۰۰ یورو در سال برای مربیان، آموزگاران و سرپرستان در انجمن‌ها و مؤسسات غیرانتفاعی، به‌طور کامل از مالیه و حق بیمه معاف است (DEUTSCHES EHRENAMT).

•  

  می‌توان مینی‌جاب را با Übungsleiterpauschale یکجا کرد و در مجموع به عاید معاف تا ۹٬۶۷۲ یورو در سال دست یافت

  (۶٬۶۷۲ یورو از مینی‌جاب = ۵۵۶ یورو × ۱۲ ماه + ۳٬۰۰۰ یورو از Übungsleiterpauschale) (Gestalterbank Blog).

   

6. گام‌های عملی برای شروع کار در دوران تقاعد

•  

  روشن ساختن نوع تقاعد:

  با دیدن مکتوب یا تصمیم تقاعد، مشخص کنید که آیا تقاعد عادی، تقاعد قبل از وقت یا معاش بازماندگان دارید. در صورت شک و سوال، با Deutsche Rentenversicherung در مورد حدود Hinzuverdienst تماس بگیرید.

   

•  

  انتخاب نوع کار:

  با توجه به وضع مالی و شخصی، از میان مینی‌جاب، کار کوتاه‌مدت، کار نیمه‌وقت یا کار داوطلبانه یکی را انتخاب کنید.

   

•  

  امضای قرارداد کتبی:

  یک قرارداد کار نوشته‌شده داشته باشید که در آن معاش، ساعات کار، نوع وظیفه و در صورت لزوم مدت قرارداد واضح باشد.

   

• ثبت نام در ادارات مربوطه:

  • برای وظایف با عاید کم، نزد Minijob-Zentrale.

  • برای بیمه حوادث، نزد Berufsgenossenschaft.

•  

  کنترول عاید سالانه:

  عاید خود را به‌طور منظم در طول سال زیر نظر داشته باشید و در Steuererklärung به‌شکل درست بنویسید تا از مشکلاتی مثل جریمه یا پرداخت‌های عقب‌مانده جلوگیری شود.

   

خلاصه

 

کار کردن در دوران تقاعد، این فرصت را می‌دهد که در کنار معاش تقاعدی، پول اضافی به دست آورید و هم‌زمان از نظر اجتماعی و روانی فعال بمانید.

نکته اصلی این است که بدانید چه نوع تقاعدی دریافت می‌کنید، کدام مدل کار برای‌تان مناسب‌تر است و چگونه قوانین مالیاتی و بیمه‌ای را رعایت کنید. با یک برنامه‌ریزی آگاهانه، می‌توانید دوران تقاعد خود را هم از نظر مالی و هم از نظر کیفیت زندگی، بهتر و پُرثمرتر بسازید.

 

---

تیم نویسندگان و ویراستاران این وب‌سایت می‌کوشد با انجام تحقیق گسترده و استفاده از منابع متعدد، معلومات درست و قابل اعتماد فراهم کند. با وجود این، ممکن است گاهی اشتباهاتی رخ دهد یا بعضی معلومات به‌طور کامل تأیید نشده باشد. بنا بر این، لطفاً معلومات این مقاله را تنها به‌عنوان یک رهنمای ابتدایی در نظر بگیرید و برای دریافت معلومات رسمی، حتمی و به‌روز، همیشه به ادارات و مراجع مسئول مراجعه نمایید.