کار در دوران رخصتی سالانه (Urlaub) و در ایام رخصتی رسمی (Feiertage) در آلمان (۲۰۲۵)

۱. رخصتی سالانه (Erholungsurlaub)

حق رخصتی سالانه

هر کارمند تمام‌وقت (Vollzeit) در آلمان، اگر در هفته ۵ روز کار کند، سالانه حق ۲۰ روز رخصتی دارد و اگر در هفته ۶ روز کار نماید، حق ۲۴ روز رخصتی در سال دارد (§ 3 فقرهٔ ۲ BUrlG) (Gesetze im Internet, givve.com).

دورۀ انتظار (Wartezeit)

کارمند بعد از شش ماه کار پیهم در همان وظیفه، مستحق کل رخصتی سالانه می‌گردد (§ 4 BUrlG) (Arbeitsrechte).

درخواست و استفاده از رخصتی

کارمند باید درخواست رخصتی خود را به‌شکل کتبی و با فاصلۀ مناسب پیش از آغاز رخصتی ارائه کند (در بسیاری موارد چند هفته یا چند ماه قبل، بسته به طرزالعمل شرکت).

اصولاً کارفرما نمی‌تواند کارمند را مجبور سازد که در جریان رخصتی منظورشده کار کند، مگر این‌که هر دو طرف به‌صورت واضح موافق به لغو یا تغییر تاریخ رخصتی شوند – و گاهی ممکن است این موضوع از سوی مقامات یا مراجع مسئول پذیرفته نشود.

انتقال و پایان رخصتی

در اصل، رخصتی استفاده‌نشدهٔ همان سال، اگر تا ۳۱ دسمبر استفاده نشود، از بین می‌رود؛ مگر این‌که روی انتقال آن تا ۳۱ مارچ سال بعد توافق شده باشد (§ 7 فقرهٔ ۳ BUrlG) (Arbeitsvertrag).

۲. کار در ایام رخصتی رسمی (Feiertagsarbeit)

تعریف کار شبانه / رخصتی رسمی

کار در وقت ۲۳:۰۰ تا ۰۶:۰۰ (در خبازی‌ها ۲۲:۰۰ تا ۰۵:۰۰) کار شبانه حساب می‌شود و اگر شرایط لازم موجود باشد، می‌تواند سبب دریافت امتیازات اضافی برای کار شب و کار در روزهای رخصتی رسمی گردد (Clockodo).

ایام رخصتی رسمی در ۲۰۲۵ بسته به ایالت (نمونه: نوردراین-وستفالن):

• ۰۱٫۰۱٫۲۰۲۵ (چهارشنبه): روز اول سال نو

• ۱۸٫۰۴٫۲۰۲۵: جمعهٔ عظیم (Good Friday)

• ۲۱٫۰۴٫۲۰۲۵: دوشنبهٔ عید پاک

• ۰۱٫۰۵٫۲۰۲۵: روز کارگر

• … و سایر رخصتی‌ها (dgb.de).

امتیاز مالی (Feiertagszuschlag)

در صورتی‌که کارمند در یک روز رخصتی رسمی کار کند، معمولاً حداقل ۱۲۵٪ از مزد اصلی به‌عنوان امتیاز اضافی پرداخت می‌شود (§ 2 ArbZG). این امتیاز تا سقف ۲۵ یورو در هر ساعت می‌تواند از مالیات و حق‌الزحمه‌های اجتماعی معاف باشد (§ 3 b EStG) (Arbeitsvertrag، وزارت مالیۀ فدرال).

در برخی روزهای خاص مانند ۱ می و روزهای کریسمس (۲۵–۲۶ دسمبر)، این امتیاز ممکن است تا ۱۵۰٪ افزایش یابد که آن هم معاف از مالیه است (Personio).

روز استراحت بدیل (Ersatzruhetag)

اگر کارمند در یک روز رخصتی رسمی کار کند که مصادف با روز عادی کار او است، کارفرما مکلف است در ظرف حداکثر هشت هفته یک روز رخصتی بدیل با حقوق برای او بدهد (§ 11 ArbZG) (Arbeitsrechte).

حدود ساعات کار و وقفه‌های استراحت

در روزهای رخصتی رسمی، معمولاً ساعات کار روزانه نباید از ۸ ساعت بیشتر باشد؛ این زمان می‌تواند تا ۱۰ ساعت تمدید گردد، مشروط بر آن‌که اوسط ساعات کار در یک دورۀ ۶ ماهه یا ۲۴ هفته‌ای، از ۸ ساعت در روز بیشتر نشود (§ 6 فقرهٔ ۲ ArbZG) (Haufe.de News und Fachwissen).

بین دو شیفت کار باید دست‌کم ۱۱ ساعت استراحت پیهم موجود باشد (§ 5 ArbZG) (dgb.de).

۳. نکات عمومی و مشوره‌ها

• برنامه‌ریزی زودهنگام: تنظیم جدول رخصتی در آغاز سال یا پیش از فصل‌های مصروف، کمک می‌کند تا هم ضرورت‌های کاری شرکت در نظر گرفته شود و هم کارمندان بتوانند به‌وقت از حق رخصتی‌شان استفاده کنند.

• مدارک خود را نگه دارید: یک نسخه از درخواست‌های رخصتی، همچنان اسناد پرداخت امتیازات رخصتی رسمی و روزهای استراحت بدیل را نزد خود حفظ کنید.

• مشوره با منابع بشری یا شورای کار (Betriebsrat): در صورت اختلاف بر سر اعطای رخصتی یا پرداخت امتیازات روزهای رخصتی، با بخش منابع بشری یا در صورت موجود بودن، با شورای کار مشوره نمایید.

• رعایت مقررات: رعایت این قواعد هم از حقوق قانونی کارمند حفاظت می‌کند و هم شرکت را از تخطی‌های احتمالی و جرایم قانونی در امان نگه می‌دارد.

با پیروی از این اصول، کارمند می‌تواند میان حق خود برای استراحت در رخصتی سالانه و حق دریافت امتیازات عادلانه برای کار در روزهای رخصتی رسمی توازن ایجاد کند، و در عین حال کارفرما نیز شرایط قانون کار آلمان را رعایت می‌نماید.

تیم نویسندگان و ویراستاران این وب‌سایت می‌کوشد با تحقیق گسترده و مراجعه به منابع متعدد، معلومات دقیق و قابل اعتماد به خوانندگان ارائه کند. با وجود این، امکان دارد اشتباهاتی وجود داشته باشد یا برخی معلومات به‌طور کامل تأیید نشده باشد. از این‌رو، لطفاً این مطالب را به‌عنوان یک مرجع ابتدایی در نظر بگیرید و برای دریافت معلومات قطعی و به‌روز، همواره به اداره‌ها و مراجع رسمی و متخصصان مراجعه نمایید.