تعریف و موقعیت شورای کار (Betriebsrat) در شرکت‌های آلمانی

Betriebsrat یا شورای کار، یک نهاد نمایندگی برای کارمندان در شرکت‌ها است که به اساس قانون ساختار شرکت‌ها (Betriebsverfassungsgesetz – BetrVG) تنظیم می‌گردد. هدف آن، حمایت از منافع کارگران و تأمین مشارکت مؤثر آنان در تصمیم‌هایی است که بر شرایط کار و مفاد قراردادهای کاری‌شان تأثیر دارد (betriebsrat.de، ویکی‌پدیا).

1. تشکیل و انتخابات

اندازه و تعداد اعضای شورای کار طبق ماده ۹ قانون BetrVG بر مبنای شمار کارکنان واجد شرایط رأی‌دادن در محل کار تعیین می‌شود:

• ۵ تا ۲۰ کارمند ⇒ ۱ عضو،

• ۲۱ تا ۵۰ ⇒ ۳ عضو،

• ۵۱ تا ۱۰۰ ⇒ ۵ عضو،

و با افزایش تعداد کارکنان، تعداد اعضای شورا به‌صورت تدریجی در سطوح مختلف بالا می‌رود (Gesetze im Internet، Dejure).

حق رأی و نامزدی:

تمام کارکنان که ۱۸ سال یا بیشتر عمر دارند و بیش از سه ماه است در شرکت کار می‌کنند، اصولاً حق رأی و حق نامزد شدن در انتخابات شورای کار را دارند (§§ 7–8 BetrVG) (buzer.de).

دوره مأموریت:

دوره عادی شورای کار چهار سال است و پس از آن انتخابات دوره‌ای جدید برگزار می‌شود (§ 13 BetrVG) (ویکی‌پدیا).

2. وظایف اساسی شورای کار (§ 80 BetrVG)

فعالیت شورای کار را می‌توان در چهار بخش عمده دسته‌بندی کرد:

•  

  وظایف نظارتی (Überwachungsaufgaben):

  شورای کار بر رعایت قوانین توسط کارفرما نظارت می‌کند؛ برای نمونه قانون ساعات کار (Arbeitszeitgesetz)، مقررات حمایت از مادران باردار و مادران کارمند (Mutterschutz) و مقررات جلوگیری از حوادث کاری (Unfallverhütungsvorschriften) (brwahl.de).

   

•  

  وظایف مربوط به مشارکت و طراحی (Gestaltungsaufgaben):

  شورا درباره توافق‌نامه‌های داخلی کار (Betriebsvereinbarungen) مذاکره می‌کند و برای بهبود شرایط کار، مانند زمان کاریِ انعطاف‌پذیر و کار از خانه (Homeoffice)، تلاش می‌نماید (Dr. Kluge Seminare).

   

•  

  وظایف حمایتی (Schutzaufgaben):

  از کارمندان در برابر برکناری‌های خودسرانه یا ناعادلانه محافظت کرده و مراقب اجرای تدابیر صحت و ایمنی حرفه‌ای بر اساس قانون Arbeitsschutzgesetz است (betriebsrat.de).

   

•  

  وظایف تقویتی (Förderungsaufgaben):

  شورا برنامه‌های آموزشی (Schulungen) را سازمان می‌دهد، از ادغام شغلی کارآموزان و کارمندان تازه‌کار حمایت می‌کند و تشویق به رشد مهارت‌ها و صلاحیت‌های شغلی می‌نماید (ویکی‌پدیا).

   

3. صلاحیت‌ها و حقوق مشارکت

•  

  حق دسترسی به اطلاعات (Informationsrecht):

  کارفرما مکلف است تمام معلومات و اسنادی را که برای انجام صحیح وظایف شورای کار لازم است، در اختیار آن قرار دهد (§ 80 فقره 2 BetrVG) (brwahl.de).

   

•  

  حق مشوره (Anhörungsrecht):

  قبل از گرفتن تصمیم‌های مهم در مورد تغییرات وسیع، مانند تجدید ساختار، تبدیل وظیفه یا اقدامات جمعی، باید با شورای کار مشوره صورت گیرد (§ 102 BetrVG) (brwahl.de).

   

•  

  حق هم‌تصمیم‌گیری (Mitbestimmungsrecht):

  در امور اجتماعی معین – مثلاً در زمینه سیستم‌های معاش متغیر و ترتیب ساعات کار – شورای کار حق هم‌تصمیم‌گیری دارد و کارفرما بدون موافقت شورا نمی‌تواند چنین مقرراتی را به‌گونه معتبر عملی سازد (§ 87 BetrVG) (brwahl.de).

   

•  

  حق عقد توافق‌نامه‌های داخلی کار:

  از طریق Betriebsvereinbarungen مطابق ماده ۷۷ BetrVG، شورای کار و کارفرما می‌توانند در مورد استفاده از تکنولوژی، تنظیم اوقات کار و اعطای امتیازات اضافی قواعد الزام‌آور داخلی وضع کنند (Arbeiterkammer).

   

4. طریقه کار شورای کار

•  

  جلسات منظم:

  شورای کار جلسات منظم دایر می‌کند؛ فواصل و تعداد آن با توجه به اندازه شرکت و حجم موضوعات تعیین می‌گردد. از هر جلسه صورت‌جلسه رسمی تهیه می‌شود.

   

•  

  کمیته‌های فرعی:

  برای موضوعات خاص مانند ایمنی در کار، آموزش یا مدیریت بحران می‌توان کمیته‌های تخصصی ایجاد کرد تا این موضوعات را عمیق‌تر بررسی نمایند.

   

•  

  آموزش و ارتقای ظرفیت:

  هر عضو شورای کار حق دارد در کورس‌های آموزشی لازم برای انجام بهتر وظایف شورا اشتراک کند؛ معمولاً مصارف این آموزش‌ها توسط کارفرما پرداخته می‌شود (§ 37 BetrVG) (ویکی‌پدیا).

   

5. رابطه با مدیریت و اتحادیه‌ها

•  

  همکاری با رهبری شرکت:

  شورای کار با مدیریت (Geschäftsführung) برای حل مشکلات و تدوین پالیسی‌های مشترک در محیط کار همکاری نزدیک دارد.

   

•  

  هماهنگی با اتحادیه‌های کارگری (Gewerkschaft):

  معمولاً شورای کار در موضوعات بزرگ، مانند اعتصاب‌ها و مذاکرات دستمزدی جمعی، با اتحادیه‌های کارگری همکاری و هماهنگی می‌نماید.

   

•  

  حل منازعه:

  اگر مذاکرات به نتیجه نرسد، امکان رجوع به نهادهای مصالحه داخلی یا دادگاه کار (Arbeitsgericht) برای حل حقوقی منازعه وجود دارد.

   

6. فواید وجود شورای کار (Betriebsrat)

• شفافیت و اعتماد میان کارمندان و مدیریت شرکت را تقویت می‌کند.

• سبب بهبود شرایط کار و در بسیاری موارد افزایش بهره‌وری می‌گردد.

• از کارمندان در برابر اقدامات غیرقانونی یا خودسرانه، حمایت اضافیِ حقوقی فراهم می‌سازد.

خلاصه

شورای کار یا Betriebsrat، یکی از پایه‌های مهم نظام کار در آلمان است. این نهاد از طریق حقوق دسترسی به معلومات، حق مشوره و حق هم‌تصمیم‌گیری، میان منافع کارفرمایان و کارگران توازن ایجاد می‌کند و مشارکت کارمندان را بخشی ساختاری و الزام‌آور از اداره شرکت می‌سازد. با شناختن نقش و صلاحیت‌های شورای کار، هم کارمندان و هم کارفرمایان می‌توانند یک شراکت پایدار، سازنده و پرثمار را در محل کار بنا کنند.

تیم نویسندگان و ویراستاران وب‌سایت می‌کوشد با انجام تحقیقات گسترده و مراجعه به منابع متعدد، معلومات دقیق و قابل اعتماد در اختیار خوانندگان قرار دهد. با آن‌هم، امکان دارد اشتباهاتی رخ بدهد یا بعضی معلومات هنوز کاملاً تأیید نشده باشد. بنابراین، لطفاً معلومات مندرج در مقالات را تنها به‌عنوان یک مرجع اولیه در نظر بگیرید و برای دریافت معلومات قطعی و تازه، همیشه به اداره‌ها و مقامات مسئول مراجعه نمایید.