Almanya’da aynı anda birden fazla kadınla evlilik
Hukukî durum, sonuçlar ve istisnaların olmaması
Birden fazla kadınla aynı anda evli olmak – İslam hukukunda genellikle “çok eşlilik / çok karılılık (poligami)” olarak adlandırılır – bazı ülkelerde dinî veya kültürel gerekçelerle mümkündür.
Ancak hukuku eşitlik ve laiklik ilkesine dayanan Almanya’da bu tür evlilik açıkça yasaktır ve hukuk düzenine aykırı bir durum olarak değerlendirilir.
Bu yazıda, Almanya’da çok eşliliğin hukukî statüsünü, olası sonuçlarını ve yurt dışında yapılan çok eşli evliliklerle Almanya’da tanınan evlilik arasındaki farkı ele alıyoruz.
Almanya’daki hukuki durum nedir?
Alman Medeni Kanunu’na (Bürgerliches Gesetzbuch – BGB) göre:
-
Bir kişi aynı anda birden fazla evlilik bağına sahip olamaz.
-
Devam eden bir evlilik varken ikinci bir evlilik yapmak için atılan her adım, hukuken geçersiz (butlan) olup evlilik olarak tanınmaz.
İlgili kanun maddesi şudur:
§ 1306 BGB – Verbot der Doppelehe (Çifte evliliğin / çok evliliğin yasağı)
„Eine Ehe darf nicht geschlossen werden, wenn bereits eine Ehe oder eine Lebenspartnerschaft besteht.“
Yani: “Bir kişi zaten evliyse veya kayıtlı bir hayat arkadaşlığı varsa, yeni bir evlilik yapılamaz.”
Alman hukuku çok eşliliği cezalandırıyor mu?
Evet, ancak bazı ayrımlarla:
-
Bir kişi Almanya içinde, hâlihazırda geçerli bir evliliği varken ikinci bir evlilik yapmaya kalkışırsa, bu ikinci evlilik hukuken yok hükmündedir.
-
Bu evlilik, nüfus ve evlendirme dairesi olan Standesamt tarafından kayıt altına alınmaz ve nafaka, miras, sigorta gibi hiçbir hukukî sonuç doğurmaz.
-
Eğer bu ikinci evlilik nedeniyle Alman makamları sahte belgeyle veya bilerek yanlış beyanla yanıltılırsa, kişi dolandırıcılık, sahtecilik veya gerçeğe aykırı beyan suçlamalarıyla yargılanabilir.
Buna karşılık:
-
Çok eşliliğe izin veren bir ülkede, o ülke hukukuna uygun şekilde yapılmış ikinci bir evlilik,
-
Kişinin Almanya’da zaten tanınan bir evliliği varsa, Almanya’da ikinci evlilik olarak tanınmaz.
İkinci evlilik, çok eşliliğin serbest olduğu bir ülkede yapılmışsa ne olur?
Bu durumda Almanya, “ordre public” (kamu düzeni) ilkesini uygular. Bu ilke kabaca şöyledir:
“Temel ilkeleri Alman hukuk düzeniyle açıkça çelişen yabancı hukuk ilişkileri Almanya’da tanınmaz.”
Dolayısıyla:
-
İkinci evlilik, kişinin geldiği ülkede (örneğin Suriye, Irak, Fas vb.) hem dinî hem hukukî açıdan geçerli olsa bile,
-
Almanya’da geçerli bir ikinci evlilik olarak kabul edilmez.
Pratik sonuç:
-
Bu ikinci evlilik, oturma izni, aile birleşimi, vergi, sosyal yardım ve miras gibi alanlarda Alman makamları tarafından yok sayılır.
Almanya’da çok eşliliğin hukukî sonuçları nelerdir?
| Alan / Konu | Almanya’daki sonuç |
|---|---|
| Evliliğin tescili | İkinci evlilik Standesamt tarafından kayda alınmaz |
| Oturum izni ve vatandaşlık | Aile birleşimi sadece bir eş için mümkündür |
| Vergi ve sosyal güvenlik | Yalnızca bir hukukî eş dikkate alınır |
| Boşanma ve nafaka | Boşanma ve nafaka hakları yalnızca ilk tanınan eş için geçerlidir |
| Miras | Alman hukukuna göre mirasçı eş olarak sadece ilk (tanınan) eş kabul edilir |
Herhangi bir istisna var mı?
Hayır.
Alman hukuku, çok eşliliğe hiçbir koşulda istisna tanımaz:
-
Dinî gerekçeler,
-
Kültürel veya geleneksel uygulamalar,
-
Çok eşliliğin yasal olduğu bir ülkede yapılmış nikâh
hiçbiri, Almanya’da ikinci veya üçüncü bir eşin tanınmasına yol açmaz.
Almanya’da din özgürlüğüne sahip Müslümanlar dahi, ikinci bir evliliği ne Standesamt’ta tescil ettirebilir ne de bu evlilik için nafaka, miras, aile birleşimi veya sosyal haklar talep edebilir.
Kişi cezaî yaptırımla karşılaşabilir mi?
Sadece kişinin ana vatanında iki evlilik yapmış olması, Almanya’da otomatik olarak cezalandırılması anlamına gelmez;
cezaî sorumluluk, genellikle ikinci evliliğin Almanya’da haksız bir menfaat elde etmek için kullanılmaya çalışılması hâlinde gündeme gelir.
Örneğin:
-
Göçmenlik makamlarına veya başka kurumlara bilinçli şekilde yanlış bilgi verilmesi,
-
İkinci evlilik üzerinden oturum izni, sosyal yardım veya vergi avantajı elde etmeye çalışılması,
durumlarında, Alman Oturma Yasası (Aufenthaltsgesetz – AufenthG) ve Ceza Kanunu (Strafgesetzbuch – StGB) çerçevesinde dolandırıcılık, sahtecilik veya kamu yardımlarının kötüye kullanılması gibi suçlamalar söz konusu olabilir.
Uygulamalı bir örnek
Suriye kökenli bir erkek Almanya’da yaşamaktadır ve burada resmî olarak bir kadınla evlidir.
Suriye’ye giderek İslami usullere göre ikinci bir evlilik yapar, ardından Almanya’ya döner ve ikinci eşi için aile birleşimi başvurusunda bulunur.
Almanya’daki sonuç:
-
İkinci eş için aile birleşimi başvurusu reddedilir.
-
Alman makamları onu hukukî açıdan yalnızca tek bir kadınla evli kabul eder; o da Almanya’da resmî kaydı bulunan eştir.
-
İkinci evlilik Standesamt’ta tescil edilemez ve oturum, vergi, sosyal yardım veya miras bakımından hiçbir hukukî sonuç doğurmaz.
Özet: Soru & Cevap
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Alman hukuku çok eşliliğe izin veriyor mu? | Hayır, açıkça yasaklanmıştır. |
| İkinci evlilik yurt dışında yapılmışsa ne olur? | Almanya’da hukukî evlilik olarak tanınmaz. |
| İkinci evlilik Standesamt’ta tescil edilebilir mi? | Hayır. |
| Çok eşlilik sebebiyle ceza verilir mi? | Sadece hile, sahte beyan veya dolandırıcılık varsa. |
| İkinci eş için aile birleşimi hakkı var mı? | Hayır. |
Önemli Almanca hukuk terimleri:
| Almanca terim | Türkçe anlamı |
|---|---|
| Doppelehe | Çifte evlilik / çok eşlilik (Alman hukukunda) |
| Standesamt | Nüfus ve evlendirme dairesi |
| Ordnung der öffentlichen Sicherheit | Kamu düzeni / kamu güvenliği (ordre public) |
| Ehefähigkeitszeugnis | Evlenme ehliyet belgesi |
| AufenthG (Aufenthaltsgesetz) | Alman Oturma Yasası |
Sonuç
Çok eşlilik, bazı toplum ve hukuk sistemlerinde kabul görebilir veya dinî olarak meşru sayılabilir; ancak Alman medeni hukuk düzeniyle açık bir çatışma içindedir.
Almanya’da birden fazla eşle evlilik yasaktır, tanınmaz ve yurt dışında usulüne uygun yapılmış olsa bile ülke içinde hukukî sonuç doğurmaz.
Almanya’da yaşayan herkes, evlilik, aile birleşimi, nafaka ve miras konularında yalnızca tek eşli evliliğin hukuken korunduğunu bilmelidir.
Dolayısıyla yerel hukuk kurallarına saygı göstermek, Almanya’da güvenli ve yasal bir hayat sürmenin temel şartıdır.
Bu sitedeki yazar ve editör ekibi, kapsamlı araştırmalar ve çeşitli kaynakların incelenmesi sonucunda mümkün olduğunca doğru ve güvenilir bilgi sunmaya gayret etmektedir. Buna rağmen zaman zaman hatalar, eksiklikler veya hukuki değişiklikler ortaya çıkabilir. Bu nedenle, bu yazıdaki bilgileri yalnızca ilk yönlendirme noktası olarak değerlendirmenizi ve bağlayıcı, güncel ve resmî bilgiler için her zaman ilgili resmî kurumlara veya uzman hukukçulara başvurmanızı tavsiye ederiz.