1. Autopilot sisteminin güncel hukuki durumu
Almanya’daki trafik mevzuatı (StVG ve StVO) şu anda yalnızca sürücü gözetimi altında çalışan sürüş destek sistemlerine izin vermektedir. Yani sürücü tam sorumlu olmaya devam eder, dikkatli olmalı ve her an aracı devralmaya hazır bulunmalıdır. Bu kapsamda, Birleşmiş Milletler UN-ECE Regülasyon No. 157 uyarınca otoyollarda 130 km/s hıza kadar kullanım için onaylanan Otomatik Şerit Takip Sistemi (Automated Lane Keeping System / ALKS) yer almaktadır (cardino.de, swarco.com).
Bir tünelde, sürücünün gözetimi olmaksızın Autopilot ile tamamen otonom şekilde seyretmek, bu onayların dışında kalır ve onaysız araç kullanımı ya da sözleşme ve trafik kurallarına açık aykırılık şeklinde değerlendirilebilir.
2. Tünelde Autopilot’un tam kullanımının sonuçları
Eğer araç sistemi, şerit takip odaklı yardım modunun izin verilen çalışma alanının dışına çıkıldığını algıladığı hâlde sürücüye devralma uyarısı gönderir ve sürücü buna rağmen tepki vermezse, Autopilot’u kullanmaya devam etmek sistem talimatlarını ihlal etmek ve dolayısıyla StVO’ya aykırı davranmak anlamına gelir.
Tünelde Autopilot’un tam kapasite kullanılması durumunda, yetkililer bu davranışı:
sistemin onaylanmamış koşullarda kullanımı (yetkisiz işletim),
ve bir kaza veya tünel içinde somut yaşam tehlikesi oluşması hâlinde ağır veya tehlikeli ihmal (Gefährdung) olarak değerlendirip, özellikle § 315c StGB (trafik güvenliğini tehlikeye sokma) maddesine dayandırabilirler.
Böyle durumlarda, birkaç yüz avroya varan para cezaları, Flensburg’da puanlar ve ayrıca geçici ehliyet geri alma (sürüş yasağı) söz konusu olabilir.
3. ALKS ne zaman kullanılabilir?
ALKS Seviye 3 (Level 3) koşullarına göre:
Yolun, kavşaksız, giriş-çıkışsız ve dönel kavşaksız bir otoyol (Autobahn) olması gerekir; tünel içinde kullanım ise buna açıkça izin verilmediği sürece kapsam dışıdır.
Sürücü her an devralmaya hazır olmalı ve sistemin devralma talebine yaklaşık 10 saniye içinde cevap verebilmelidir (auto2xtech.com).
Aracın kendisi, bu çalışma aralığı için resmî bir otomatik sürüş onayına sahip olmalı; buna hava koşulları, şerit yapısı ve benzeri teknik sınırlar dâhildir.
Bu gereklilikler sağlanmazsa, araç sanki onaysız otonom araç gibi kabul edilir ve bu da tam sorumluluğu sürücüye (ve bazı durumlarda üreticiye) yükleyebilir.
4. Özet ve tavsiye
| Durum | Hukuki sonuç |
|---|---|
| Tünelde Autopilot’un tam kullanımı | Hukuka aykırı kullanım, para cezası, puan, olası ehliyet geri alma |
| Tünelsiz otoyolda ALKS kullanımı | Tüm teknik ve hukuki şartlar sağlanıyorsa meşru |
| Sürücünün devralma uyarısına tepki vermemesi | Trafik siciline puan yazılması mümkün |
| Otomatik sürüş sırasında kazaya neden olma | Olası cezaî ve medeni sorumluluk |
Sonuç:
Gelişmiş otomatik sürüş sistemleri olsa bile, bunlar özellikle tünellerde tamamen otonom sürüş için bir serbestlik belgesi değildir. Açık bir devlet onayı ve net tanımlanmış bir çalışma alanı gereklidir; aksi hâlde, Autopilot’un kullanımı, bir sürüş yardımından çıkıp hukuka aykırı kullanım hâline gelir ve bunun için yaptırım uygulanabilir.
Bu web sitesinin editör ve yazar ekibi, burada sunulan bilgileri hazırlarken kapsamlı araştırmalar yapmakta ve birden fazla kaynaktan yararlanmaktadır. Buna rağmen zaman zaman hatalar veya eksik bilgiler bulunabilir. Lütfen bu yazıyı ilk yönlendirici bilgi olarak kabul edin ve bağlayıcı, güncel hukuki değerlendirme için her zaman yetkili resmî makamlara başvurun.
