هر آنچه باید درباره اسلام‌هراسی در آلمان و برنامه‌های پیشگیری دولتی بدانید

اسلام‌هراسی (Islamophobie / Islamfeindlichkeit) – یعنی ترس، دشمنی یا نفرت نسبت به مسلمانان – پدیده‌ای رو به رشد در آلمان و به‌طور کلی در اروپا است. این پدیده فقط به مسلمانان آسیب نمی‌زند، بلکه ارزش‌های یک جامعه دمکراتیک و باز را نیز تهدید می‌کند و بر همزیستی مسالمت‌آمیز و اعتماد متقابل میان همه افراد جامعه تأثیر منفی می‌گذارد.

برای مقابله با آن، دولت آلمان در سطح فدرال و ایالتی برنامه‌های پیشگیری و حمایت متعددی راه‌اندازی کرده است.

منظور از اسلام‌هراسی چیست؟

اسلام‌هراسی به معنای تبعیض، دشمنی یا نفرت نسبت به افرادی است که مسلمان هستند یا مسلمان تلقی می‌شوند. این رفتار می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• حملات لفظی یا جسمی علیه مسلمانان

• تبعیض در محیط کار، در آموزش‌وپرورش، دانشگاه یا بازار مسکن

• زیر سؤال بردن وفاداری مسلمانان به جامعه یا تردید در حق آنان برای مشارکت اجتماعی

• گسترش کلیشه‌های منفی، اطلاعات نادرست و تصویرسازی‌های مخرب از اسلام و مسلمانان

وضعیت کنونی در آلمان

با وجود تلاش‌های فراوان برای ترویج همزیستی، ادغام و گفت‌وگوی بین‌فرهنگی و بین‌ادیانی، پلیس و سازمان‌های مدنی هر سال صدها مورد جرم و حمله با انگیزه اسلام‌ستیزانه را ثبت می‌کنند. این موارد شامل:

• حمله و تخریب مساجد و مراکز اسلامی

• آزار و توهین در اماکن عمومی، به‌ویژه علیه زنانی که حجاب دارند

• نامه‌ها، پیام‌ها و نفرت‌پراکنی آنلاین در شبکه‌های اجتماعی و فضاهای دیجیتال

قوانین چگونه از شما محافظت می‌کنند؟

قانون اساسی آلمان (Grundgesetz – GG)

• مطابق ماده ۴ قانون اساسی، آزادی دین و عقیده تضمین شده است.

• هر فرد حق دارد دین خود – از جمله اسلام – را آزادانه و بدون تبعیض انجام دهد.

قانون تبعیض‌ستیزی عمومی (Allgemeines Gleichbehandlungsgesetz – AGG)

• قانون AGG هرگونه تبعیض بر اساس دین یا عقیده را ممنوع می‌کند.

• این قانون به‌ویژه در حوزه‌های کار، اجاره مسکن، خدمات عمومی، آموزش و زندگی روزمره اعمال می‌شود.

برنامه‌های پیشگیری دولتی

۱. برنامه ملی مقابله با افراط‌گرایی و نژادپرستی

این برنامه فدرال، پروژه‌های آموزشی، آگاه‌سازی و اجتماعی را حمایت مالی می‌کند. اهداف اصلی:

• تقویت فرهنگ مدارا، احترام و تنوع

• حمایت از ابتکارات مدارس، انجمن‌ها و جوامع محلی در مقابله با نفرت‌پراکنی و تبعیض

۲. ابتکار «Demokratie leben!» (زندگی دموکراسی)

ابتکار فدرال «Demokratie leben!» پروژه‌هایی را پشتیبانی می‌کند که علیه همه اشکال دشمنی با گروه‌های اجتماعی فعالیت می‌کنند، از جمله اسلام‌هراسی. این شامل:

• پروژه‌های جوانان و برنامه‌های محلی در محلات

• طرح‌های آموزشی و گفت‌وگو در مدارس، باشگاه‌ها و جوامع

• اقدامات برای تقویت ارزش‌های دموکراتیک و مشارکت شهروندی

۳. برنامه حفاظت از مساجد و مراکز اسلامی

در سال‌های اخیر، دولت فدرال حمایت مالی و امنیتی ویژه‌ای برای مساجد و انجمن‌های اسلامی فراهم کرده است، از جمله:

• کمک مالی به زیرساخت‌های امنیتی (نورپردازی، دوربین، کنترل ورود، اقدامات ساختمانی)

• همکاری نزدیک‌تر با پلیس و نهادهای امنیتی

• ارائه مشاوره برای تدوین طرح‌های امنیتی توسط خود جوامع اسلامی

نقش دفاتر مقابله با تبعیض چیست؟

نهادهایی مانند Antidiskriminierungsstelle des Bundes (اداره فدرال مبارزه با تبعیض) و دفاتر محلی و ایالتی:

• مشاوره رایگان و محرمانه به قربانیان تبعیض ارائه می‌دهند.

• به قربانیان کمک می‌کنند تا تشخیص دهند آیا موردشان از نظر قانونی تبعیض محسوب می‌شود یا خیر.

• در صورت لزوم، در طی مراحل قانونی، شکایت و دادخواهی همراهی می‌کنند.

• کارزارهای اطلاع‌رسانی و آگاه‌سازی عمومی درباره تبعیض و اسلام‌هراسی برگزار می‌کنند.

اگر با اسلام‌هراسی روبه‌رو شدی چه کار باید بکنی؟

۱. ثبت و مستندسازی حادثه

• تاریخ، ساعت و مکان دقیق رویداد را یادداشت کن.

• پیام‌ها، ایمیل‌ها، تصاویر یا اسکرین‌شات‌ها را به‌عنوان مدرک نگه‌دار.

• اگر ممکن بود، نام و اطلاعات تماس شاهدان احتمالی را ثبت کن.

۲. گزارش و شکایت

• در صورت وقوع جرم یا تهدید، نزد پلیس شکایت ثبت کن (در شرایط اضطراری: شماره ۱۱۰).

• با اداره فدرال مبارزه با تبعیض یا دفاتر محلی ضدتبعیض تماس بگیر.

• به انجمن‌های اسلامی، سازمان‌های حقوق بشری یا گروه‌های ضدنژادپرستی در شهر خود مراجعه کن که در این زمینه تجربه دارند.

۳. درخواست مشاوره و حمایت روانی

• از مراکز مشاوره روانی–اجتماعی، مراکز مهاجران یا مراکز حمایت از قربانیان کمک بگیر.

• از خدمات مساجد، مراکز دینی یا سازمان‌های مردم‌نهاد که مشاوره رایگان و حمایت روحی ارائه می‌کنند استفاده کن.

نقش جامعه مدنی

انجمن‌های اسلامی، سازمان‌های حقوق بشری و سایر گروه‌های مدنی نقش مهمی ایفا می‌کنند؛ آن‌ها:

• حملات و موارد تبعیض را ثبت، مستندسازی و منتشر می‌کنند.

• در مدارس، محل کار و مراکز آموزشی کارگاه‌های آگاه‌سازی درباره اسلام، تنوع و مبارزه با نژادپرستی برگزار می‌کنند.

• شبکه‌های حمایتی برای قربانیان ایجاد می‌کنند تا تنها نمانند.

• در عرصه عمومی، علیه اسلام‌هراسی، نفرت‌پراکنی و خشونت موضع می‌گیرند.

جمع‌بندی

اسلام‌هراسی فقط به مسلمانان ضربه نمی‌زند، بلکه بافت و انسجام کل جامعه را تهدید می‌کند و اعتماد به ارزش‌های دموکراتیک را کاهش می‌دهد.

مقابله با اسلام‌هراسی یک مسئولیت جمعی است:

• از آگاهی فردی، احترام متقابل و شجاعت مدنی شروع می‌شود،

• و از طریق قوانین حمایتی، برنامه‌های دولتی و فعالیت‌های مؤثر جامعه مدنی ادامه می‌یابد.

اگر با هر نوع تبعیض روبه‌رو شدی، به یاد داشته باش:

تنها نیستی – قانون، نهادها و بسیاری از انسان‌ها در کنار تو هستند.

اصطلاحات مهم آلمانی

• Islamfeindlichkeit / Islamophobie: اسلام‌هراسی / دشمنی با اسلام و مسلمانان

• Grundgesetz (GG): قانون اساسی آلمان

• Allgemeines Gleichbehandlungsgesetz (AGG): قانون تبعیض‌ستیزی عمومی

• Antidiskriminierungsstelle des Bundes: اداره فدرال مبارزه با تبعیض

• Demokratie leben!: ابتکار فدرال «Demokratie leben!» برای ترویج دموکراسی

* تیم نویسندگان و ویراستاران وب‌سایت تلاش می‌کنند با تحقیق گسترده و استفاده از منابع مختلف، اطلاعاتی دقیق و قابل اعتماد ارائه دهند. با این حال، احتمال بروز خطا یا ناقص‌بودن یا تأییدنشدن برخی اطلاعات وجود دارد. لطفاً این متن را به‌عنوان مرجع اولیه در نظر بگیرید و برای دریافت اطلاعات رسمی و قطعی، همواره به نهادهای مسئول مراجعه کنید.