هرآنچه در بارهٔ اسلامهراسی در آلمان و برنامههای پیشگیری دولتی باید بدانید
اسلامهراسی (Islamophobie / Islamfeindlichkeit) – یعنی ترس، دشمنی یا نفرت نسبت به مسلمانان – در آلمان و اروپا بهگونهٔ پیوسته در حال افزایش است. این پدیده تنها به مسلمانان آسیب نمیرساند، بلکه ارزشهای یک جامعهٔ باز و دموکراتیک را تضعیف میکند و بر همزیستی مسالمتآمیز و اعتماد میان همه افراد جامعه تأثیر منفی میگذارد.
برای مقابله با این مشکل، دولت آلمان در سطح فدرال و ایالتی برنامههای مختلف پیشگیرانه و حمایوی ایجاد کرده است.
اسلامهراسی به چه معناست؟
اسلامهراسی به تبعیض، دشمنی یا نفرت در برابر افرادی گفته میشود که مسلمان اند یا بهعنوان مسلمان شناخته میشوند. این حالت میتواند شامل موارد زیر باشد:
لتوکوب، حملات لفظی یا فزیکی علیه مسلمانان
تبعیض در محیط کار، در مکتب یا دانشگاه و یا در پیدا کردن خانه
سوالبردن از وفاداری مسلمانان نسبت به جامعه یا زیر سؤال بردن حق آنان برای سهمگیری اجتماعی
پخش کلیشههای منفی و معلومات نادرست در مورد اسلام و مسلمانان
وضعیت فعلی در آلمان
با آنکه تلاشهای زیادی برای ادغام، همزیستی و گفتوگوی بینفرهنگی صورت گرفته، پولیس و نهادهای جامعهٔ مدنی هر سال صدها مورد از جرایم و حملات با انگیزه اسلامستیزانه را ثبت میکنند. از جمله:
حملهها، تخریب و تهدید علیه مساجد و مراکز اسلامی
توهین، آزار و مزاحمت در اماکن عمومی، بهخصوص در برابر زنان محجبه
نامهها و پیامهای تهدیدآمیز و نفرتپراکن در انترنت و شبکههای اجتماعی
قوانین چگونه از شما حفاظت میکنند؟
قانون اساسی آلمان (Grundgesetz – GG)
مطابق مادهٔ ۴ قانون اساسی، آزادی دین و عقیده تضمین شده است.
هر فرد حق دارد دین خود – از جمله اسلام – را آزادانه و بدون تبعیض عملی کند.
قانون عمومی برابررفتاری (Allgemeines Gleichbehandlungsgesetz – AGG)
قانون AGG هر نوع رفتار تبعیضآمیز بر بنیاد دین یا عقیده را ممنوع میسازد.
این قانون بهویژه در عرصههای کار، کرایهگیری خانه، خدمات، آموزش و حیات روزمره قابل تطبیق است.
برنامههای پیشگیری دولتی
۱. برنامهٔ ملی مبارزه با افراطگرایی و نژادپرستی
این برنامهٔ فدرال، پروژههای آموزشی، آگاهیدهی و اجتماعی را تمویل میکند. اهداف مهم آن:
تقویت فرهنگ تحمل، احترام و تنوع در جامعه
کمک به مکاتب، انجمنها و ابتکارات محلی در مبارزه با نفرتپراکنی، تعصب و نژادپرستی
۲. ابتکار «Demokratie leben!» (دموکراسی را زندگی کنیم)
ابتکار فدرال «Demokratie leben!» از پروژههایی حمایت میکند که در برابر همهٔ اشکال دشمنی با گروههای اجتماعی، از جمله اسلامهراسی، کار میکنند. این ابتکار شامل:
پروژههای جوانان و برنامههای محلی در محلات و شهرها
برنامههای آموزشی و گفتوگو در مکاتب، کلوپها و جوامع محلی
اقدامات برای تقویت ارزشهای دموکراتیک و سهمگیری شهروندان
۳. برنامهٔ حفاظت از مساجد و مراکز اسلامی
در سالهای اخیر، دولت فدرال حمایت مالی و امنیتی اضافی برای مساجد و انجمنهای اسلامی فراهم کرده است، از جمله:
تمویل اقدامات زیربنایی و امنیتی (چراغانی، کمرههای امنیتی، کنترول دروازه، اصلاحات ساختمانی)
همکاری نزدیکتر با پولیس و نهادهای امنیتی
مشورهدهی برای ایجاد طرحهای امنیتی داخلی توسط خود جوامع اسلامی
نقش دفاتر ضدتبعیض چیست؟
نهادهایی مانند Antidiskriminierungsstelle des Bundes (ادارهٔ فدرال ضدتبعیض) و دفاتر محلی و ایالتی:
برای قربانیان تبعیض، مشوره رایگان و محرمانه ارائه میکنند.
کمک میکنند تا بفهمند آیا آنچه تجربه کردهاند از دید قانون تبعیض محسوب میشود یا نه.
در صورت نیاز، در اقدامات حقوقی، شکایت و دادخواهی همراهی میکنند.
کمپاینهای آگاهیدهی و اطلاعرسانی در سطح جامعه راهاندازی میکنند.
اگر با اسلامهراسی مواجه شدی، چه باید بکنی؟
۱. رویداد را ثبت و سندسازی کن
تاریخ، ساعت و محل رویداد را دقیق بنویس.
پیامها، ایمیلها، عکسها یا اسکرینشاتها را نگهداری کن.
اگر ممکن بود، نام و معلومات تماس شاهدان را نیز یادداشت کن.
۲. گزارش بده
در صورت جرم یا تهدید، نزد پولیس شکایت درج کن (در حالات اضطراری: شمارهٔ عاجل ۱۱۰).
با ادارهٔ فدرال ضدتبعیض یا دفاتر محلی ضدتبعیض تماس بگیر.
با انجمنهای اسلامی، نهادهای حقوق بشری و گروههای ضدنژادپرستی در محل خود ارتباط بگیر.
۳. مشوره و حمایت روانی بگیر
از مراکز مشورهٔ روانی–اجتماعی، مراکز مهاجرین یا مراکز حمایت از قربانیان کمک بگیر.
از خدمات مساجد، مراکز دینی و سازمانهای غیرحکومتی (NGO) که مشوره و حمایت رایگان فراهم میکنند استفاده کن.
نقش جامعهٔ مدنی
انجمنهای اسلامی، سازمانهای حقوق بشری و دیگر نهادهای جامعهٔ مدنی نقش مهمی در این بخش دارند؛ آنها:
حملات و موارد تبعیض را ثبت و مستندسازی میکنند.
در مکاتب، محیطهای کاری و مراکز آموزشی ورکشاپها و برنامههای آگاهیدهی برگزار میکنند.
برای قربانیان، شبکههای حمایوی میسازند تا تنها نمانند.
در سطح عمومی، علیه اسلامهراسی، نفرتپراکنی و نژادپرستی صدا بلند میکنند.
جمعبندی
اسلامهراسی تنها بر مسلمانان اثر منفی ندارد، بلکه بافت و وحدت کل جامعه را صدمه میزند و اعتماد به ارزشهای دموکراتیک را ضعیف میسازد.
مقابله با اسلامهراسی یک مسئولیت مشترک است:
از آگاهی شخصی، احترام متقابل و شجاعت مدنی آغاز میشود،
و با قوانین حمایوی، برنامههای دولتی و کار فعال جامعهٔ مدنی ادامه مییابد.
اگر با هر نوع تبعیض روبهرو شدی، به یاد داشته باش:
تو تنها نیستی – قانون، نهادها و انسانهای زیادی در کنار تو ایستادهاند.
لغات و اصطلاحات مهم آلمانی
Islamfeindlichkeit / Islamophobie: اسلامهراسی / دشمنی با اسلام و مسلمانان
Grundgesetz (GG): قانون اساسی آلمان
Allgemeines Gleichbehandlungsgesetz (AGG): قانون عمومی برابررفتاری (ضدتبعیض)
Antidiskriminierungsstelle des Bundes: ادارهٔ فدرال ضدتبعیض
Demokratie leben!: برنامهٔ فدرال «Demokratie leben!» برای ترویج دموکراسی
* تیم نویسندهگان و ویراستاران وبسایت کوشش میکنند با پژوهش گسترده و استفاده از منابع مختلف، معلومات درست و قابل اعتماد را در اختیار شما بگذارند. با وجود این، احتمال دارد بعضی معلومات ناتمام یا بهطور کامل تأییدشده نباشد. لطفاً این متن را یک مرجع ابتدایی بدانید و برای معلومات رسمی و نهایی، همیشه به نهادهای مسئول مراجعه نمایید.
