Almanya’da süresiz oturum izni olan kocaya eş (kadın) aile birleşimi

Giriş

Süresiz oturum izni (Niederlassungserlaubnis veya Daueraufenthalt-EU), sahibine Almanya’da uzun vadeli bir güvence sağlar; ancak bu, eşin yanına gelişin otomatik ve yalnızca bir formalite olduğu anlamına gelmez. Süresiz oturum sahibi bir eşe aile birleşimi, aile birliği hakkı ile geçimini kendi imkânlarıyla sağlama ilkesinin dikkatli bir şekilde dengelenmesine tabidir.

1. Hukuki temel

Bu durumda aile birleşimi, Almanya İkamet Yasası’nın (Aufenthaltsgesetz – AufenthG) 27, 29 ve 30. maddelerine dayanır. İkamet Yasası’nın 30. maddesi, üç temel şart yerine getirildiğinde yabancılar dairesini (Ausländerbehörde) oturum izni vermekle yükümlü kılar: Her iki eşin en az on sekiz yaşında olması, temel düzeyde Almanca bilgisinin (A1) belgelenmiş olması ve Almanya’da yaşayan kocanın Niederlassungserlaubnis veya Daueraufenthalt-EU sahibi olması ve yeterli konut ile gelire sahip bulunması. (Buzer)

2. Vize öncesi şartlar

Pratikte bunun anlamı nedir?

• Yaş: Her iki eş de on sekiz yaşını doldurmuş olmalıdır.

• Resmî evlilik belgesi: Hukuken geçerli, resmen tescil edilmiş bir evlilik ve buna ait, usulüne uygun şekilde tasdik edilmiş ve Almancaya çevrilmiş bir evlilik cüzdanı veya evlilik belgesi.

• A1 dil belgesi: Goethe, telc veya ÖSD gibi kurumlardan alınmış Almanca sertifikası. Sağlık nedenleriyle dil öğrenmesinin mümkün olmaması veya kocanın örneğin araştırmacı olması, AB Mavi Kart (Blaue Karte EU) sahibi olması ya da istisna listesindeki ülkelerden birinin vatandaşı olması hâlinde, eş dil şartından muaf tutulabilir. (Integrationsbeauftragte | Startseite)

• Kimlik: Eşin geçerli pasaportu ve kocanın pasaportunun tasdikli fotokopisi.

• Konut: “Yeterli yaşam alanı”nı gösteren kira sözleşmesi veya tapu belgesi (yetişkin başına yaklaşık on iki metrekare, yol gösterici bir ölçü olarak kabul edilir).

• Gelir: Ailenin düzenli geliri, Bürgergeld gibi sosyal yardımlara ihtiyaç duymadan geçim giderlerini ve sağlık sigortasını karşılayabilmelidir.

Alman vatandaşı eşe aile birleşiminden farklı olarak, süresiz oturum izni sahibi bir eşe aile birleşiminde geçimin ve konutun güvence altına alınması, vazgeçilemeyen ve bağlayıcı bir yasal şarttır.

3. Büyükelçilik tarafından genellikle istenen belgeler

• Eksiksiz doldurulmuş ve imzalanmış ulusal vize başvuru formu (D tipi vize).

• Eşin geçerli pasaportu ve fotokopileri.

• Aslı ibraz edilen, tasdik edilmiş ve Almancaya çevrilmiş evlilik cüzdanı veya evlilik belgesi.

• A1 dil sertifikası veya muafiyeti destekleyen belgeler.

• Kocanın Almanya’daki ikametini gösteren belgeler (Meldebescheinigung ve kira sözleşmesi veya tapu belgesi).

• Son üç aya ait maaş bordroları veya güncel vergi beyannamesi.

• Elektronik oturum kartı (eAT) düzenlenene kadar geçerli seyahat sağlık sigortası. (Integrationsbeauftragte | Startseite)

Ayrıntılı belge listesi, her temsilcilikte farklılık gösterebilir. Bu nedenle randevu almadan önce, ilgili Alman büyükelçiliğinin veya başkonsolosluğunun internet sitesindeki kontrol listesinin dikkatlice incelenmesi gerekir.

4. İşlemlerin adım adım ilerleyişi

• İkamet edilen ülkedeki yetkili Alman dış temsilciliğinden çevrim içi randevu alınması.

• Randevu gününde şahsen başvuru dosyasının teslim edilmesi; dosya, kocanın ikamet ettiği yerdeki yabancılar dairesine (Ausländerbehörde) elektronik olarak iletilir.

• İş yüküne bağlı olarak, dosyanın incelenmesi genellikle sekiz ile yirmi dört hafta arasında sürer.

• Aile birleşimi için ulusal vizenin verilmesi; bu vize çoğu zaman üç ay süreyle geçerlidir.

• Almanya’ya girişten sonra en geç on dört gün içinde belediyeye adres kaydının (Anmeldung) yapılması.

• Ardından yabancılar dairesinde yapılan randevuda elektronik oturum kartının (eAT) düzenlenmesi; kartın ilk geçerlilik süresi, federal eyalete bağlı olarak genellikle bir ila üç yıldır.

5. Almanya’ya girişten sonraki haklar

• Çalışma hakkı: Oturum kartında genellikle “Erwerbstätigkeit gestattet” ibaresi yer alır ve bu da eşin derhal çalışmaya başlayabileceği anlamına gelir.

• Sağlık sigortası: Sağlık sigortası yaptırmak zorunludur. Eş, yasal sağlık sigortasında aile sigortası kapsamında sigortalanabileceği gibi kendi adına yasal veya özel sağlık sigortası da yaptırabilir.

• Uyum: Yabancılar dairesi, oturum izni sahibini entegrasyon kursuna (Integrationskurs) katılmaya zorunlu tutabilir.

• Schengen bölgesinde seyahat: Eş, Almanya dışına çıkmak kaydıyla, Schengen bölgesine yüz seksen günlük dönemler içinde doksan güne kadar vizesiz seyahat edebilir.

6. Geçici oturumdan süresiz oturuma ve vatandaşlığa giden yol

• Eş için süresiz oturum izni (Niederlassungserlaubnis)

  • Süre şartı: Almanya’da, evlilik birliğinin fiilen devam ettiği üç yıllık yasal ikamet süresi (İkamet Yasası’nın 9. maddesinin 2. fıkrası ile 28. maddesinin 2. fıkrası birlikte uygulanır).

  • Diğer şartlar: B1 düzeyinde Almanca bilgisi, ailenin geçiminin tamamen veya ortak şekilde güvence altına alınmış olması ve emeklilik sigortasına en az otuz altı ay zorunlu prim ödenmiş bulunması.

• Alman vatandaşlığına geçiş (Einbürgerung)

  • Süre şartı: Kural olarak sekiz yıllık yasal ve sürekli ikamet; özel uyum başarıları hâlinde bu süre altı yıla düşürülebilir.

  • Diğer şartlar: B1 düzeyinde Almanca bilgisi, güvence altına alınmış geçim, ciddi bir sabıka kaydının bulunmaması ve vatandaşlık sınavında başarı.

7. Alman vatandaşı eşe aile birleşimiyle kısa karşılaştırma

• Gelir ve konut:

  • Alman vatandaşı eşe aile birleşiminde bu husus, aynı şekilde açık ve zorunlu bir yasal şart olarak düzenlenmemiştir.

  • Süresiz oturum izni sahibi bir eşe aile birleşiminde ise yeterli gelir ve konut, açıkça tanımlanmış ve zorunlu bir yasal şarttır.

• Giriş öncesi dil bilgisi (A1):

  • Her iki durumda da kural olarak A1 seviyesinde temel Almanca bilgisi aranır ve benzer istisnalar öngörülür.

• Süresiz oturuma giden yol:

  • Her iki durumda da, genel olarak yaklaşık üç yıl sonra süresiz oturum izni alınması mümkündür; ancak sponsorun süresiz oturum sahibi olduğu durumda mali şartlar daha sıkı olabilir.

• Hukuki dayanak:

  • Alman vatandaşı eşe aile birleşimi: İkamet Yasası’nın 28. maddesi.

  • Süresiz oturum izni olan üçüncü ülke vatandaşı eşe aile birleşimi: İkamet Yasası’nın 30. maddesi.

8. Ret ve başvuru yolları

• Ret kararının tebliğinden itibaren bir ay içinde, ek belgelerle birlikte ilgili büyükelçilik veya başkonsolosluğa itiraz niteliğinde remonstrasyon başvurusu yapılması.

• Remonstrasyonun da reddedilmesi hâlinde, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde Berlin İdare Mahkemesi’nde idari dava açılması.

• Ret gerekçelerinin ortadan kaldırılmasından sonra, örneğin kira sözleşmesinin veya dil sertifikasının sunulması ile, yeni bir vize başvurusu yapılması.

9. Sık sorulan sorular (SSS)

• Kira sözleşmesinin mutlaka kocanın adına olması gerekir mi?
  Ortak bir sözleşme yeterlidir veya ev sahibinin, eşin de bu adreste oturmasına izin verdiğini yazılı olarak beyan etmesi kabul edilir.

• “Yeterli gelir”den ne kastedilmektedir?
  Kabaca bir kural olarak, ailenin net geliri, ailenin büyüklüğüne göre geçerli Bürgergeld standart tutarına ve yaşanılan bölgede makul kira bedeline en azından yakın bir seviyede olmalıdır; bu hesaplamada vergi ve sosyal güvenlik primleri de dikkate alınır.

• Ebeveyn parası (Elterngeld) gelir olarak sayılır mı?
  Evet, fiilen ödenmesi ve toplamda geçim masraflarının karşılanmasına katkıda bulunması hâlinde, gelir hesabına dâhil edilebilir.

• Almanya’ya girişten sonra A1 dil şartı kendiliğinden ortadan kalkar mı?
  Bazı istisnai durumlarda, yabancılar dairesi dilin Almanya’da öğrenilmesi amacıyla aile birleşimine izin verebilir; ancak bu, ilgili dairenin takdirine bağlıdır ve her dosya ayrı ayrı değerlendirilir.

• Evlilik üç yıl dolmadan sona ererse oturum izni ne olur?
  Bazı şartlar altında oturumun devam ettirilmesi mümkündür; örneğin eşin en az iki yıldır Almanya’da yaşıyor olması veya ortak küçük bir çocuğun bulunması hâlinde. Bu durumda, kişinin kendi geçimini yeniden ve bağımsız olarak sağlayabildiğini kanıtlaması gerekir.

Sonuç

Almanya’da süresiz oturum izni olan bir kocaya eşin aile birleşimi, aile birliğinin korunması ile kişinin kendi geçimini sağlama yükümlülüğünü bir araya getirir. Belgelerin zamanında hazırlanması, konut ve finansmanın sağlam bir şekilde planlanması ve dil şartının yerine getirilmesi ile ilk bakışta karmaşık görünen bu süreç, istikrara, kendi süresiz oturum iznine ve ilerleyen aşamada vatandaşlığa giden öngörülebilir bir yola dönüşebilir. Başarının anahtarı, sürecin başından itibaren dikkatli bir planlama yapmak ve her idari adımı yakından takip etmektir; böylece aile, Almanya’da aynı çatı altında bir araya gelebilir.

Kaynaklar: BAMF – “Nachzug zu Drittstaatsangehörigen”, 1 Mart 2024; 25 Ekim 2024 tarihli değişiklikten sonraki birleştirilmiş hâliyle İkamet Yasası’nın 30. maddesi; Federal Hükümet’in Göç ve Uyumdan Sorumlu Komiserinin internet sayfasındaki “Familienzusammenführung” bölümü. (Buzer, Integrationsbeauftragte | Startseite)

---

lak24 editör ekibi, kapsamlı araştırma ve birden fazla kaynağa dayanarak mümkün olduğunca doğru ve güncel bilgiler sunmaya özen göstermektedir. Buna rağmen, hataların tamamen dışlanması veya bazı bilgilerin zaman içinde değişmemesi garanti edilemez ve kimi ayrıntılar tam olarak teyit edilmiş olmayabilir. Bu nedenle bu yazıdaki bilgiler, ilk yönlendirici bilgi olarak değerlendirilmelidir; bağlayıcı ve güncel bilgiler için her zaman doğrudan yetkili kurum ve mercilerle iletişime geçilmesi gerekir.