۱. «Konzept für Innenausbau» چیست؟
«Konzept für Innenausbau» یک طرح جامع برای دکوراسیون و ساختوساز داخلی است که موارد زیر را در بر میگیرد:
کارکرد و عملکرد فضا (Funktionalität)
ظاهر و زیباییشناسی (Design)
جریان حرکت و رفتوآمد در فضا (Bewegungsfluss)
انتخاب مصالح و متریالها (Materialwahl)
رعایت قوانین و استانداردهای فنی (مثل DIN، مقررات آتشسوزی، ایمنی کار ـ Brandschutz, Arbeitsschutz)
هدف این است که فضایی طراحی شود که علاوه بر زیبایی، از نظر کاربری، ایمنی، سهولت دسترسی (Barrierefreiheit) و انطباق با مقررات کاملاً مناسب باشد.
۲. مهمترین استانداردهای DIN که باید در نظر گرفته شوند
| استاندارد DIN | حوزه کاربرد | نکات کلیدی |
|---|---|---|
| DIN 18040-1 / -2 | دسترسی بدون مانع (barrierefrei) | عرض درها، شیب رمپها، فضای چرخش برای ویلچر |
| DIN 4102 / EN 13501 | مقاومت در برابر آتش (Brandschutz) | طبقهبندی مصالح: B1 (سختاشتعال)، B2 (قابلاشتعال) |
| DIN EN 15221 | برنامهریزی کارکرد و استفاده از فضا | چیدمان هوشمند مبلمان و مسیرهای حرکت |
| ASR A1.7 / A1.6 | ایمنی ورودیها، درها و مسیرهای رفتوآمد | خروج اضطراری، نوع کفسازی، موانع و جداکنندهها |
این استانداردها کمک میکنند تا طراحی داخلی از نظر حقوقی، ایمنی و کاربری در سطح قابل قبول و حرفهای باشد.
۳. الزامات Barrierefreiheit (دسترسی بدون مانع)
اگر یک مغازه یا فضای عمومی (öffentlich zugänglich) برای عموم افتتاح میکنید، باید شرایط خاصی برای سهولت دسترسی رعایت شود:
۱. عرض درها و مسیرها
عرض درها: حداقل ۹۰ سانتیمتر برای عبور ویلچر (بهتر است ۱ متر).
عرض راهروها بین مبلمان و قفسهها: حداقل ۱۲۰ سانتیمتر برای امکان چرخش و عبور راحت.
۲. رمپها و اختلاف سطح
در صورت وجود اختلاف سطح، باید رمپ با حداکثر شیب حدود ۶٪ در نظر گرفته شود.
در آستانهٔ درها تا حد امکان بدون پله یا لبه (Schwellenlos) باشد تا خطر گیر کردن یا زمین خوردن کاهش یابد.
۳. سرویسهای بهداشتی (در صورت وجود)
فضای چرخش برای ویلچر: حداقل ۱۵۰ سانتیمتر به صورت دایرهٔ آزاد.
نصب دستگیرههای ایمنی روی دیوارها.
ارتفاع روشویی باید به گونهای باشد که ویلچر بتواند زیر آن قرار بگیرد.
۴. نورپردازی و خوانایی فضا
استفاده از کنتراست رنگی بین کف، دیوارها و مبلمان برای خوانایی بهتر فضا.
در بعضی پروژهها: علائم لمسی و بصری برای افراد نابینا و کمبینا پیشبینی میشود.
۴. اجزای اصلی یک Konzept داخلی
۱. Zonierung (زونبندی و تقسیم فضا)
ورودی واضح و جذاب که به راحتی پیدا شود.
منطقهٔ نمایش (Präsentation) برای ارائهٔ کالا یا خدمات.
فضای سرویس / صندوق / پذیرش برای تسویه و مشاوره.
انبار کوچک یا گوشهٔ خصوصی برای ذخیرهٔ کالا یا کارهای اداری.
مسیرهای حرکت آزاد و مشخص که از ازدحام و بنبست جلوگیری کنند.
۲. Materialwahl (انتخاب مصالح)
مصالح با رده مقاومت مناسب در برابر آتش (مثلاً مطابق DIN 4102 کلاس B1: سختاشتعال).
سطوح قابل شستوشو و نظافت آسان.
کفپوش ضد لغزش (rutschhemmend) با کلاسهایی مانند R9 یا R10 بسته به نوع فعالیت.
۳. Beleuchtung (نورپردازی)
نورپردازی یکنواخت با LED، بدون سایههای تند و بدون خیرگی.
استفاده از نور موضعی برای کالاها و قفسهها.
حداکثر استفاده از نور طبیعی در صورت امکان.
۴. Möblierung (مبلمان و تجهیزات)
مبلمان تا حد امکان بدون گوشههای تیز باشد (کاهش خطر جراحت – Verletzungsgefahr).
قفسهها و تجهیزات باید بهخوبی ثابت و محکم شوند.
ابعاد و موقعیت مبلمان باید با الزامات دسترسی بدون مانع (Barrierefreiheit) هماهنگ باشد (عرض راهروها، امکان نزدیک شدن ویلچر، فضای چرخش).
نمونهٔ عملی: یک فروشگاه کوچک (مثلاً عطر یا سالن زیبایی)
| جزء / عنصر | مشخصات پیشنهادی بر اساس DIN و باریر فری (Barrierefreiheit) |
|---|---|
| ورودی | حداقل ۱٫۰۰ متر عرض، تا حد ممکن بدون آستانه یا پله |
| فضای پذیرش | ارتفاع کانتر حدود ۸۵ تا ۹۵ سانتیمتر، بخشی از آن قابل استفاده برای ویلچر |
| کفپوش | ضد لغزش با کلاس حداقل R9 |
| نورپردازی | حدود ۵۰۰ لوکس در مناطق کاری و مشاوره |
| عرض راهروها | حداقل ۱۲۰ سانتیمتر بین قفسهها |
به این ترتیب، یک فروشگاه کوچک هم عملی و راحت خواهد بود و هم با استانداردها و قوانین هماهنگ است.
۵. آیا لازم است طرح برای شهرداری یا مهندس ارائه شود؟
در بسیاری از موارد بله، بهویژه اگر:
تغییرات شامل دیوارهای سازهای، چیدمان کلی و مسیرهای فرار / خروج اضطراری باشد.
تأسیسات برقی به صورت اساسی نوسازی یا گسترش یابند.
اگر فروشگاه در ساختمانی با حفاظت آثار تاریخی (Denkmalschutz) قرار دارد، معمولاً نیاز به مجوز ویژه پیش از انجام هرگونه تغییر وجود دارد.
برخی شهرداریها در پروندههای مجوز ساخت یا تغییر کاربری، ارائهٔ مدرک مربوط به دسترسی بدون مانع (Nachweis über Barrierefreiheit) را الزامی میدانند.
۶. نکات پایانی
طراحی را ترجیحاً همراه با یک طراح داخلی یا معمار دارای تجربه در فضاهای تجاری (Gewerberäume) انجام دهید.
مسیر حرکت مشتری (Kundenfluss) را طوری برنامهریزی کنید که مشتری به شکل بدیهی و روان در فضا حرکت کند.
تمام سطوح، کفپوشها و مبلمان را طوری انتخاب کنید که سریع و آسان قابل تمیز کردن باشند – این موضوع در رستورانها، سالنهای زیبایی و مطبها بسیار مهم است.
یک نقشهٔ فرار و نجات (Fluchtplan) تهیه کنید و آن را در جای واضح روی دیوار نصب کنید.
تیم نویسندگان و سردبیران وبسایت تلاش میکند با انجام تحقیقات گسترده و مراجعه به منابع متعدد، اطلاعاتی دقیق و قابل اعتماد ارائه دهد. با این حال، امکان بروز خطا یا ناقص بودن برخی اطلاعات وجود دارد. بنابراین، لطفاً مطالب را بهعنوان مرجع اولیه در نظر بگیرید و برای تصمیمهای مهم، حتماً به مراجع مسئول، متخصصان فنی و نهادهای رسمی مراجعه کنید.
