۱. «Konzept für Innenausbau» چیست؟
«Konzept für Innenausbau» یک پلان جامع برای دیکور و ساختوساز داخلی است که موارد زیر را در بر میگیرد:
کارکرد و استفادهٔ عملی از فضا (Funktionalität)
ظاهر و زیبایی فضا (Design)
جریان حرکت و رفتوآمد (Bewegungsfluss) در داخل محل
انتخاب مواد و متریالها (Materialwahl)
رعایت قوانین و نورمهای تخنیکی (مانند DIN، قواعد آتشسوزی، حفاظت کار – Brandschutz, Arbeitsschutz)
هدف این است که فضا نهتنها زیبا، بلکه از نظر کاربرد، ایمنی، دسترسیپذیری (Barrierefreiheit) و مطابقت با مقررات درست طراحی شود.
۲. مهمترین نورمهای DIN که باید در نظر گرفته شود
| نورم DIN | ساحهٔ استفاده | نکات مهم |
|---|---|---|
| DIN 18040-1 / -2 | دسترسی بدون مانع (barrierefrei) | عرض دروازهها، شیب رمپها، ساحهٔ چرخش برای چوکی معلولین (ویلچر) |
| DIN 4102 / EN 13501 | مقاومت در برابر آتش (Brandschutz) | طبقهبندی مواد: B1 (سخت آتشگیر)، B2 (آسانتر آتشگیر) |
| DIN EN 15221 | پلانگذاری وظیفه و استفاده از فضا | تقسیم هوشمند مبایل / فرنیچر و مسیرهای حرکت |
| ASR A1.7 / A1.6 | امنیت در دروازهها و مسیرهای رفتوآمد | دروازهها و خروجیهای اضطراری، نوع فرش و کف، موانع و خطهای ایمنی |
این نورمها کمک میکنند تا داخلسازی به شکل قانونی، امن و قابل استفاده برای همه انجام شود.
۳. شرایط Barrierefreiheit (دسترسی بدون مانع)
اگر یک دوکان یا محل عمومی (öffentlich zugänglich) را برای مردم باز میکنید، باید شرایط مشخصی برای سهولت دسترسی مراعات گردد:
۱. عرض دروازهها و دهلیزها
عرض دروازه: حداقل ۹۰ سانتیمتر برای عبور چوکی معلولین (بهتر ۱ متر).
فاصله بین قفسهها و فرنیچر: حداقل ۱۲۰ سانتیمتر برای چرخیدن و عبور راحت.
۲. رمپها و اختلاف سطح
در صورت وجود تفاوت سطح، باید رمپ با حداکثر شیب حدود ۶٪ نصب شود.
در آستانهٔ دروازهها تا حد امکان بدون بلندی / پله (Schwellenlos) باشد تا خطر لغزش و گیرکردن کم شود.
۳. تشناب / تشناب معیوبین (اگر باشد)
ساحهٔ چرخش برای چوکی معلولین: حداقل ۱۵۰ سانتیمتر به شکل دایره آزاد.
دستگیر / نلهای حمایوی بر دیوارها.
ارتفاع چلم (دستشویی / لواشویی) باید طوری باشد که چوکی معلولین زیر آن برود.
۴. روشنایی و وضاحت
استفاده از رنگهای متضاد میان فرش / کف، دیوار و فرنیچر تا حدود و کنارهها واضح دیده شود.
در بعضی حالات: علامتهای بصری و لمسی برای اشخاص نابینا و کمبینا در نظر گرفته میشود.
۴. اجزای یک Konzept داخلی
۱. Zonierung (زونبندی / تقسیم فضا)
داخلشدن / دروازهٔ ورودی واضح و جذاب.
ساحهٔ نمایش (Präsentation) برای اجناس یا خدمات.
ساحهٔ سرویس / کاونتر / صندوق برای حسابرسی و مشوره.
یک گدام کوچک یا گوشهٔ خصوصی برای ذخیره یا کارهای اداری.
راهروها و مسیرهای رفتوآمد باید آزاد و واضح باشند تا بندش ایجاد نشود.
۲. Materialwahl (انتخاب مواد)
مواد با درجهٔ مناسب مقاومت در برابر آتش (مثلاً طبق DIN 4102، درجهٔ B1 – سخت آتشگیر).
سطوح قابل پاککاری و شستوشوی سریع.
فرش / کف ضد لغزش (rutschhemmend)، مثلاً درجههای R9 یا R10 بسته به نوع فعالیت.
۳. Beleuchtung (روشنایی)
روشنایی یکنواخت با چراغهای LED، بدون سایههای تیز و خیرگی.
نور موضعی روی قفسهها و اجناس.
هر قدر ممکن از روشنی طبیعی استفاده شود.
۴. Möblierung (فرنیچر و تجهیزات)
فرنیچر تا جای ممکن بدون گوشههای تیز باشد تا خطر جراحت (Verletzungsgefahr) کم شود.
قفسهها و وسایل باید محکم و با ثبات نصب شوند.
اندازه و جایگیری فرنیچر باید با شرایط Barrierefreiheit مانند عرض راهروها و دسترسی چوکی معلولین همآهنگ باشد.
نمونهٔ عملی: دوکان کوچک (مثلاً عطر فروشی یا سلمانی / سالون زیبایی)
| عنصر / بخش | مشخصات بر اساس DIN و Barrierefreiheit |
|---|---|
| دروازهٔ ورودی | حداقل ۱٫۰۰ متر عرض، تا حد امکان بدون پله یا آستانه |
| ساحهٔ پذیرش | ارتفاع کاونتر حدود ۸۵–۹۵ سانتیمتر، قسمتی از آن قابل استفاده برای چوکی معلولین |
| فرش / کف | ضد لغزش با درجهٔ حداقل R9 |
| روشنایی | حدود ۵۰۰ لوکس در ساحات کار و مشوره |
| عرض راهروها | حداقل ۱۲۰ سانتیمتر بین قفسهها |
به این شکل، یک دوکان کوچک هم عملی و مشتریپسند بوده و هم با نورمها و مقررات مطابقت دارد.
۵. آیا باید طرح به شهرداری یا انجینیر / مهندس ارائه شود؟
در بسیاری از موارد بله، مخصوصاً وقتی که:
تغییرات شامل دیوارهای ساختمانی، تقسیمبندی فضا یا مسیرهای فرار / خروج اضطراری باشد.
برقکشی و تأسیسات برقی بهصورت اساسی تغییر یا تمدید شود.
اگر دوکان در یک تعمیر با حفاظت آبدات تاریخی (Denkmalschutz) موقعیت داشته باشد، معمولاً قبل از هر نوع تغییر ساختمانی، یک اجازهٔ خاص لازم است.
بعضی شهرداریها در دوسیههای اجازهٔ ساختمان یا تبدیل نوع استفاده (Nutzungsänderung)، تقاضای سند مربوط به دسترسی بدون مانع (Nachweis über Barrierefreiheit) میکنند.
۶. نکات نهایی
بهتر است پلان را با همکاری یک طراح داخلی یا معمار با تجربه در Gewerberäume (فضاهای تجارتی) جور کنید.
مسیر حرکت مشتری (Kundenfluss) را طوری طرح کنید که رفتوآمد داخل دوکان طبیعی و قابل فهم باشد.
مواد، فرش و فرنیچر را طوری انتخاب کنید که پاککاری و نظافت آنها زود و آسان باشد – این موضوع در رستورانتها، سالونها و کلینیکها اهمیت خاص دارد.
یک نقشهٔ فرار (Fluchtplan) تهیه کرده و آن را در جای واضح بر دیوار نصب کنید.
تیم نویسندهگان و هیئت تحریریهٔ وبسایت کوشش میکنند تا بر اساس تحقیق و سرچ گسترده و مراجعه به منابع مختلف، معلومات درست و قابل اعتماد ارایه کنند. با وجود آن، امکان اشتباه یا نهایینبودن بعضی جزییات وجود دارد. بنابراین، لطفاً این معلومات را بهعنوان یک مرجع ابتدایی در نظر بگیرید و برای فیصلهها و تصمیمهای مهم، حتماً با ادارات مسئول، متخصصین و نهادهای رسمی مشوره نمایید.
