Evlilik nedeniyle izin almak mümkün mü?

Evet, Almanya’da evlilik nedeniyle işten izin almak mümkündür – ancak bu hak her zaman otomatik ve herkes için geçerli değildir.

Bu izin, Alman çalışma pratiğinde genellikle şu şekilde adlandırılır:

“Sonderurlaub bei Eheschließung”
(evlenme nedeniyle özel izin)

Yine de, bu iznin verilip verilmeyeceği ve nasıl verileceği; iş sözleşmesine, toplu sözleşmeye ve şirket içi kurallara bağlıdır. İşte ayrıntılı açıklama:

1. Alman iş hukukunda evlilik için özel izin hakkı var mı?

Almanya’daki genel iş hukuku düzenlemeleri – örneğin:

• Federal İzin Yasası (Bundesurlaubsgesetz – BUrlG)

• ve bazı ilgili hükümler (örneğin BGB’deki genel düzenlemeler)

evlilik nedeniyle her çalışan için geçerli, açık bir yasal “özel izin hakkı” tanımlamaz.

Buna rağmen uygulamada:

“Sonderurlaub” – özel / istisnai izin

kavramı, şu gibi önemli olaylar için kullanılır:

• Kişinin kendi evliliği,

• Yakın bir akrabanın vefatı,

• Kendi çocuğunun doğumu,

• Yeni bir eve taşınma vb.

Ancak bu özel iznin:

• verilip verilmeyeceği,

• ücretli olup olmayacağı,

• kaç gün süreceği

şu belgelere ve kurallara göre değişir:

• Bireysel iş sözleşmesi (Arbeitsvertrag),

• Toplu iş sözleşmesi (Tarifvertrag),

• veya şirket içi düzenlemeler / işyeri anlaşmaları (Betriebsordnung / Dienstvereinbarung).

2. Hangi durumlarda evlilik için ücretli izin alınabilir?

Genel olarak ücretli özel izin aşağıdaki durumlarda söz konusu olur:

1. Bu hak açıkça yazılıysa, örneğin:

   • İş sözleşmesinde,

   • Bağlayıcı bir toplu iş sözleşmesinde (Tarifvertrag),

   • Veya şirket içi yönetmeliklerde / işyeri anlaşmalarında.

   Bu durumda, çalışanlara çoğu zaman 1 gün ücretli özel izin verilir. Bu gün genellikle resmî nikâhın (Standesamt’ta evlilik) yapıldığı gündür.

2. İşveren gönüllü olarak onay verirse:

   Herhangi bir yazılı düzenleme olmasa bile, işveren şirket kültürü veya insiyatifine göre evlilik günü için özel izin verebilir veya çalışanın normal yıllık izninden bir gün kullanmasına izin verebilir.

3. Genelde kaç gün izin verilir?

Pratikte, Sonderurlaub çoğunlukla sadece nikâh gününü kapsar.
Daha uzun tatil, balayı veya seyahat için ise genellikle normal yıllık izin kullanılması gerekir.

4. Evlilik izni işverenden nasıl talep edilir?

Herhangi bir sorun yaşamamak için şu adımlar önerilir:

• Düğün tarihi belli olur olmaz, mümkünse haftalar öncesinden amir veya insan kaynakları birimi bilgilendirilmelidir.

• Talep, yazılı veya şirketin iç İK sistemi üzerinden yapılmalıdır.

• Gerekiyorsa, Standesamt’tan alınan randevu / tarih teyidi eklenmelidir.

• Özellikle şu konu netleştirilmelidir: Bu gün ücretli özel izin olarak mı, yoksa normal yıllık izin günü olarak mı sayılacaktır?

5. Uygulamada önemli noktalar

• Bazı sektörlerde (örneğin kamu sektörü – TVöD kapsamında çalışanlar, hastaneler, toplu taşıma şirketleri) toplu iş sözleşmeleri, çalışanın kendi evliliği için – eğer düğün bir resmî iş gününe denk geliyorsa – 1 gün ücretli özel izin tanıyabilir.

• Sadece dinî nikâh veya düğün, Standesamt’ta yapılan resmî evlilikten bağımsız ise, genellikle tek başına özel izin hakkı doğurmaz.

• İşveren özel izin vermiyorsa, çalışan yıllık izin hakkından bir gün kullanabilir veya anlaşmaya bağlı olarak ücretsiz izin talep edebilir.

Toplu iş sözleşmesinden (TVöD) bir örnek

Bazı kamu sektörü sözleşmelerinde, örneğin:

TVöD – Tarifvertrag für den öffentlichen Dienst

şöyle düzenlenir:

• Çalışan, kendi evliliği durumunda,

• Evlilik tarihi normal bir çalışma gününe rastlıyorsa,

• 1 gün ücretli özel izin alma hakkına sahiptir.

Sonuç

Evet, Almanya’da evlilik nedeniyle işten izin almak mümkündür ve birçok durumda:

• Çalışana 1 gün ücretli özel izin verilebilir,

özellikle bu hak:

• İş sözleşmesinde,

• Toplu iş sözleşmesinde,

• veya şirket içi düzenlemelerde

açıkça yer alıyorsa.

Eğer sözleşmelerde veya şirket kurallarında böyle bir hüküm yoksa, en akıllıca yol:

• İşverenle erken ve açık iletişim kurmak,

• Gerekirse düğün günü veya etrafındaki günler için normal yıllık izin kullanmaktır.

Bu sitenin yazar ve editör ekibi, kapsamlı araştırma ve çeşitli kaynaklara dayanarak doğru ve güncel bilgi sunmaya özen göstermektedir. Buna rağmen, bireysel olaylarda farklılıklar veya hatalar ortaya çıkabilir. Bu metni yalnızca ilk yönlendirici bir çerçeve olarak değerlendirin; bağlayıcı ve durumunuza özel hukuki tavsiye için mutlaka yetkili makamlara veya uzman bir hukukçuya başvurun.