ازدواج با تبعهٔ خارجی از راه وکالت در آلمان
وقتی طرف آلمانی در آلمان و طرف خارجی در بیرون از کشور باشد
با گسترش روابط میان کشورها، مهاجرت و پناهندگی، مواردی بیشتر به چشم میخورد که در آن یک شخص در آلمان زندگی میکند – بهخصوص اگر شهروند آلمان باشد یا اقامت قانونی داشته باشد – و میخواهد با شریکی ازدواج کند که هنوز در خارج از کشور زندهگی میکند و امکان آمدن هر دو در یک زمان فراهم نیست. در چنین حالت، این سوال پیش میآید که: آیا میتوان در آلمان از طریق وکالت ازدواج را انجام داد؟
پاسخ این است که بله، اما با شرایط سخت و استثنایی. در برخی موارد خاص، حقوق مدنی آلمان اجازه میدهد ازدواج از راه یک وکالتنامهٔ رسمی (Vollmacht) صورت بگیرد؛ این زمینه در مادهٔ § 1311 قانون مدنی آلمان (BGB) پیشبینی شده است. در این مقاله، تشریح میکنیم که این کار چگونه انجام میشود، شرایط قانونی چیست و روند اداری آن چگونه است.
آیا ازدواج از راه وکالت در آلمان مجاز است؟
بله. مطابق قانون آلمان، انجام ازدواج با استفاده از وکالتنامه بهصورت اصولی ممکن است. در این حالت، مراسم ازدواج در Standesamt (ادارهٔ ثبت احوال و ازدواج) با حضور حداقل یکی از زوجین برگزار میگردد و طرفی که حاضر نیست، توسط وکیلی که رسماً و طبق وکالتنامه تعیین شده است، نمایندگی میشود.
در اصطلاح حقوقی به این حالت „Eheschließung durch Bevollmächtigten“ (انعقاد ازدواج توسط وکیل) گفته میشود.
در چه وقتها از ازدواج با وکالت استفاده میشود؟
برای نمونه در شرایط زیر:
-
یکی از طرفها در کشوری زندهگی میکند که بهسادگی نمیتواند آن را ترک کند (به دلیل جنگ، وضعیت پناهندگی، مشکلات امنیتی یا محدودیت خروج)
-
همسر خارجی هنوز ویزای ورود به آلمان را بهدست نیاورده است
-
درخواستهای ویزای ملاقات یا شینگن چند بار رد شده است
-
دلایل انسانی، صحی (پزشکی) یا حقوقی ویژهای وجود دارد که حضور هر دو طرف در آلمان را در یک زمان ناممکن یا بسیار دشوار میسازد
شرایط حقوقی ازدواج از طریق وکالت در آلمان
برای اینکه Standesamt ازدواج از راه وکالت را قبول کند، باید چند شرط مهم فراهم باشد:
-
دلیل عدم حضور شخص خارجی باید محکم، قابل توجیه و مستند باشد
-
یک وکالتنامهٔ کتبی و معتبر از نگاه قانون باید از طرف شخص غایب صادر و امضا شده باشد
-
رضایت شخص غایب برای ازدواج باید واضح، صریح و قابل اثبات باشد
-
Standesamt در محل اقامت شخص آلمانی باید بهطور مشخص در این قضیه، استفاده از وکالت را بپذیرد
-
تمام مدارک لازم برای طرف خارجی باید مثل حالتی که او حضوری در آلمان میبود، ارائه شود
شکل و مضمون وکالتنامه
وکالتنامهای که برای ازدواج استفاده میشود باید شرایط آتی را داشته باشد:
-
باید نوشته شده و کتبی باشد و شخصاً توسط طرف خارجی امضا شود
-
نام و مشخصات وکیل (کسی که در آلمان حاضر است و از جانب او عقد را امضا میکند) باید روشن ذکر شود
-
هدف وکالت باید بهصورت صریح نوشته شود، مثلاً: «وکالت برای بستن عقد ازدواج در آلمان»
-
توسط یک مرجع رسمی معتبر، مانند سفارت یا قونسلگری آلمان، یا دفتر اسناد رسمی در خارج، تصدیق یا محضری شده باشد
در بسیاری از موارد، Standesamt میخواهد که این وکالتنامه توسط سفارت آلمان در کشور محل اقامت طرف خارجی تأیید و همراه با ترجمهٔ آلمانیِ رسمی ارایه گردد.
مدارک مورد نیاز از طرف خارجی
در حالت عادی، از طرف خارجی تقریباً همان مدارکی خواسته میشود که برای یک ازدواج حضوری لازم است، از جمله:
-
پاسپورت معتبر
-
سند تولد (تذکره یا گواهی تولد) در اصل، همراه با ترجمهٔ آلمانی و تأیید رسمی
-
گواهی تجرد یا گواهی اهلیت برای ازدواج (Ehefähigkeitszeugnis) از کشور مبدأ، در صورت موجود بودن
-
وکالتنامهٔ رسمی (Vollmacht) با شرایط یادشده
-
هر سند اضافی که Standesamt مربوطه با توجه به وضعیت شخص (طلاق، فوت همسر قبلی، تغییر نام و…) مطالبه کند
روند کار – گام به گام
۱. تماس با Standesamt
در قدم نخست، شخصی که در آلمان زندهگی میکند با Standesamt محل اقامت خود تماس میگیرد، وضعیت را شرح میدهد (همسر آینده در خارج است، امکان حضور ندارد، قصد ازدواج از طریق وکالت وجود دارد) و از آنها ارزیابی ابتدایی میخواهد. Standesamt توضیح میدهد که آیا اصلًا چنین ازدواجی قابل قبول است و چه مدارکی دقیقاً باید تحویل داده شود.
۲. سپردن مدارک
بعد از آن، برای هر دو طرف یک دوسیهٔ کامل تهیه میشود – شامل تمام مدارک استاندارد و همچنان وکالتنامهٔ رسمی. این مدارک به Standesamt سپرده میشود تا بهطور حقوقی بررسی شود.
۳. بررسی حقوقی
Standesamt مدارک را با دقت بررسی میکند. مخصوصاً برای وکالتنامه و اسنادی که خارج از اتحادیهٔ اروپا صادر شده، ممکن است بررسی اضافی توسط Amtsgericht (محکمهٔ بدوی) یا ادارات دیگر لازم شود. در بسیاری از موارد، داشتن مهر Apostille یا سپری نمودن پروسهٔ Legalisation (قانونیسازی دیپلوماتیک) ضروری است.
۴. تعیین تاریخ عقد ازدواج
پس از تأیید مدارک و موافقت Standesamt، یک تاریخ برای مراسم ازدواج تعیین میشود. در آن روز، طرف حاضر در آلمان شخصاً در Standesamt حضور مییابد و طرف غایب از طریق وکالتنامه نمایندگی میشود.
۵. ثبت ازدواج و صدور سند ازدواج
بعد از انجام مراسم، ازدواج در ثبت احوال درج میشود و یک یا چند سند رسمی ازدواج (Heiratsurkunde) صادر میگردد که میتوان از آن برای گرفتن اقامت، پیوستن خانواده یا ثبت ازدواج در خارج از آلمان استفاده کرد.
نکات مهم
-
بعضی Standesamtها در مورد ازدواج از راه وکالت محتاط اند و فقط در حالتی آن را میپذیرند که دلایل قوی و مستند برای عدم حضور شخص خارجی وجود داشته باشد
-
تمام اسناد خارجی و وکالتنامه معمولاً باید توسط مترجم سوگندخورده به زبان آلمانی ترجمه و به شکل رسمی تأیید یا محضری شود
-
انجام ازدواج تنها از طریق ویدیو، تلفن یا ایمیل مجاز نیست؛ وکالتنامه باید کتبی، رسمی و مطابق با معیارهای حقوقی آلمان باشد
-
هر دو طرف نمیتوانند فقط توسط اشخاص ثالث نمایندگی شوند؛ حداقل یکی از زوجین باید در وقت عقد ازدواج در Standesamt بهصورت حضوری حضور داشته باشد
بعد از ازدواج چه میشود؟
پس از ثبت قانونی ازدواج در آلمان، همسر خارجی میتواند:
-
برای ویزای پیوستن خانواده (Familiennachzug) در سفارت یا قونسلگری آلمان درخواست بدهد
-
بعد از آمدن به آلمان، برای اجازهٔ اقامت به منظور پیوستن خانواده درخواست کند
-
در صورت نیاز، بر بنیاد قوانین کشور مبدأ، ازدواج را در آن کشور نیز ثبت نماید
به این ترتیب، ازدواج از راه وکالت در بسیاری از موارد نخستین قدم رسمی برای آغاز زندهگی مشترک در آلمان است.
اصطلاحات مهم حقوقی
| اصطلاح آلمانی | معنی به دری |
|---|---|
| Vollmacht | وکالتنامه / سند وکالت |
| Eheschließung | انعقاد / بستن عقد ازدواج |
| Bevollmächtigter | وکیل / نمایندهٔ دارای اختیار رسمی |
| Standesamt | ادارهٔ ثبت احوال و ازدواج |
| Ehefähigkeitszeugnis | گواهی اهلیت / صلاحیت برای ازدواج |
| Heiratsurkunde | سند / گواهی رسمی ازدواج |
نتیجهگیری
ازدواج از طریق وکالت در آلمان از نگاه قانون امکانپذیر است، اما یک وضعیت استثنایی حساب میشود و روند ساده و روزمره نیست. برای این نوع ازدواج، نیاز به دلایل قانعکننده، وکالتنامهٔ رسمی و محضری، و نیز فراهم بودن تمام مدارک هر دو طرف است. هرگاه این شرایط برآورده شود و Standesamt موافقت کند، ازدواج حتا در زمانی که یکی از زوجین هنوز در خارج زندهگی میکند، میتواند در آلمان بهصورت رسمی و معتبر ثبت گردد.
با وجود این، توصیه میشود که از آغاز با Standesamt و در صورت امکان با یک وکیل متخصص در حقوق خانواده و مهاجرت مشوره شود تا از تأخیر، نقص اسناد یا رد شدن درخواست جلوگیری گردد.
تیم نویسندهگان و ویراستاران این وبسایت کوشش میکند بر بنیاد تحقیق گسترده و استفاده از منابع مختلف، معلومات درست و قابل اعتماد در اختیار خواننده قرار دهد. با آن هم، همیشه امکان اشتباه، نقص یا تغییر در حالت حقوقی موجود است. بنابر این، لطفاً این مقاله را فقط به عنوان یک راهنمای ابتدایی در نظر بگیرید و برای دریافت معلومات رسمی، تازه و الزامآور، حتماً به ادارات مسئول و مشاوران حقوقی مراجعه نمایید.