اقامت کاری برای متخصصان فناوری معلومات در آلمان بدون سند دانشگاهی: مسیر § 19c فقره ۲ قانون اقامت (AufenthG)
در چارچوب قانون جدید مهاجرت نیروی کار ماهر در آلمان، یک مسیر ویژه برای متخصصان بخش تکنالوژی معلومات (IT / ICT) در نظر گرفته شده است. براساس § 19c فقره ۲ قانون اقامت آلمان (AufenthG)، میتوان بهجای سند دانشگاهی، تجربه کاری عملی و مستند را پذیرفت. در زیر، توضیح مفصل این مسیر، شرایط آن و تفاوتش با کارت آبی (Blue Card) آورده میشود.
چه کسانی زیر چتر این ماده قرار میگیرند؟
بهصورت عموم، افراد واجد شرایط کسانی اند که:
-
در سکتور تکنالوژی معلومات و مخابرات (ICT) کار میکنند؛ برای مثال:
برنامهنویسی و توسعه نرمافزار، امنیت شبکه و سایبری، تحلیل داده، مدیریت پایگاههای داده، تحلیل سیستم، مدیریت پروژههای IT و مشاغل مشابه (make-it-in-germany.com, ihk.de)
-
دارای حداقل ۲ تا ۳ سال تجربه کاری مرتبط در خلال ۵ تا ۷ سال گذشته میباشند
-
برای کارت آبی IT معمولاً حدود ۳ سال تجربه کاری معیار است
-
برای § 19c فقره ۲ غالباً ۲ سال تجربه کاری ثابتشده کافی است
-
-
یک آفر کاری مشخص و رسمی یا قرارداد کار از یک شرکت آلمانی در بخش IT دارند که با سابقه کاریشان مطابقت داشته باشد
-
حداقل معاش سالانه آنها حدود ۴۳٫۵۰۰ تا ۴۳٫۸۰۰ یورو (بسته به اینکه مسیر کارت آبی IT باشد یا ویزای تخصص IT طبق § 19c) است (sz-legal.de)
-
در § 19c فقره ۲ بهصورت رسمی شرط اجباری زبان آلمانی ذکر نشده است؛ اما در بعضی موارد – مثلاً در شرکتهای بزرگ یا در جریان تأیید اداره فدرالی کار – ممکن است سطح B1 زبان آلمانی توصیه یا درخواست شود (ukraine.diplo.de)
کدام انواع اقامت در دسترس اند؟
| نوع اقامت | شرایط مسلکی / تخنیکی | حداقل معاش سالانه (تقریبی) | شرط زبان |
|---|---|---|---|
| § 19c فقره ۲ AufenthG (مسیر IT بدون سند) | وظیفه IT + حداقل ۲ سال تجربه کاری + قرارداد کار در آلمان | حداقل حدود ۴۳٫۴۷۰ یورو | الزام قانونی ندارد؛ B1 توصیه میشود |
| کارت آبی IT (EU Blue Card – § 18g (2)) | وظیفه IT + حدود ۳ سال تجربه + گواهیها یا مدارک معادل | حداقل حدود ۴۳٫۷۶۰ یورو | اجباری نیست؛ در بسیاری موارد انگلیسی کافی است |
کارت آبی اتحادیه اروپا برای IT در عمل اغلب یک گزینه قویتر و مطلوبتر محسوب میشود، زیرا:
-
راه را برای رسیدن سریعتر به اقامت دایمی و بعداً به تابعیت هموار میکند
-
شرایط بهتر برای آوردن اعضای خانواده (لمّ شمل) فراهم میسازد
-
در بعضی حالات امکان حرکت به سایر کشورهای اتحادیه اروپا را میدهد (sz-legal.de, visaguard.berlin)
در مقابل، اقامت بر مبنای § 19c فقره ۲ مخصوص افرادی است که سند دانشگاهی ندارند اما میتوانند تجربه کاری قوی در IT را ثابت کنند. اعطای این نوع اقامت معمولاً به تصمیم و تشخیص اداره امور خارجیان (Ausländerbehörde) وابسته است.
مراحل درخواست در عمل
-
انتخاب مسیر مناسب
تصمیم بگیرید که برای اقامت IT مطابق § 19c فقره ۲ درخواست میدهید یا برای کارت آبی IT.
-
درخواست ویزه / اجازه اقامت
-
از خارج آلمان: درخواست ویزۀ ملی نوع D از طریق سفارت یا قونسلگری آلمان در کشور محل اقامت
-
در برخی موارد داخل آلمان: درخواست مستقیم نزد اداره امور خارجیان (مثلاً در صورت تبدیل یک نوع اقامت به نوع دیگر)
-
-
جمعآوری و تسلیم اسناد مورد نیاز
از جمله:
-
قرارداد کار یا آفر کاری رسمی که حقوق، شرح وظایف و محل کار را مشخص کند
-
اسناد تجربه کاری: گواهیهای کار، قراردادهای قبلی، مکتوبهای رهنمودی، لیست پروژهها، شرح مفصل وظایف در هر شغل
-
پاسپورت معتبر و عکس بیومتریک
-
در صورت موجود بودن: سرتیفیکتها و مدارک تخنیکی IT (مثلاً Microsoft, Cisco, AWS و غیره)
-
-
موافقت اداره فدرالی کار (Bundesagentur für Arbeit)
تقریباً در همه موارد، اداره کار بررسی میکند که شرایط کار و میزان معاش با معیارهای بازار کار آلمان مطابقت دارد یا نه.
-
انتظار برای فیصله
مطابق معلومات سفارتها و منابع رسمی، مدت بررسی معمولاً حدود ۲ تا ۶ هفته است (eriwan.diplo.de)، هرچند در بعضی موارد ممکن است طولانیتر شود.
تفاوتهای اساسی بین کارت آبی و § 19c فقره ۲
| موضوع مقایسه | کارت آبی IT | اقامت بر اساس § 19c فقره ۲ |
|---|---|---|
| حق قانونی (Anspruch) | در صورت تکمیل شرایط، تقریباً یک حق قانونی واضح | بیشتر یک تصمیم مبتنی بر صوابدید اداره است |
| لمّ شمل خانواده | معمولاً آسانتر و با امتیازات بیشتر | ممکن است، اما گاهی با کنترول سختگیرانهتر |
| اقامت دایمی | در صورت احراز شرایط، بعد از حدود ۲۱–۲۷ ماه | معمولاً بعد از ۵ سال اقامت مانند سایر عناوین اقامتی |
| حرکت در اتحادیه اروپا | در برخی موارد امکان جابجایی به کشورهای دیگر EU | بسیار محدود و عمدتاً فقط روی آلمان متمرکز است |
جمعبندی
§ 19c فقره ۲ قانون اقامت آلمان یک مسیر منعطف و متکی بر تجربه کاری برای ورود به بازار کاری IT در آلمان است، مخصوصاً برای کسانی که سند دانشگاهی ندارند اما میتوانند تجربه عملی قوی خود را نشان بدهند.
اگر:
-
دستکم ۳ سال تجربه کاری در IT دارید،
-
میتوانید مدارک و سرتیفیکتهای معتبر مسلکی ارائه کنید،
-
و به حداقل معاش لازم برای کارت آبی میرسید،
در بسیاری از موارد، کارت آبی IT گزینهای بهتر و با امتیازات بیشتر خواهد بود.
انتخاب نهایی بستگی به شرایط فردی شما دارد: سابقۀ کاری، سطح معاش پیشنهادی، توانایی زبان آلمانی یا انگلیسی و هدفهای درازمدت شما. مشوره با مشاورین مهاجرت، اتاقهای تجارت یا وکلای متخصص در امور اقامت میتواند کمک بزرگی در تصمیمگیری درست باشد.
گروه نویسندهگان و ویراستاران وبسایت با انجام تحقیق گسترده و مراجعه به منابع متعدد، تلاش میکنند معلومات دقیق و قابل اعتماد ارائه کنند. با این هم، امکان اشتباه یا تغییر برخی جزئیات همیشه وجود دارد و ممکن است بعضی معلومات کاملاً تثبیت نشده باشد. بنابر این، این نوشته باید بهعنوان یک رهنمای ابتدایی در نظر گرفته شود و برای بهدست آوردن معلومات قطعی و تازه، لازم است همیشه با ادارات و مراجع مسئول مشوره صورت گیرد.