Almanya’da İşyerinde Dini Ayrımcılık ve Davanı Nasıl İspat Edeceğin Hakkında Bilmen Gereken Her Şey
Din ve vicdan özgürlüğü, Almanya Anayasası (Grundgesetz – GG) ile güvence altına alınmış temel haklardandır. Aynı zamanda, Genel Eşit Muamele Yasası (Allgemeines Gleichbehandlungsgesetz – AGG), kişileri din veya inanç temelinde ayrımcılığa karşı korur.
Buna rağmen, Almanya’da bazı çalışanlar veya iş başvurusu yapan kişiler, ister işe alım aşamasında ister günlük çalışma hayatında olsun, dini nedenlerle ayrımcılığa maruz kalabiliyor.
İşyerinde dini ayrımcılık nedir?
Dini ayrımcılık, bir kişinin dini veya inancı sebebiyle haksız muamele görmesi, dışlanması veya önyargılı şekilde değerlendirilmesi anlamına gelir. Örneğin:
-
Din veya dini görünüm (başörtüsü, takke, dini sakal vb.) nedeniyle işe alınmamak
-
Çalışanın namaz, oruç gibi ibadetlerini yerine getirmesinin engellenmesi
-
İnançla bağlantılı hakaret içeren sözlü saldırılar veya alay
-
Dini bayramlar veya özel günler için izin verilmemesi
Pratik örnekler
-
Yeterli niteliklere sahip olmasına rağmen, sadece başörtüsü taktığı veya dini sakalı olduğu için bir adayın işe alınmaması
-
Çalışanın, işin makul şekilde düzenlenebileceği hâlde, Cuma namazına gitmesine izin verilmemesi
-
İşyerinde belirli bir dine mensup çalışanlar hakkında küçük düşürücü yorumlar veya şakalar yapılması
Hukuk seni nasıl koruyor?
Anayasa (Grundgesetz – GG)
-
Madde 4, inanç, vicdan ve dinî ibadet özgürlüğünü güvence altına alır.
Genel Eşit Muamele Yasası (AGG)
-
AGG, iş yaşamının tüm aşamalarında din veya inanç temelinde ayrımcılığı yasaklar:
-
İş ilanı ve başvuru süreci
-
İşe alım ve terfi
-
Çalışma koşulları, ücret ve eğitim olanakları
-
İş sözleşmesinin feshi
-
Dini ayrımcılığı nasıl ispat edebilirsin?
1. Kanıt topla
-
E-postaları, mektupları, SMS’leri veya kurum içi yazışmaları sakla
-
Toplantılar, konuşmalar ve sorunlu ifadeler hakkında yazılı notlar al
-
Mümkünse, tanık olabilecek iş arkadaşlarından yazılı veya sözlü beyan iste
2. Olayları zaman sırasına koy
-
Tüm olayları tarih, saat, yer ve ilgili kişilerle birlikte kaydet
-
Tekrarlanan durumları belgeleyerek sistematik bir ayrımcılık örüntüsü gösterebilirsin
3. Kurum içi şikâyet yollarını kullan
-
İnsan kaynakları (HR) birimine resmi şikâyet dilekçesi ver
-
İşyerinde Betriebsrat (işçi temsilciliği) varsa, oraya da başvur
4. Dış destek kuruluşlarına başvur
-
Federal Ayrımcılıkla Mücadele Dairesi (Antidiskriminierungsstelle des Bundes)
-
Sendikalar ve meslek birlikleri
-
İş hukuku ve ayrımcılık alanında uzman avukatlar
Kurum içi şikâyetten sonra hukuki adımlar
Sorun iç mekanizmalarda çözülemezse, şu adımlar mümkün:
-
AGG uyarınca, ayrımcı olaydan sonra genellikle en geç iki ay içinde, hak talebini yazılı olarak işverene iletmen gerekir.
-
İç şikâyet veya yazılı talep tarihinden itibaren üç ay içinde, İş Mahkemesi’nde (Arbeitsgericht) dava açabilirsin.
İşveren dinî uygulamalara kısıtlama getirebilir mi?
Ancak çok istisnai durumlarda, o da işle doğrudan ve ciddi şekilde ilgili, nesnel nedenler varsa, örneğin:
-
Bazı tıbbi veya gıda sektörlerinde katı hijyen kuralları (Hygienevorschriften) veya sıkı iş güvenliği şartları
-
Daha hafif önlemlerle çözülemeyen zorunlu işletme gerekleri
Bu gibi durumlarda işverenin ispat etmesi gerekir ki:
-
getirilen kısıtlama gerçekten gerekli, ve
-
uyumlu iş kıyafeti, farklı vardiya veya saat düzenlemesi gibi makul bir alternatif yoktur.
Olası tazminatlar
Dini ayrımcılık ispatlandığında, çalışan şu hakları talep edebilir:
-
Maddi tazminat (Schadensersatz) – örneğin kaybedilen gelir, reddedilen terfi fırsatı vb. için
-
Manevi tazminat (Entschädigung) – psikolojik zarar, onur kırılması ve kişilik haklarının ihlali için
Sonuç
İşyerinde dini ayrımcılık, temel haklarının ve insan onurunun açık bir ihlalidir. Bunu kabullenmek zorunda değilsin:
-
Anayasa (GG) ve AGG seni koruyor.
-
Olayları belgelemek, kanıt toplamak ve haklarını hukuken takip etmek için net yollar var.
Böyle bir durum yaşarsan, ayrıntıları kaydetmekten ve profesyonel danışmanlık almaktan çekinme – hukuk senin yanında.
Önemli Almanca terimler
-
Allgemeines Gleichbehandlungsgesetz (AGG): Genel Eşit Muamele Yasası / Ayrımcılıkla Mücadele Yasası
-
Grundgesetz (GG): Alman Anayasası
-
Betriebsrat: İşçi temsilciliği / işyeri konseyi
-
Arbeitsgericht: İş Mahkemesi
-
Antidiskriminierungsstelle des Bundes: Federal Ayrımcılıkla Mücadele Dairesi
* Bu web sitesinin yazar ve editör ekibi, kapsamlı araştırmalar ve çeşitli kaynaklara dayanarak doğru ve güvenilir bilgiler sunmaya özen gösterir. Yine de hatalar veya eksik bilgiler tamamen dışlanamaz. Lütfen bu metni ilk yönlendirme olarak değerlendir ve bağlayıcı, güncel hukuki bilgi için her zaman yetkili kurumlara veya uzman bir avukata başvur.
