همه چیز دربارهٔ نفرتپراکنی در اینترنت (NetzDG) و گزارش سریع به پلتفرمهای اجتماعی در آلمان
با گسترش وسیع شبکههای اجتماعی، پدیدهٔ نفرتپراکنی (Hassrede / Hate Speech) به خطری فزاینده تبدیل شده که همزیستی مسالمتآمیز را تهدید میکند و میتواند به خشونت و تبعیض علیه گروههای مختلف دامن بزند. در واکنش به این وضعیت، آلمان در سال ۲۰۱۷ «قانون اجرای شبکهها» (Netzwerkdurchsetzungsgesetz – NetzDG) را تصویب کرد که بیشتر با عنوان قانون مبارزه با نفرتپراکنی در اینترنت شناخته میشود.
قانون NetzDG چیست؟
بر اساس NetzDG، پلتفرمهای بزرگ شبکههای اجتماعی (مانند فیسبوک، اینستاگرام، توییتر/X، یوتیوب) موظفاند پس از دریافت گزارش، محتوای غیرقانونی و نفرتپراکن را در مدت زمان کوتاهی حذف یا مسدود کنند.
هدف اصلی این قانون عبارت است از:
حمایت از کاربران، و
تضمین فضایی دیجیتال عاری از تهدید، تحریک به خشونت و نفرتپراکنی.
چه نوع محتوایی «مخالف قانون» محسوب میشود؟
بر اساس NetzDG، نمونههای زیر از جمله مصادیق محتوای ممنوع بهشمار میآیند:
تحریک به نفرت علیه گروههای مذهبی، قومی یا ملی (طبق § 130 StGB – جرم Volksverhetzung).
تهدید به خشونت بدنی (طبق § 241 StGB).
انتشار یا استفاده از نمادهای ممنوع (مثلاً نمادهای نازی) طبق § 86a StGB.
افترا و توهینهای شدید که کرامت انسانی را نقض میکنند.
محتوای مرتبط با پورنوگرافی کودکان یا خشونت جنسی.
تعهدات پلتفرمها طبق NetzDG چیست؟
حذف یا مسدود کردن محتوای آشکارا غیرقانونی حداکثر ظرف ۲۴ ساعت پس از دریافت گزارش.
رسیدگی به موارد پیچیدهتر حداکثر ظرف ۷ روز.
انتشار گزارش ششماههٔ شفافیت دربارهٔ تعداد شکایتها و اقدامهای انجامشده.
چطور میتوانید سریع گزارش ثبت کنید؟
استفاده از دکمهٔ گزارش در داخل پلتفرم
همهٔ پلتفرمهای مشمول NetzDG دکمه یا گزینهٔ «گزارش» (Report/Melden) دارند که معمولاً کنار پست، نظر یا ویدیوی مورد نظر قرار گرفته است.
پر کردن فرم گزارش
این فرم معمولاً شامل موارد زیر است:
شرح کوتاه از محتوا یا اتفاق رخداده،
انتخاب نوع تخلف (نفرتپراکنی، تهدید، نمادهای ممنوع و غیره)،
امکان افزودن اسکرینشاتها یا لینکهای تکمیلی.
پیگیری نتیجه
پلتفرم معمولاً دریافت گزارش شما را تأیید میکند.
پس از بررسی، به شما اطلاع داده میشود که آیا محتوا حذف شده، حساب کاربر مسدود شده یا گزارش رد شده است.
اگر پلتفرم به وظایف خود عمل نکند چه میشود؟
اگر یک شرکت ارائهدهنده:
سیستم مؤثر برای رسیدگی به شکایتها فراهم نکند، یا
به گزارشها دربارهٔ محتوای غیرقانونی بیتوجهی کند،
مقامات ناظر در آلمان میتوانند:
جریمههایی تا سقف ۵۰ میلیون یورو علیه آن شرکت اعمال کنند.
نقش پلیس و دستگاه قضایی
در موارد جدی – مانند تهدیدهای مستقیم یا دعوت صریح به خشونت – افراد متضرر میتوانند علاوه بر گزارش در پلتفرم:
مستقیماً به پلیس مراجعه کنند (در صورت خطر فوری: شماره اضطراری ۱۱۰)،
یک شکایت کیفری (Strafanzeige) در پاسگاه پلیس یا دادستانی ثبت کنند.
برنامههای پیشگیرانه و اجتماعی
کارزارهای آگاهیبخشی علیه نفرتپراکنی، بهویژه در میان نوجوانان و جوانان.
حمایت از ابتکارهای جامعهٔ مدنی که فرهنگ احترام و گفتوگوی دموکراتیک در فضای آنلاین را تقویت میکنند.
همکاری میان مدارس و سازمانها برای آگاهسازی دانشآموزان نسبت به خطرات قلدری اینترنتی و نفرتپراکنی دیجیتال.
آیا NetzDG آزادی بیان را محدود میکند؟
خیر. هدف قانون ایجاد توازن بین:
آزادی بیان (طبق مادهٔ ۵ قانون اساسی آلمان – Grundgesetz) و
حفظ افراد و گروهها در برابر تحریک، تبعیض و دعوت به خشونت است.
انتقاد، بیان نظر شخصی و بحثهای تند سیاسی همچنان مجاز هستند، مادامیکه به:
نفرتپراکنی،
تهدید مستقیم یا
دعوت به خشونت و انسانزدایی
تبدیل نشوند.
جمعبندی
نفرتپراکنی در اینترنت پدیدهای مخرب است که هم بر فرد و هم بر جامعه تأثیر منفی میگذارد. با وجود قانون NetzDG، اکنون ابزارهای قویتری برای حفاظت از کاربران و پیگرد قانونی عاملان در دسترس است.
به یاد داشته باشید: گزارش کردن فقط برای حفاظت از خودتان نیست، بلکه یک مسئولیت اجتماعی است تا در شکلگیری فضایی دیجیتال محترمانهتر و امنتر نقش داشته باشید.
اصطلاحات مهم آلمانی
Netzwerkdurchsetzungsgesetz (NetzDG): قانون اجرای شبکهها / قانون اعمال مقررات بر شبکههای اجتماعی.
Hassrede: نفرتپراکنی / Hate Speech.
Strafanzeige: شکایت کیفری.
Volksverhetzung: تحریک به نفرت علیه گروهها.
Löschpflicht: تکلیف قانونی برای حذف محتوای غیرقانونی.
— تیم نویسندگان و ویراستاران وبسایت تلاش میکند با تکیه بر تحقیق گسترده و مراجعه به چندین منبع، اطلاعاتی دقیق و قابل اعتماد ارائه دهد. با این حال، احتمال بروز خطا یا نقص در جزئیات وجود دارد. لطفاً این مقاله را بهعنوان راهنمای اولیه در نظر بگیرید و برای دریافت اطلاعات قطعی و بهروز، همیشه با نهادها و مراجع رسمی و تخصصی مربوط تماس بگیرید.
