İnternette nefret söylemi (NetzDG) ve sosyal medya platformlarına hızlı bildirim hakkında bilmeniz gereken her şey

Almanya’da internet üzerindeki nefret söylemi (NetzDG) ve sosyal medya platformlarına hızlı şikâyet hakkında bilmeniz gereken her şey

Sosyal medyanın büyük ölçüde yayılmasıyla birlikte nefret söylemi (Hassrede / Hate Speech), barışçıl bir arada yaşamı tehdit eden ve farklı gruplara karşı şiddeti ve ayrımcılığı teşvik eden büyüyen bir risk haline geldi. Buna karşılık Almanya, 2017 yılında Ağ Yaptırımları Yasası’nı (Netzwerkdurchsetzungsgesetz – NetzDG) kabul etti. Bu yasa, kamuoyunda daha çok “internette nefret söylemiyle mücadele yasası” olarak bilinir.

NetzDG nedir?

NetzDG, büyük sosyal medya platformlarını (örneğin Facebook, Instagram, Twitter/X, YouTube) kendilerine bildirilen yasa dışı içerikleri ve nefret söylemlerini kısa süre içinde kaldırmak veya engellemekle yükümlü kılar.

Yasanın temel amacı:

• kullanıcıları korumak ve

• tehdit, tahrik ve şiddetten arındırılmış dijital bir ortam sağlamaktır.

Hangi içerikler hukuka aykırı sayılır?

NetzDG kapsamında yasaklanan içeriklere özellikle şunlar dâhildir:

• Dini, etnik veya ulusal gruplara karşı nefret kışkırtması (§ 130 StGB – Volksverhetzung).

• Bedensel şiddet tehdidi (§ 241 StGB).

• Yasaklı sembollerin kullanılması veya yayılması (örneğin Nazi sembolleri) (§ 86a StGB).

• İnsan onurunu ağır biçimde zedeleyen ağır hakaretler ve iftiralar.

• Çocuk pornografisi veya cinsel şiddet içeren içerikler.

Yasaya göre platformların yükümlülükleri nelerdir?

• Açıkça yasa dışı içerikleri, şikâyetten sonra 24 saat içinde kaldırmak veya erişime engellemek.

• Daha karmaşık vakaları en geç 7 gün içinde inceleyip karara bağlamak.

• Her altı ayda bir, alınan şikâyetler ve alınan önlemler hakkında şeffaflık raporu yayımlamak.

Hızlı bir şekilde nasıl şikâyet oluşturabilirsiniz?

1. Platformun kendi “bildir” / “report” butonunu kullanın
   NetzDG kapsamındaki tüm platformlar, ilgili paylaşımın, yorumun veya videonun yanında görülen bir “Bildir / Melden / Report” fonksiyonuna sahiptir.

2. Şikâyet formunu doldurun
   Bu form genellikle şunları içerir:

   • Olayın veya içeriğin kısa açıklaması,

   • İhlal türünün seçimi (nefret söylemi, tehdit, yasaklı semboller vb.),

   • Ekran görüntüleri veya ek bağlantılar yükleme imkânı.

3. Sonucu takip edin

   • Platform genellikle şikâyetinizi aldığını onaylar.

   • İnceleme tamamlandıktan sonra, içeriğin silinip silinmediği, hesabın engellenip engellenmediği veya şikâyetin reddedildiği size bildirilir.

Platform yükümlülüklerini yerine getirmezse ne olur?

Eğer bir platform sağlayıcısı:

• Etkin bir şikâyet sistemi kurmazsa veya

• Bildirilen yasa dışı içerikleri sistemli biçimde görmezden gelirse,

Alman denetim makamları:

• Şirkete 50 milyon avroya kadar para cezası uygulayabilir.

Polisin ve yargının rolü

Özellikle ciddi durumlarda – örneğin doğrudan şiddet tehdidi veya açık şiddet çağrısı – mağdurlar, platforma şikâyete ek olarak:

• Doğrudan polise başvurabilir (acil tehlike hâlinde: 110 acil çağrı numarası),

• Polis veya savcılık nezdinde ceza duyurusunda (Strafanzeige) bulunabilir.

Önleyici ve toplumsal programlar

• Özellikle gençlere yönelik nefret söylemine karşı farkındalık kampanyaları.

• Çevrimiçi ortamda saygı ve demokratik kültürü teşvik eden sivil toplum girişimlerinin desteklenmesi.

• Öğrencilere siber zorbalık ve dijital nefret söyleminin tehlikelerini anlatmak için okullar ile dernekler ve kurumlar arasında iş birliği.

NetzDG ifade özgürlüğünü kısıtlıyor mu?

Hayır. Yasa, şu ikisi arasında bir denge kurmayı amaçlar:

• İfade özgürlüğü (Alman Anayasası’nın 5. maddesi – Grundgesetz), ve

• Bireyler ile grupların nefret, ayrımcılık ve şiddet çağrılarına karşı korunması.

Eleştiri, sert görüşler ve siyasi tartışmalar hâlâ serbesttir; ancak bunlar:

• nefret söylemine,

• doğrudan tehdide veya

• şiddet ve insanlık dışılaştırma çağrılarına

dönüştüğü anda hukuken sorunlu hâle gelir.

Sonuç

İnternette nefret söylemi, hem bireyleri hem de bütün toplumu olumsuz etkileyen yıkıcı bir olgudur. NetzDG sayesinde kullanıcıları korumak ve sorumluları hesaba çekmek için artık daha güçlü araçlar mevcuttur.

Unutmayın: Şikâyet etmek, yalnızca kendinizi korumak için değil, daha saygılı ve güvenli bir dijital ortam oluşturulmasına katkı sağlamak için de bir toplumsal sorumluluktur.

Önemli Almanca kavramlar

• Netzwerkdurchsetzungsgesetz (NetzDG): Sosyal ağlarda ceza hukuku hükümlerinin uygulanmasını düzenleyen yasa.

• Hassrede: Nefret söylemi / Hate Speech.

• Strafanzeige: Ceza duyurusu, suç ihbarı.

• Volksverhetzung: Halkı kin ve düşmanlığa tahrik / nefret kışkırtması.

• Löschpflicht: Yasa dışı içerikleri silme / kaldırma yükümlülüğü.

— Web sitesinin yazar ve editör ekibi, kapsamlı araştırmalar ve çeşitli kaynaklara dayanarak mümkün olduğunca doğru ve güvenilir bilgiler sunmaya özen göstermektedir. Buna rağmen, zaman zaman hata veya eksik bilgiler ortaya çıkabilir. Lütfen bu makaleyi ilk başvuru noktası olarak görün ve kesin, güncel bilgiler için her zaman yetkili kurumlar ve uzman mercilerle iletişime geçin.