همه چیز در مورد سخنان نفرتانگیز در انترنت (NetzDG) و گزارش سریع به شبکههای اجتماعی در آلمان
با گسترش وسیع شبکههای اجتماعی، پدیدهٔ سخنان نفرتانگیز (Hassrede / Hate Speech) به یک خطر رو به افزایش تبدیل شده که همزیستی مسالمتآمیز را تهدید میکند و میتواند به خشونت و تبعیض علیه گروههای مختلف دامن بزند. در پاسخ به این وضعیت، آلمان در سال ۲۰۱۷ «قانون اجرای شبکهها» (Netzwerkdurchsetzungsgesetz – NetzDG) را تصویب کرد که بهنام قانون مبارزه با نفرتپراکنی در انترنت نیز شناخته میشود.
NetzDG چیست؟
قانون NetzDG شبکههای بزرگ اجتماعی (مثل فیسبوک، انستاگرام، توییتر/X، یوتیوب) را مکلف میسازد تا بعد از دریافت گزارش، محتوای غیرقانونی و سخنان نفرتانگیز را در مدت کوتاه حذف یا مسدود کنند.
هدف اصلی قانون این است که:
-
از کاربران حفاظت شود، و
-
یک فضای دیجیتال امن، بدون تهدید، تحریک و خشونت ایجاد گردد.
کدام محتوا «مخالف قانون» حساب میشود؟
مطابق NetzDG، نمونههای زیر از جمله محتوای ممنوع بهشمار میروند:
-
تحریک به نفرت علیه گروههای دینی، قومی یا ملی (مطابق § 130 StGB – جرم Volksverhetzung).
-
تهدید به خشونت بدنی (مطابق § 241 StGB).
-
نشر و استفاده از نمادهای ممنوعه (مانند نمادهای نازی) مطابق § 86a StGB.
-
افترا و توهینهای شدید که حرمت و کرامت انسان را نقض میکند.
-
محتوای مربوط به پورنوگرافی اطفال یا خشونت جنسی.
تعهدات پلتفرمها در چارچوب NetzDG چیست؟
-
حذف یا مسدود کردن محتوای آشکارا غیرقانونی حداکثر در ظرف ۲۴ ساعت پس از دریافت گزارش.
-
رسیدگی به قضایای پیچیدهتر در مدت حداکثر ۷ روز.
-
نشر گزارش شفافیت هر شش ماه در مورد شکایتهای دریافتشده و اقدامهایی که انجام شده است.
چگونه میتوانید بهطور سریع گزارش بدهید؟
-
استفاده از گزینهٔ گزارش در داخل برنامه
تمام پلتفرمهای مشمول NetzDG یک دکمه یا گزینهٔ «Melden / Report» دارند که معمولاً در کنار پُست، نظر یا ویدیوی مورد نظر دیده میشود.
-
خانهپری فورم گزارش
این فورم معمولاً شامل این بخشها است:
-
توضیح کوتاه در مورد محتوا یا رویداد.
-
انتخاب نوع تخلف (سخنان نفرتانگیز، تهدید، نمادهای ممنوع و غیره).
-
امکان اضافه کردن اسکرینشات یا لینکهای اضافی.
-
-
پیگیری نتیجه
-
پلتفرم معمولاً دریافت گزارش را تأیید میکند.
-
بعد از بررسی، به شما خبر داده میشود که آیا محتوا حذف شده، حساب کاربر مسدود گردیده یا گزارش رد شده است.
-
اگر پلتفرم وظیفهٔ خود را انجام ندهد چه میشود؟
اگر یک شرکت ارائهدهنده:
-
سیستم مؤثر برای رسیدگی به شکایتها نداشته باشد، یا
-
گزارشها در مورد محتوای غیرقانونی را نادیده بگیرد،
ادارات ناظر در آلمان میتوانند:
-
جریمههایی تا سقف ۵۰ میلیون یورو علیه آن شرکت تعیین کنند.
نقش پولیس و محکمه
در قضایای جدی – مثلاً تهدید مستقیم به خشونت یا دعوت علنی به حمله – اشخاص متضرر میتوانند علاوه بر گزارش در پلتفرم:
-
مستقیماً به پولیس مراجعه کنند (در صورت خطر فوری: شماره اضطراری ۱۱۰)،
-
یک شکایت جزایی (Strafanzeige) در نزد پولیس یا سارنوالی ثبت نمایند.
برنامههای پیشگیرانه و اجتماعی
-
کمپاینهای آگاهیدهی علیه نفرتپراکنی، بهخصوص برای جوانان و شاگردان مکتب.
-
حمایت از ابتکارات جامعهٔ مدنی که فرهنگ احترام و گفتوگوی دموکراتیک را در فضای آنلاین ترویج میکنند.
-
همکاری میان مکاتب، انجمنها و نهادها برای آگاه ساختن شاگردان از خطرات آزار و اذیت آنلاین و سخنان نفرتانگیز دیجیتال.
آیا NetzDG آزادی بیان را محدود میکند؟
خیر. هدف این قانون ایجاد توازن میان:
-
آزادی بیان (طبق مادهٔ ۵ قانون اساسی آلمان – Grundgesetz) و
-
حفاظت از اشخاص و گروهها در برابر تحریک، تبعیض و دعوت به خشونت است.
انتقاد، ابراز نظر شخصی و بحثهای تند سیاسی تا زمانی که به:
-
نفرتپراکنی،
-
تهدید مستقیم، یا
-
دعوت به خشونت و انسانزدایی
تبدیل نشود، ممنوع نیست.
نتیجهگیری
سخنان نفرتانگیز در انترنت یک پدیدهٔ مخرب است که هم بر افراد و هم بر جامعه تأثیر منفی میگذارد. با وجود قانون NetzDG، حالا ابزارهای قویتری برای حفاظت از کاربران و پیگرد عاملان در اختیار است.
به خاطر داشته باشید: گزارش کردن تنها برای حفاظت از خودتان نیست، بلکه یک مسئولیت اجتماعی است تا به ایجاد فضای دیجیتال محترمانهتر و امنتر کمک کنید.
اصطلاحات مهم آلمانی
-
Netzwerkdurchsetzungsgesetz (NetzDG): قانون اجرای شبکهها / قانون نظارت بر شبکههای اجتماعی.
-
Hassrede: سخنان نفرتانگیز / Hate Speech.
-
Strafanzeige: شکایت جزایی.
-
Volksverhetzung: تحریک به نفرت علیه گروهها.
-
Löschpflicht: مکلفیت قانونی به حذف محتوای غیرقانونی.
— تیم نویسندهگان و هیأت تحریر وبسایت میکوشند بر بنیاد تحقیق گسترده و استفاده از منابع مختلف، معلومات دقیق و قابل اعتماد ارائه کنند. با این وجود، امکان اشتباه یا نواقص در جزئیات همیشه وجود دارد. لطفاً این مقاله را بهعنوان راهنمای ابتدایی در نظر بگیرید و برای معلومات قطعی و بهروز، همواره با ادارات و نهادهای رسمی و مسلکی مربوط در تماس شوید.