همه چیز در مورد سخنان نفرتانگیز در انترنت (NetzDG) و گزارش سریع به شبکههای اجتماعی در آلمان
با گسترش وسیع شبکههای اجتماعی، پدیدهٔ سخنان نفرتانگیز (Hassrede / Hate Speech) به یک خطر رو به افزایش تبدیل شده که همزیستی مسالمتآمیز را تهدید میکند و میتواند به خشونت و تبعیض علیه گروههای مختلف دامن بزند. در پاسخ به این وضعیت، آلمان در سال ۲۰۱۷ «قانون اجرای شبکهها» (Netzwerkdurchsetzungsgesetz – NetzDG) را تصویب کرد که بهنام قانون مبارزه با نفرتپراکنی در انترنت نیز شناخته میشود.
NetzDG چیست؟
قانون NetzDG شبکههای بزرگ اجتماعی (مثل فیسبوک، انستاگرام، توییتر/X، یوتیوب) را مکلف میسازد تا بعد از دریافت گزارش، محتوای غیرقانونی و سخنان نفرتانگیز را در مدت کوتاه حذف یا مسدود کنند.
هدف اصلی قانون این است که:
از کاربران حفاظت شود، و
یک فضای دیجیتال امن، بدون تهدید، تحریک و خشونت ایجاد گردد.
کدام محتوا «مخالف قانون» حساب میشود؟
مطابق NetzDG، نمونههای زیر از جمله محتوای ممنوع بهشمار میروند:
تحریک به نفرت علیه گروههای دینی، قومی یا ملی (مطابق § 130 StGB – جرم Volksverhetzung).
تهدید به خشونت بدنی (مطابق § 241 StGB).
نشر و استفاده از نمادهای ممنوعه (مانند نمادهای نازی) مطابق § 86a StGB.
افترا و توهینهای شدید که حرمت و کرامت انسان را نقض میکند.
محتوای مربوط به پورنوگرافی اطفال یا خشونت جنسی.
تعهدات پلتفرمها در چارچوب NetzDG چیست؟
حذف یا مسدود کردن محتوای آشکارا غیرقانونی حداکثر در ظرف ۲۴ ساعت پس از دریافت گزارش.
رسیدگی به قضایای پیچیدهتر در مدت حداکثر ۷ روز.
نشر گزارش شفافیت هر شش ماه در مورد شکایتهای دریافتشده و اقدامهایی که انجام شده است.
چگونه میتوانید بهطور سریع گزارش بدهید؟
استفاده از گزینهٔ گزارش در داخل برنامه
تمام پلتفرمهای مشمول NetzDG یک دکمه یا گزینهٔ «Melden / Report» دارند که معمولاً در کنار پُست، نظر یا ویدیوی مورد نظر دیده میشود.
خانهپری فورم گزارش
این فورم معمولاً شامل این بخشها است:
توضیح کوتاه در مورد محتوا یا رویداد.
انتخاب نوع تخلف (سخنان نفرتانگیز، تهدید، نمادهای ممنوع و غیره).
امکان اضافه کردن اسکرینشات یا لینکهای اضافی.
پیگیری نتیجه
پلتفرم معمولاً دریافت گزارش را تأیید میکند.
بعد از بررسی، به شما خبر داده میشود که آیا محتوا حذف شده، حساب کاربر مسدود گردیده یا گزارش رد شده است.
اگر پلتفرم وظیفهٔ خود را انجام ندهد چه میشود؟
اگر یک شرکت ارائهدهنده:
سیستم مؤثر برای رسیدگی به شکایتها نداشته باشد، یا
گزارشها در مورد محتوای غیرقانونی را نادیده بگیرد،
ادارات ناظر در آلمان میتوانند:
جریمههایی تا سقف ۵۰ میلیون یورو علیه آن شرکت تعیین کنند.
نقش پولیس و محکمه
در قضایای جدی – مثلاً تهدید مستقیم به خشونت یا دعوت علنی به حمله – اشخاص متضرر میتوانند علاوه بر گزارش در پلتفرم:
مستقیماً به پولیس مراجعه کنند (در صورت خطر فوری: شماره اضطراری ۱۱۰)،
یک شکایت جزایی (Strafanzeige) در نزد پولیس یا سارنوالی ثبت نمایند.
برنامههای پیشگیرانه و اجتماعی
کمپاینهای آگاهیدهی علیه نفرتپراکنی، بهخصوص برای جوانان و شاگردان مکتب.
حمایت از ابتکارات جامعهٔ مدنی که فرهنگ احترام و گفتوگوی دموکراتیک را در فضای آنلاین ترویج میکنند.
همکاری میان مکاتب، انجمنها و نهادها برای آگاه ساختن شاگردان از خطرات آزار و اذیت آنلاین و سخنان نفرتانگیز دیجیتال.
آیا NetzDG آزادی بیان را محدود میکند؟
خیر. هدف این قانون ایجاد توازن میان:
آزادی بیان (طبق مادهٔ ۵ قانون اساسی آلمان – Grundgesetz) و
حفاظت از اشخاص و گروهها در برابر تحریک، تبعیض و دعوت به خشونت است.
انتقاد، ابراز نظر شخصی و بحثهای تند سیاسی تا زمانی که به:
نفرتپراکنی،
تهدید مستقیم، یا
دعوت به خشونت و انسانزدایی
تبدیل نشود، ممنوع نیست.
نتیجهگیری
سخنان نفرتانگیز در انترنت یک پدیدهٔ مخرب است که هم بر افراد و هم بر جامعه تأثیر منفی میگذارد. با وجود قانون NetzDG، حالا ابزارهای قویتری برای حفاظت از کاربران و پیگرد عاملان در اختیار است.
به خاطر داشته باشید: گزارش کردن تنها برای حفاظت از خودتان نیست، بلکه یک مسئولیت اجتماعی است تا به ایجاد فضای دیجیتال محترمانهتر و امنتر کمک کنید.
اصطلاحات مهم آلمانی
Netzwerkdurchsetzungsgesetz (NetzDG): قانون اجرای شبکهها / قانون نظارت بر شبکههای اجتماعی.
Hassrede: سخنان نفرتانگیز / Hate Speech.
Strafanzeige: شکایت جزایی.
Volksverhetzung: تحریک به نفرت علیه گروهها.
Löschpflicht: مکلفیت قانونی به حذف محتوای غیرقانونی.
— تیم نویسندهگان و هیأت تحریر وبسایت میکوشند بر بنیاد تحقیق گسترده و استفاده از منابع مختلف، معلومات دقیق و قابل اعتماد ارائه کنند. با این وجود، امکان اشتباه یا نواقص در جزئیات همیشه وجود دارد. لطفاً این مقاله را بهعنوان راهنمای ابتدایی در نظر بگیرید و برای معلومات قطعی و بهروز، همواره با ادارات و نهادهای رسمی و مسلکی مربوط در تماس شوید.
