Almanya’da ırkçılık ve aşırı sağcı şiddet davalarında tanık koruma hakkında bilmeniz gereken her şey

Irkçılık ve aşırı sağcı şiddet içeren davalarda tanıklar, gerçeğin ortaya çıkarılması ve adaletin sağlanması açısından belirleyici bir role sahiptir. Ancak bu kişiler sık sık tehdit, baskı veya yıldırma girişimleriyle karşı karşıya kalabilir ve bu durum, ifade vermekten çekinmelerine yol açabilir. Bu nedenle Almanya, tanıkların fiziksel ve psikolojik güvenliğini sağlamak için sıkı bir hukuki tanık koruma sistemi uygulamaktadır.

Kim “tanık” sayılır?

Aşağıdaki kişiler tanık olarak kabul edilir:

• Suçu veya suçun bir kısmını bizzat görmüş olan,

• Soruşturma ya da yargılama sürecine katkı sağlayacak güvenilir ve önemli bilgilere sahip olan,

• Fail(ler) veya olayın koşulları hakkında doğrudan ya da dolaylı delil sunabilen herkes.

Tanık korumanın hukuki çerçevesi

Ceza Muhakemesi Kanunu (Strafprozessordnung – StPO)
Bu kanun, tanıkların beyanlarını özgürce ve gerçeğe uygun şekilde verebilmeleri için, onların her türlü etki, tehdit veya sindirmeye karşı korunmasını öngörür.

Tanık Koruma Yasası (Zeugenschutzgesetz)
Bu yasa, tehdit altındaki tanıklar için özel koruma önlemlerine imkân tanır – soruşturma aşamasında, duruşma süresince ve gerektiğinde dava sonrasında.

Uygulanabilir koruma önlemleri

1. Kimliğin gizlenmesi

• Ağır vakalarda tanık, gerçek adı ve adresi açıklanmadan ifade verebilir.

• Bazı durumlarda tanığın ifadesi, bir perde arkasından veya video bağlantısı (Video-Schaltung) üzerinden alınabilir.

2. Kişisel koruma

• Ciddi ve somut bir tehdit söz konusuysa, tanık için geçici polis koruması sağlanabilir.

• Çok yüksek riskli durumlarda tanığın yeni ve gizli bir adrese taşınması mümkündür.

3. Özel tanık koruma programı

• Özellikle aşırı sağcı yapılanmalar veya örgütlü ırkçı ağlara ilişkin davalar gibi, çok tehlikeli vakalarda devreye girer.

• Bu program; kimlik değişikliği, güvenli bir konuta yerleştirme ve gerekli ise yeni bir iş bulma konusunda destek gibi unsurlar içerebilir.

Yargılama sürecinde tanık koruması

• Tanıklar, ifade verirken hukuki destek (avukat) veya psikolojik destek talep edebilir.

• Mahkeme salonunda tanık ile sanık arasındaki doğrudan temas, baskı ve korkutmayı önlemek amacıyla sınırlandırılabilir veya tamamen engellenebilir.

Aşırı sağcı şiddet davalarında özel koruma

• Aşırı sağcı şiddet içeren davalarda tehditler, genellikle arka planda örgütlü ve tehlikeli yapılar bulunduğu için daha ciddiye alınır.

• Polis ve savcılık, tanık koruma birimleriyle birlikte çalışarak her tanık için bireysel bir koruma planı oluşturur.

Derneklerin ve kuruluşların rolü

• Federal Ayrımcılıkla Mücadele Dairesi (Antidiskriminierungsstelle des Bundes) ve mağdur destek merkezleri, hukuki danışmanlık ve psikososyal destek sunar.

• Sivil toplum inisiyatifleri, tanıkları manevi olarak güçlendirir ve soruşturma ile duruşma süreçlerine katılmaları için cesaretlendirir.

Tanıklar için önemli tavsiyeler

• Size yönelik her türlü tehdit veya yıldırma girişimini, küçük de görünse mutlaka polis ya da ilgili makamlara bildirin.

• İfadenizden önce, ifade sırasında ve sonrasında mutlaka hukuki danışmanlık alın.

• İkamet adresinizi ve kişisel bilgilerinizi yalnızca resmî kurumlarla paylaşın; olaya karışmış diğer kişilerle ya da tanımadığınız kimselerle paylaşmayın.

Dava bittikten sonra hâlâ kendinizi risk altında hissederseniz ne olur?

• Polis ve yetkili makamlar, dava sona erdikten sonra da tanığın güvenlik durumunu izlemeye devam eder.

• Risk değerlendirmesine bağlı olarak koruma önlemleri uzatılabilir, değiştirilebilir veya gerekirse yeniden devreye sokulabilir.

Sonuç

Tanık koruma, Almanya’da ırkçılık ve aşırı sağcı şiddet davalarında adaletin sağlanması için temel bir unsurdur. Eğer siz bir tanıksanız veya böyle bir durumda bulunan birini tanıyorsanız, unutmayın: Sizi korumayı hedefleyen kapsamlı bir hukuki sistemin yanı sıra, yanınızda durmaya hazır pek çok kurum ve sivil toplum kuruluşu vardır.

Önemli Almanca terimler

• Zeuge / Zeugin: Tanık (erkek / kadın)

• Zeugenschutzgesetz: Tanık Koruma Yasası

• Antidiskriminierungsstelle des Bundes: Federal Ayrımcılıkla Mücadele Dairesi

• Vernehmung: İfade alma / sorgu

• Opferschutz: Mağdur koruma önlemleri

— Web sitesinin yazar ve editör ekibi, kapsamlı araştırmalar ve çeşitli kaynaklara dayanarak mümkün olduğunca doğru ve güvenilir bilgiler sunmaya özen göstermektedir. Buna rağmen, zaman zaman hata ya da eksik bilgiler söz konusu olabilir. Lütfen bu makaleyi ilk başvuru noktası olarak görün ve kesin, güncel bilgi için her zaman yetkili resmî kurumlar ve uzman mercilerle irtibata geçin.