Yeniden Yerleştirme (Resettlement) Programı nedir?
Resettlement, mültecilerin bir ilk sığınma ülkesinden (Lübnan, Türkiye, Ürdün vb.) onları kabul etmeyi ve kalıcı koruma sağlamayı kabul eden bir üçüncü ülkeye (Almanya, Kanada, İsveç gibi) düzenli ve planlı şekilde transfer edilmesidir.
Programın amacı:
-
En risk altındaki kişileri korumak
-
Ülkeler arasında sorumluluğu paylaşmak
-
Ne geri dönebilen ne de ev sahibi ülkede kalabilen kişiler için kalıcı bir çözüm sunmak
İltica ile yeniden yerleştirme arasındaki fark
| Almanya’da iltica süreci (Asylverfahren) | Yeniden yerleştirme (Resettlement) | |
|---|---|---|
| Başlangıç noktası | Kişi Almanya’ya gelir ve iltica başvurusu yapar | Kişi başka bir ülkeden Almanya’ya nakledilir |
| Sorumlu kurum | BAMF (Federal Göç ve Mülteciler Dairesi) | UNHCR + Almanya İçişleri Bakanlığı |
| Başvuru yeri | Almanya içinde | Almanya dışında (geçici sığınma ülkesinde) |
| Süreç | Mülakat ve bireysel inceleme | UNHCR tarafından aday gösterme, ardından Almanya’nın güvenlik incelemesi |
| Sonuç | Kabul, ret veya ikincil koruma | Doğrudan insani oturum ile kabul (§23 veya §24) |
Kimler yeniden yerleştirme için seçilir? – UNHCR kriterleri
UNHCR, yeniden yerleştirmeye öncelik verilecek kişileri belirlerken sıkı insani kriterler uygular. Bunlar şunları kapsar:
1. Koruma ihtiyacı
-
Hayat veya özgürlüğe yönelik doğrudan tehdit
-
Geçici sığınma ülkesinde yeterli korumanın olmaması
2. En kırılgan gruplar
-
Risk altındaki kadınlar ve çocuklar
-
İşkence veya cinsel şiddet mağdurları
-
Bulunduğu yerde sağlanamayan tedaviye ihtiyaç duyan hastalar
-
Engelliler
-
Desteksiz yaşlılar
3. Alternatif çözümün olmaması
-
Menşe ülkeye geri dönüş mümkün değil
-
Mevcut sığınma ülkesinde entegrasyon imkânı yok
Not: Yeniden yerleştirme için bireysel doğrudan başvuru yapılmaz; seçim yalnızca UNHCR üzerinden olur.
Almanya’nın programdaki rolü nedir?
Almanya her yıl resettlement kapsamında belirli bir kontenjan kabul eder.
Kabul süreci İçişleri Bakanlığı tarafından belirli eyaletlerle iş birliği içinde yürütülür.
Varışta § 23 Abs. 4 AufenthG kapsamında insani oturum verilir.
Son yıllarda bu kontenjanlar şunları da kapsadı:
-
Lübnan ve Ürdün’deki Suriyeli mülteciler
-
Pakistan ve İran’daki Afgan mülteciler
-
Sudan veya Etiyopya’daki Eritreli ve Somalili mülteciler
Bu programa kişisel olarak başvurulabilir mi?
Hayır. Bireyler için doğrudan başvuru yoktur.
Temel adım:
Kişinin geçici sığınma ülkesinde UNHCR’ye mülteci olarak kayıtlı olması gerekir. UNHCR dosyayı değerlendirir; kriterler uygunsa kişi programdaki ülkelerden birine aday gösterilir.
Almanya’da benzer programlar var mı?
Evet. Resettlement dışında benzer programlar da vardır:
-
Humanitäre Aufnahmeprogramme (HAP): Suriye’den akraba kabulü gibi özel insani kabul programları
-
Kontingentflüchtlinge: Siyasi anlaşmalar kapsamında kontenjanla kabul edilen mülteciler (tarihsel örnekler dâhil)
Mülteci Almanya’ya vardığında ne alır?
-
Hemen § 23 Abs. 4 AufenthG kapsamında 3 yıllık oturum
-
Ayrıca genellikle:
-
başlangıçta belirli bir eyalette konaklama
-
sağlık sigortası
-
(bazı durumlarda) uyum kursu
-
kısa süre sonra çalışma ve eğitim imkânı
-
-
5 yıl sonra (bazı durumlarda daha erken) süresiz oturum başvurusu yapılabilir.
Sonuç
Resettlement, en çok korunmaya ihtiyaç duyan mültecilere Almanya gibi güvenli bir ülkede yeni bir hayat kurma fırsatı sunan nadir ve planlı bir yoldur. Ancak bireysel başvuruyla yürüyen bir süreç değildir; UNHCR kaydı, değerlendirme ve aday gösterme aşamalarını gerektirir.
ـ Site yazar ve editör ekibi, yoğun araştırma ve birden fazla kaynağı inceleyerek doğru bilgi sunmaya özen gösterir; buna rağmen hatalar olabilir veya bazı bilgiler kesinleşmemiş olabilir. Lütfen içeriği ilk başvuru kaynağı olarak değerlendirin ve kesin bilgi için her zaman yetkili kurumlara başvurun.