Zeitkonto (یا Arbeitszeitkonto) یک «حساب وقت کاری» است که به‌عنوان ابزار برای انعطاف‌پذیری در وقت کار استفاده می‌شود. در این حساب، ساعت‌های اضافه (Plusstunden) و ساعت‌های کمبود (Minusstunden) برای هر کارمند در مقایسه با ساعت‌های قرارداد شده ثبت می‌گردد. این ماندهٔ وقت بعداً یا با رخصتی / استراحت اضافی و یا با پرداخت پولی جبران می‌شود (منابعی مانند HR WORKS و ویکی‌پدیا).

1. مفکوره و اصل کار

Zeitkonto شبیه یک حساب بانکی اما به واحد ساعت کاری است:

•  

  Soll-Zeit (وقت مورد انتظار / قراردادی):

  همان ساعت‌های کاری است که در قرارداد کار به‌صورت رسمی تعیین شده است.

   

•  

  Ist-Zeit (وقت واقعی):

  ساعت‌هایی که کارمند در حقیقت کار کرده است (شامل اضافه‌کاری، رخصتی، مریضی و سایر غیبت‌ها).

   

فرقی که از Ist − Soll به‌دست می‌آید، دو نوع می‌باشد:

•  

  Timeguthaben (مانده مثبت ساعات):

  → می‌تواند بعداً به‌شکل رخصتی / استراحت اضافی یا طبق موافقه، به صورت پول نقد پرداخت شود.

   

•  

  Zeitschulden (مانده منفی ساعات):

  → کارمند باید این کمبود را بعداً با کار اضافی جبران کند، یا در صورت ختم رابطهٔ کاری، مطابق قرارداد و قانون از معاش کسر گردد.

   

2. انواع معمول Zeitkonto

Kurzzeitkonto (حساب کوتاه‌مدت)

• مدت پلان‌گذاری چند ماه است (معمولاً بین ۳ تا ۱۲ ماه).

• برای مثال، برای پوشش دادن نوسانات فصلی، زیاد شدن ناگهانی حجم کار یا طولانی شدن ساعت‌های خدمات استفاده می‌شود.

Langzeitkonto (حساب درازمدت)

• مدت چندین سال را دربر می‌گیرد.

• هدف این است که ساعت‌ها را جمع کنند تا رخصتی‌های طولانی‌مدت (مانند سابَتیکال، یا تقاعد زودتر از وقت) ممکن شود؛ بر اساس مقرراتی مانند قانون Flexi II (منبع: Haufe.de – اخبار و معلومات مسلکی).

3. نهادهای تنظیم‌کننده و موافقه‌ها

Zeitkonto تنها در صورتی معتبر است که بر بنیاد موافقه‌های رسمی ایجاد شود، مانند:

• قرارداد کار انفرادی (Arbeitsvertrag)،

• قراردادهای جمعی (Tarifvertrag)،

• یا موافقه‌نامه‌های داخل شرکت (Betriebsvereinbarung) که با درنظرگرفتن حق مشارکت شورای کار (Betriebsrat) ترتیب می‌گردد (منبع: dlapiper.com).

در چنین موافقه‌ها معمولاً تعیین می‌شود:

• سقف‌های مجاز برای مانده‌های مثبت و منفی،

• مهلتی که در آن ماندهٔ Zeitkonto باید تسویه شود (مثلاً در جریان یک سال مالی)،

• و این اصل که کارفرما نمی‌تواند به‌گونهٔ یک‌جانبه در ماندهٔ حساب وقت مداخله کند، مگر براساس موافقهٔ قبلی.

4. مزایا و عیب‌ها

مزایا:

• فراهم کردن انعطاف زیاد برای مدیریت نوسانات فصلی یا ناگهانی در حجم کار.

• زمینهٔ جبران اضافه‌کاری برای کارمند، بدون این‌که کارفرما مجبور شود تمام مصارف را فوراً و به‌شکل نقدی بپردازد.

عیب‌ها:

• خطر جمع شدن بیش از حد ساعت‌های اضافه بدون این‌که جبران آن به وقت انجام شود.

• ضرورت به اسناد و ثبت دقیق و موجودیت یک سیستم قابل اعتماد برای ثبت و کنترول ساعت‌های کار.

5. ثبت و پی‌گیری

• باید به‌شکل روزانه یا هفتگی، Ist-Zeit و Soll-Zeit ثبت گردد؛ این کار می‌تواند توسط سیستم‌های الکترونیکی (نرم‌افزار حضور و غیاب، سیستم منابع بشری) یا فورم‌های کاغذی صورت بگیرد.

• هنگام ختم قرارداد کار، ماندهٔ نهایی Zeitkonto محاسبه شده و مطابق موافقه، یا به شکل:

  • رخصتی / استراحت اضافی، یا

  • پرداخت پولی / تصفیه مالی، جبران می‌شود.

خلاصه

Zeitkonto به شما به‌حیث کارمند، شفافیت و کنترول بیشتر روی ساعت‌های کار می‌دهد و در عین زمان، به کارفرما کمک می‌کند تا دوره‌های اوج کار و زمان‌های کم‌کار را به‌شکل موثرتر مدیریت کند. موفقیت این سیستم وابسته به آن است که تنظیمات حقوقی و قراردادی واضح و شفاف وجود داشته باشد تا حقوق هر دو طرف (کارمند و کارفرما) محافظت شود.

یادداشت و سلب مسئولیت

تیم نویسندگان و ویراستاران این وب‌سایت سعی می‌کند با انجام تحقیق‌های گسترده و مراجعه به منابع متعدد، معلومات دقیق و قابل اعتماد ارائه کند. با وجود این، امکان دارد برخی اشتباهات رخ دهد یا معلومات کاملاً تثبیت نشده باشد.

بناً، لطفاً این معلومات را تنها به‌حیث راهنمای ابتدایی و غیرالزامی در نظر بگیرید و برای گرفتن معلومات و مشورهٔ قطعی، همیشه به ادارات مسئول، نهادهای مشورتی یا مشاورین حقوقی مسلکی مراجعه نمایید.