راهنمای کار دانشآموزان (افراد نابالغ) در آلمان (۲۰۲۵)
۱. تعریف حقوقی
کار افراد نابالغ (قاصران) در آلمان تحت پوشش قانون حمایت از کار جوانان (Jugendarbeitsschutzgesetz – JArbSchG) و برای افراد زیر ۱۵ سال تحت آییننامه حمایت از کار کودکان (Kinderarbeitsschutzverordnung) قرار میگیرد.
هدف این قوانین، حفاظت از سلامت، آموزش و رشد نوجوانان و جلوگیری از هرگونه استثمار یا فشار بیش از توان آنها است.
۲. گروههای سنی و شرایط
| گروه سنی | چارچوب قانونی | شرایط اصلی |
|---|---|---|
| کمتر از ۱۳ سال | کار بهطور کلی ممنوع است (بهجز کارهای بسیار بسیار سبک مانند پخش روزنامه)* | هرگونه استثنا نیازمند مقررات قانونی ویژه یا اجازه صریح اداره ذیربط است. |
| ۱۳–۱۴ سال | Kinderarbeitsschutzverordnung | • حداکثر تا ۲ ساعت در روزهای مدرسه، تا ۵ روز در هفته |
| • فقط بعد از پایان ساعت مدرسه و حداکثر تا ساعت ۱۸:۰۰؛ در تعطیلات تا ۸ ساعت در روز | ||
| • فقط با موافقت ولیّ یا سرپرست قانونی (Jobmensa) | ||
| ۱۵–۱۷ سال | Jugendarbeitsschutzgesetz (مواد §§ 8–10 JArbSchG) | • حداکثر ۸ ساعت در روز و ۴۰ ساعت در هفته (در شرایط جبرانی تا ۸٫۵ ساعت در روز ممکن است) (Arbeitsrechte) |
| • ساعات کار بین ۰۶:۰۰ تا ۲۰:۰۰ (با استثناهای محدود و مشخص) (Betriebsrat) |
۳. زمانهای استراحت و وقفهها
بر اساس ماده ۱۱ قانون JArbSchG:
اگر زمان کار بین ۴٫۵ تا ۶ ساعت باشد ⇒ حداقل ۳۰ دقیقه استراحت
اگر زمان کار بیش از ۶ ساعت باشد ⇒ حداقل ۶۰ دقیقه استراحت
بین دو روز کاری باید ۱۲ ساعت استراحت پیوسته وجود داشته باشد.
کار در آخر هفته:
در اصل، کار برای نوجوانان در روزهای شنبه و یکشنبه ممنوع است، مگر در موارد استثنایی (مانند خدمات درمانی، مهمانداری، کشاورزی یا رویدادهای ویژه).
۴. انواع کارهای مجاز
کارهایی مجاز هستند که ساده و سبک بوده، به رشد جسمی و ذهنی یا عملکرد تحصیلی آسیب نرسانند، مانند:
پخش روزنامه و بروشورهای تبلیغاتی
چیدن میوه و سبزیجات (کار سبک کشاورزی)
مراقبت از کودک / نگهداری در خانه (Babysitting)
کمک در کتابخانهها یا دفاتر (مرتبسازی اسناد و کارهای ساده اداری)
کار در کافهها یا فروشگاههای خردهفروشی (مثلاً صندوقداری در حد محدود، چیدن قفسهها)
ممنوع است، بهویژه:
کارهای خطرناک یا بسیار سنگین بدنی
کار با ماشینآلات سنگین یا ابزارهای خطرناک
کارهای ساختمانی سخت و پرزحمت
کار با مواد شیمیایی خطرناک یا هرگونه ماده زیانآور برای سلامت
۵. حق بیمههای اجتماعی و مالیاتها
شغل کوتاهمدت / شغل تعطیلاتی (Ferienjob / Kurzfristige Beschäftigung)
اگر مدت کار کمتر یا مساوی ۳ ماه یا ۷۰ روز کاری در سال باشد ⇒ معمولاً از پرداخت حق بیمه درمان، بازنشستگی، بیکاری و سایر بیمههای اجتماعی معاف است، صرفنظر از میزان درآمد.
مینیجاب (Minijob) برای نابالغِ ۱۵ سال به بالا با حقوق ≤ ۵۵۶ یورو در ماه
کارگر نوجوان از اکثر حق بیمههای اجتماعی معاف است و در صورت تمایل میتواند ۳٫۶٪ حق بیمه بازنشستگی اختیاری پرداخت کند.
کارفرما بهطور مقطوع، حدود ۳۱٪ از مجموع حقوق را به عنوان حق بیمه به صندوقهای اجتماعی میپردازد (Arbeitsrechte).
مالیات:
مالیات بر درآمد (Lohnsteuer) معمولاً بهطور خودکار از حقوق کسر میشود. اگر درآمد سالانه کمتر از حد معاف مالیاتی (۱۲٬۰۹۶ یورو در سال ۲۰۲۵) باشد، مالیات کسرشده را میتوان از طریق اظهارنامه مالیاتی بهطور کامل یا جزئی پس گرفت.
۶. تعهدات کارفرما و روند اداری
برای افراد زیر ۱۵ سال، باید اجازه کتبی ولیّ یا سرپرست قانونی وجود داشته باشد.
باید حداکثر ظرف یک ماه نخست، قرارداد کار کتبی ارائه شود که شامل ساعات کار، میزان دستمزد و مدت اشتغال باشد.
کارفرما موظف است به مقررات ساعات کار و استراحت طبق JArbSchG و Kinderarbeitsschutzverordnung پایبند باشد.
ثبت و نگهداری مدارک: ساعات کار و مبلغ دستمزد باید ثبت شده و حداقل ۵ سال نگهداری شود.
بیمه حوادث: محل کار باید در Berufsgenossenschaft (نهاد بیمه حوادث شغلی) ثبت باشد تا در صورت حادثه، پوشش بیمهای برای نوجوان تضمین شود.
۷. توصیههایی برای دانشآموزان و والدین
کاری را انتخاب کنید که با برنامه درسی مدرسه سازگار باشد؛ در زمان امتحانات مهم یا پروژههای بزرگ، از اضافهکاری و شیفتهای سنگین خودداری کنید.
ساعات کار را بهدقت محاسبه و ثبت کنید تا از تجاوز به حد قانونی جلوگیری شود و قرارداد بهطور ناخواسته به شغل عادی با حق بیمه کامل تبدیل نشود.
با کارفرما در مورد حداکثر ساعات کار، زمانهای استراحت و شیفتها بهصورت شفاف و روشن توافق کنید.
همه مدارک (قرارداد، فیش حقوقی، برگههای بیمه) را نگه دارید تا در صورت اختلاف، بتوانید حقوق خود را اثبات کنید.
به زمانهای استراحت و حداقل ۱۲ ساعت فاصله بین دو روز کاری توجه کنید و برای افراد زیر ۱۵ سال، محدودیت ساعت ۱۸:۰۰ را رعایت نمایید.
جمعبندی:
کار دانشآموزی در آلمان تحت یک چارچوب حقوقی سختگیرانه انجام میشود که هدف آن محافظت از نوجوانان است. سن، ساعات کار مجاز، نوع فعالیتهای مجاز و معافیتهای بیمهای همگی بهطور دقیق مشخص شدهاند.
با رعایت این مقررات و دریافت مجوزهای لازم، دانشآموزان میتوانند درآمد اضافی کسب کنند بدون آنکه به سلامت یا پیشرفت تحصیلی آنها لطمه وارد شود.
تیم نویسندگان و ویراستاران این وبسایت تلاش میکند با انجام پژوهشهای گسترده و مراجعه به منابع متعدد، اطلاعاتی دقیق و قابل اعتماد ارائه دهد. با این حال، ممکن است خطاهایی رخ دهد یا برخی اطلاعات بهطور کامل تأیید نشده باشد. بنابراین، لطفاً مطالب این مقالات را بهعنوان یک مرجع اولیه در نظر بگیرید و برای دریافت اطلاعات قطعی و رسمی، همیشه به مراجع و نهادهای مسئول مراجعه کنید.