Almanya’da ırkçılık kaynaklı uyuşmazlıkları çözmek için topluluk temelli arabuluculuk programları hakkında bilmen gereken her şey
Irkçı arka plana sahip çatışmalar, farklı kültürlerin bir arada yaşadığı toplumlarda en hassas sorunlardan biridir. Bu tür gerilimler, barışçıl birlikte yaşamı zedeler ve gruplar arasında güvensizlik yaratır. Bu sorunlarla başa çıkmak için Almanya’da, topluluk temelli arabuluculuk programları (Community Mediation), doğrudan hukuki çatışmaya gitmeden, yenilikçi ve barışçıl bir çözüm yöntemi olarak ortaya çıkmıştır.
Topluluk temelli arabuluculuk nedir?
Topluluk temelli arabuluculuk; gönüllü, gizli ve mahkeme dışı işleyen bir süreçtir ve şu amaçları taşır:
-
Çatışma içindeki taraflar arasında diyaloğu kolaylaştırmak,
-
Herkesin kabul edebileceği ortak çözümler bulmak,
-
Toplum içinde güven köprüleri kurmak ve karşılıklı anlayışı güçlendirmek.
Bu süreç genellikle tamamen tarafsız, özel eğitim almış arabulucular (Mediator*in) tarafından yürütülür; bu kişiler, etnik veya kültürel nitelikli hassas uyuşmazlıklar konusunda uzmanlaşmıştır.
Bu yöntem ne zaman kullanılır?
-
Farklı kökenden komşular arasında kavga veya gerginlik çıktığında,
-
Okullarda, farklı kültürlerden gelen öğrenciler veya veliler arasında,
-
İşyerlerinde, çalışanlar ile ekipler arasında,
-
Derneklerde veya spor kulüplerinde, ayrımcı ya da ırkçı nitelik taşıyan anlaşmazlıklar ortaya çıktığında.
Hukukî yollara göre avantajları nelerdir?
-
Esneklik ve hız: Uyuşmazlıklar çoğu zaman bir veya birkaç kısa oturumda ele alınabilir; uzun süren dava süreçlerine gerek kalmaz.
-
Gerilimin azaltılması: Odak noktası yalnızca “kim haklı, kim haksız?” sorusu değil; ilişkilerin onarılmasıdır.
-
Gizlilik: Görüşülen konular gizli kalır; bu da taraflar üzerindeki sosyal baskıyı azaltır.
-
Tarafların güçlendirilmesi: Çözüm, dışarıdan dayatılmaz; taraflar bizzat çözümün şekillenmesine katkı sunar.
Irkçılıkla bağlantısı nedir?
-
Irkçı motivasyonlu çatışmalar zamanla tırmanabilir, fiziksel şiddete veya sosyal dışlanmaya dönüşebilir.
-
Arabuluculuk, mağdurlara ve topluma acılarını ve kaygılarını ifade edebilecekleri güvenli bir alan sunar.
-
Kalıplaşmış yargıların sorgulanmasına ve önyargıların yavaş yavaş azalmasına yardımcı olur.
Almanya’da bu programları kimler sunuyor?
-
Birçok şehirde bulunan belediye arabuluculuk merkezleri (Kommunale Mediationsstellen),
-
Sivil toplum kuruluşları, örneğin arabuluculuk büroları ve kültürlerarası merkezler (Interkulturelle Zentren),
-
Göçmenlere destek veren dernekler, örneğin Caritas ve AWO,
-
Diyaloğu güçlendirmeyi ve nefretle mücadeleyi amaçlayan federal “Demokratie leben!” programı çerçevesinde desteklenen yerel projeler.
Arabuluculuğa nasıl başvurulur ya da nasıl katılınır?
-
Yerel merkezle iletişime geçmek
Hemen hemen her şehirde, belediye bünyesinde veya bağımsız olarak çalışan arabuluculuk ofisleri bulunur. -
Arabuluculuk başvurusu yapmak
Süreç gönüllüdür; başvuru tek bir kişi tarafından veya tarafların tamamı tarafından yapılabilir. -
Oturuma hazırlanmak
Sorunu olabildiğince açık ve ayrıntılı bir şekilde tanımla; uyuşmazlıkla ilgili belge ve notlarını hazırla. -
Görüşmelere aktif katılım
Oturumlar güvenli bir ortamda gerçekleştirilir; her taraf, sözünü kesmeden kendi bakış açısını anlatma hakkına sahiptir.
Arabuluculuğa katılırken dikkat edilmesi gerekenler
-
Karşı tarafın bakış açısını da dinlemeye hazır ol.
-
Hakaret, küçümseme ya da saldırgan vücut dilinden kaçın.
-
Unutma: Buradaki amaç “kazanmak” değil; karşılıklı anlayışa ve ortak bir çözüme ulaşmaktır.
Sonuç
Topluluk temelli arabuluculuk programları, ırkçı arka planı olan uyuşmazlıkların büyümeden ele alınması ve mahallelerde, okullarda, işyerlerinde birlikte yaşamın güçlendirilmesi için etkili bir araçtır.
Eğer böyle bir çatışmanın içinde yer alıyorsan veya tanığı olduysan, şunu hatırla: Arabuluculuk yoluyla kurulan diyalog, çoğu zaman herhangi bir hukukî işlemeden daha güçlüdür ve acı ile toplumsal bölünmeyle başa çıkarken çok daha insancıl bir yol sunar.
Önemli Almanca terimler
-
Mediation: arabuluculuk
-
Mediator*in: arabulucu (kadın/erkek)
-
Kommunale Mediationsstelle: belediye arabuluculuk merkezi
-
Konfliktlösung: çatışma çözümü / uyuşmazlık çözümü
-
Interkulturelle Verständigung: kültürlerarası anlayış
Site yazar ve editör ekibi, kapsamlı araştırmalar ve çeşitli kaynaklardan yararlanarak mümkün olduğunca doğru ve güvenilir bilgi sunmaya özen göstermektedir. Buna rağmen zaman zaman hatalar veya eksik bilgiler ortaya çıkabilir. Bu nedenle, bu yazıdaki bilgileri ilk referans noktası olarak görmeni ve bağlayıcı, güncel bilgiler için her zaman ilgili resmî kurumlara başvurmanı tavsiye ederiz.
