Almanya’da Nasyonal Sosyalist örgüt sembollerinin yasaklanması (§ 86a StGB) ve ceza hakkında bilmen gereken her şey

İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Almanya, Nazi ideolojisinin ve propagandasının yeniden ortaya çıkmasını kesin olarak engellemeyi taahhüt etti. Bu taahhüdün bir parçası olarak Alman Ceza Kanunu’na (Strafgesetzbuch – StGB) § 86a maddesi eklendi. Bu madde, başta Nazi rejimi olmak üzere, anayasaya aykırı örgütlerin sembollerinin kullanılmasını ve yayılmasını yasaklıyor.

§ 86a StGB ne anlama geliyor?

Alman Ceza Kanunu’nun § 86a maddesi, şu fiilleri suç saymaktadır:

• Anayasaya aykırı oldukları için yasaklanmış parti veya örgütlerin sembollerini kullanmak, sergilemek, yaymak veya bulundurmak,

• Bu sembollerin her türlü biçimde –kamusal alanda veya internette– propagandasını yapmak, tanıtımını üstlenmek.

Hangi semboller yasak?

Özellikle Nazi dönemine ait ve onu yücelten semboller kapsam dahilindedir, örneğin:

• Gamalı haç (Hakenkreuz),

• Nazi selamı (Hitlergruß),

• Nazi SS birimlerine ait armalar, işaretler,

• Bayraklar, rozetler, sloganlar veya Nazi rejimini övmek ya da ideolojisini yaymak için kullanılan diğer her türlü sembol.

İstisnalar var mı?

Evet, bu sembollerin kullanımı bazı dar ve açıkça tanımlanmış durumlarda serbesttir, örneğin:

• Eğitim ve tarihî bilinçlendirme amaçlı kullanımlar (müzelerde, sergilerde, ders kitaplarında),

• Sanatsal eserlerde, eğer amaç eleştiri, bilinçlendirme veya propaganda karşıtı bir mesaj vermekse,

• Haber ve belgesel amaçlı medya ve basın yayınlarında, bilgi verme ve belgeleme sınırları içinde.

Ceza nedir?

• § 86a maddesinin ihlali, üç yıla kadar hapis cezası veya para cezası ile sonuçlanabilir.

• Yasaklı sembolleri taşıyan materyaller ve eşyalar, devlet tarafından müsadere (el koyma) edilebilir.

İhlal örnekleri

• Bir gösteride veya kamusal bir alanda, üzerinde gamalı haç bulunan kıyafetler giymek;

• Kamusal alanlarda Nazi sembollü bayrak veya afişler asmak;

• Bu sembolleri içeren görselleri, nefret yayma veya propaganda amacıyla sosyal medyada paylaşmak.

Bir ihlale tanık olursan ne yapmalısın?

1. Polise haber ver

   • Almanya acil durum numarası: 110.

2. Olayı belgele

   • Güvenli ve hukuken mümkünse, fotoğraf veya video çek;

   • Olayın yeri, zamanı ve varsa tanıkları not et.

3. Fail(ler) ile doğrudan yüzleşme

   • Doğrudan müdahaleyi polise bırak; böylece kendini tehlikeye atmamış olursun.

Bu yasağın amacı nedir?

• Demokrasiyi korumak: Demokratik düzeni hedef alan, ırkçı ve insanlık karşıtı ideolojilerin yeniden güç kazanmasını engellemek;

• Mağdurları korumak: Nazizm ve ırkçı suçların kurbanlarına saygı göstermek;

• Toplumsal barışı korumak: Nefret söylemi, kışkırtma ve propaganda faaliyetlerini sınırlandırmak.

Sonuç

Almanya’da Nazi örgütlerinin sembollerinin yasaklanması, hem tarihî hem de ahlaki bir sorumluluğun ifadesidir: Geçmişin karanlık suçlarının tekrarlanmaması ve demokratik toplumun temel değerlerinin korunması. Bir ihlale tanık olursan unutma: Yasa senin yanında; sessiz kalmak yerine ihbarda bulunarak bu değerlerin korunmasına aktif olarak katkı sağlayabilirsin.

Önemli Almanca terimler

• Strafgesetzbuch (StGB): Alman Ceza Kanunu

• § 86a StGB: Anayasaya aykırı örgüt sembollerinin yasaklanmasına ilişkin madde

• Hakenkreuz: Gamalı haç, Nazi partisinin temel sembolü

• Hitlergruß: Nazi selamı

• Verfassungswidrig: Anayasaya aykırı, demokratik düzene karşı

— Web sitesinin yazar ve editör ekibi, kapsamlı araştırma ve çeşitli kaynaklara dayanarak olabildiğince doğru ve güvenilir bilgi sunmaya özen göstermektedir. Yine de zaman zaman hata veya eksik bilgi söz konusu olabilir. Bu yazıdaki bilgileri ilk başvuru noktası olarak görmeli ve bağlayıcı, güncel hukuki bilgiler için mutlaka yetkili kurumlar ve uzmanlarla iletişime geçmelisin.