Tedarik Zinciri Yasası 2024: Küçük esnaf için ne anlama geliyor?

Lieferkettengesetz (Tedarik Zinciri Yasası) doğrudan kimler için geçerlidir?

Hangi yıldan itibaren – hangi şirketler doğrudan kapsamda?

• 2023: 3.000’den fazla çalışanı olan şirketler

• 2024: 1.000’den fazla çalışanı olan şirketler

Beklenti, planlanan AB tedarik zinciri mevzuatı (EU-Lieferkettengesetz / CSDDD) ile birlikte bu sınırın kademeli olarak 250 çalışana kadar düşürülmesidir.

Peki… “küçük esnafın / küçük tacirin” bu yasayla ne ilgisi var?

Şirketiniz doğrudan Lieferkettengesetz kapsamına girmese bile, yine de dolaylı olarak etkilenebilirsiniz; çünkü:

1. Büyük bir şirketin tedarik zincirinin parçası olabilirsiniz

Eğer büyük bir şirkete tedarikçiyseniz (örneğin kahve, tekstil ürünleri, gıda bileşenleri, ambalaj vb. sağlıyorsanız), sizden şu talepler gelebilir:

• „Erklärung zur Einhaltung von Menschenrechten“ (insan haklarına uyum beyanı) imzalamak

• Nachweise über Arbeitsbedingungen und Umweltschutz (çalışma koşulları ve çevre koruma ile ilgili belgeler) sunmak

• Selbstauskunftsbögen (tedarikçi öz-değerlendirme formları) doldurmak

2. Dolaylı dış denetimlere tabi olabilirsiniz

B2B iş ortaklarınız, imzaladığınız sözleşmelere:

• sizin uymanız gereken bazı yükümlülük ve standartları,

• kendi Lieferkettengesetz uyumlarını ispatlayabilmek için sizden isteyecekleri belgeleri

dâhil edebilir.

Küçük bir işletmeden somut olarak neler istenebilir?

Madde – açıklama

• Belgeler ve kayıtlar
  Ürünlerinizin çocuk işçiliği ile üretilmediğine ve temel iş güvenliği ve insan onuruna uygun şartlarda üretildiğine dair kanıtlar.

• Taahhüt beyanı
  İnsan hakları ve çevre standartlarına uyacağınızı belirten yazılı bir Verpflichtungserklärung (taahhütname).

• Takip ve izleme mekanizmaları
  Kendi tedarikçilerinize ilişkin periyodik raporlar veya tedarik zincirini izlemeye yönelik iç prosedürler.

• Bazı tedarikçilerle çalışmama şartı
  Zorla çalıştırma, çocuk işçiliği veya ağır insan hakları ihlalleri şüphesi bulunan tedarikçilerle iş yapmaktan kaçınma zorunluluğu.

Gerçek hayattan örnekler

• Tekstil mağazası, Türkiye veya Bangladeş’ten ürün ithal ediyor → büyük müşteriler, üretim yapılan fabrikaların asgari işçi haklarına uyduğuna dair kanıt isteyebilir.

• Gurme çikolata dükkânı → kullanılan kakaonun Fair Trade veya benzeri sorumlu kaynaklardan geldiğini belgelemesi istenebilir.

Küçük işletme, bu yasaya göre para cezası riski altında mı?

Almanya’da 1.000’den az çalışanınız varsa, şirketiniz doğrudan Lieferkettengesetz kapsamına girmez; dolayısıyla, yasanın öngördüğü idari para cezalarına doğrudan tabi değilsiniz.

Ancak fiiliyatta:

• büyük şirketler, yeterli şeffaflık sağlayamayan tedarikçilerle çalışmak istemeyebilir.

• tedarik zinciri “temiz” olduğuna dair güven veremeyen küçük işletmeler, önemli sözleşmeleri kaybedebilir.

Küçük işletme olarak nasıl hazırlanabilirsiniz?

Adım – neden önemli?

• Tedarikçilerle yaptığınız sözleşmeleri netleştirin
  Böylece sorumlulukları açıkça paylaştırabilir ve insan hakları / çevre yükümlülüklerinin bir kısmını üst tedarikçilerinize de sözleşmeyle yansıtabilirsiniz.

• Belgelendirme ve sertifikalar edinin (ör. Fairtrade, FSC)
  B2B ortaklarla işbirliğini kolaylaştırır ve ürünlerinize duyulan güveni hızla artırır.

• Ürünlerinizin kaynağını iyi bilin (şeffaflık)
  Büyük bir firma ya da denetçi soru sorduğunda, hızlı ve somut cevaplar verebilmeniz için gereklidir.

• Tedarikçi dosyalarını ve satın alma faturalarını saklayın
  İleride doğabilecek denetim ve incelemelerde bu belgeler sizin için güçlü bir dayanak olacaktır.

Sonuç

Lieferkettengesetz, küçük işletmeleri doğrudan yükümlü kılmasa da, büyük şirketlerin tedarik zincirine girdiğiniz anda sizden daha fazla şeffaflık ve uyum beklenmesine yol açmaktadır.

Önden hazırlanmak, özellikle ihracat yaparken veya büyük markalarla çalışmayı hedeflerken, önemli bir rekabet avantajı sağlar.

Web sitesinin yazar ve editör ekibi, kapsamlı araştırmalar ve birden fazla kaynağa dayalı olarak mümkün olduğunca doğru ve güvenilir bilgi sunmaya gayret etmektedir. Buna rağmen hatalar veya eksik bilgiler ortaya çıkabilir. Bu nedenle, bu metindeki bilgileri ilk yönlendirme niteliğinde değerlendirin ve bağlayıcı, güncel ve hukuken geçerli bilgi için her zaman yetkili kurumlara ve uzman danışmanlara başvurun.