وصیت تعیین سرپرست شرعی (Vormund) در آلمان: شرایط و الزامات حقوقی برای بهرسمیتشناختهشدن در محکمه
بسیاری از پدران و مادران مسلمان در آلمان نگران سرنوشت اطفال نابالغ خود در صورت وفاتشان هستند، بهخصوص بهخاطر تفاوت پیشزمینهٔ دینی و فرهنگی آنها با نظام حقوقی و اجتماعی آلمان.
یکی از مهمترین ابزارهای حقوقی که والدین میتوانند از آن استفاده کنند، وصیت تعیین سرپرست / ولیّ (Vormundschaftsverfügung) است.
اما برای اینکه چنین وصیتی در محکمه قانوناً معتبر و لازمالاجرا باشد، باید معیارها و شکل خاصی را رعایت کرد.
در این مقاله، بهصورت روشن توضیح میدهیم که چگونه وصیت تعیین Vormund را بنویسید و چه شرایط حقوقی را باید برآورده سازید تا محکمهٔ آلمان آن را بپذیرد و عملی کند.
وصیت تعیین Vormund یک سند رسمی و نوشتاری است که توسط یکی از والدین یا هر دوی آنها تهیه میشود و در آن شخص مشخصی برای سرپرستی و تربیت اطفال نابالغ در صورت وفات والدین تعیین میگردد.
مطابق مادهٔ ۱۷۷۶ قانون مدنی آلمان (BGB)، این وصیت در اصل از نظر حقوقی لازمالاتباع است، مگر اینکه محکمه به دلایل جدی و قوی خلاف آن را تشخیص دهد.
وصیت باید بهصورت دستنویس نوشته شود (طبق مادهٔ ۲۲۴۷ BGB)، یا
بهصورت رسمی نزد نوتار (Notar) یا دفتر اسناد رسمی آلمانی تصدیق گردد.
نوشتن متن بهصورت تایپ و چاپشده هم ممکن است، اما اگر سند بهطور رسمی نزد Notar تصدیق نشده باشد،
تمام متن باید بهطور کامل با دست نوشته و امضا شود تا اعتبار حقوقی پیدا کند.
وصیت باید حتماً شامل معلومات زیر باشد:
نام و تخلص کامل و تاریخ تولد شخصی که وصیت را مینویسد (پدر، مادر یا هر دو)
آدرس کامل محل سکونت
نام و تاریخ تولد طفل یا اطفال
نام و آدرس کامل شخصی که بهعنوان Vormund / سرپرست معین میشود
اراده و تصمیم والد باید واضح و بدون ابهام بیان شود، مثلاً با این جملهٔ آلمانی:
«Ich bestimme, dass im Fall meines Todes Herr/Frau [Name] Vormund für mein(e) Kind(er) [Name des Kindes/der Kinder] sein soll.»
این متن آلمانی برای محکمه مهم است، چون وصیت بر اساس قانون آلمان بررسی میشود. باید واضح باشد که کدام شخص برای کدام طفل یا اطفال در صورت وفات، سرپرست و Vormund خواهد بود.
در صورت نبودن امضای دستنویس و ذکر تاریخ، معمولاً سند از نظر قانون نافذ و الزامی شمرده نمیشود.
اگر پدر و مادر وصیت مشترک بنویسند، باید هر دو امضا کنند.
داشتن رضایت کتبی از شخصی که بهعنوان Vormund انتخاب شده، از نگاه قانون الزامی نیست،
اما اگر این شخص رضایت خود را از قبل بهصورت کتبی اعلام کند، موقف وصیت در برابر محکمه و دولت قویتر میشود.
از لحاظ قانون، تصدیق نزد Notar جبری نیست،
اما بهویژه در حالتهایی که ساختار خانوادگی پیچیده است یا احتمال مخالفت دیگران وجود دارد، شدیداً توصیه میشود.
با تصدیق رسمی نزد Notar:
اصالت و صحت شکلی سند تأمین میگردد،
محتوا با قانون آلمان تطبیق داده میشود،
و خطر منازعه دربارهٔ اشتباهات شکلی یا تفسیر متن کاهش مییابد.
با وجود وصیت تعیین Vormund، محکمهٔ خانواده کاملاً بهطور خودکار تابع وصیت نیست. طبق مادهٔ ۱۷۸۰ BGB، محکمه میتواند شخص دیگری جز فرد انتخابشده را بهعنوان Vormund تعیین کند، اگر:
شخص انتخابشده فاقد صلاحیت تشخیص داده شود، برای مثال:
دارای سوابق جرمی سنگین باشد،
دچار اعتیاد شدید یا مشکلات جدی روانی باشد،
شرایط زندهگی او از لحاظ اجتماعی، مالی یا مسکونی بسیار بیثبات باشد،
او مایل نباشد مسوولیت Vormund را قبول کند،
یا ثابت شود که تعیین او برخلاف خیر و مصلحت عالیهٔ طفل (Kindeswohl) است.
در چنین صورت، محکمه برای طفل یک Vormund دیگر یا Vormund دولتی تعیین میکند.
با وجود این، معمولاً محکمه تلاش میکند تا جایی که ممکن است خواست واضح پدر و مادر را رعایت کند، مادامی که به مصلحت طفل ضرری نرساند.
برای اینکه احتمال قبول و اجرای وصیت بیشتر شود، توصیه میشود:
وصیتنامهٔ تعیین Vormund را کامل با دست نوشته و امضا نمایید (یا آن را نزد Notar بهصورت رسمی ثبت کنید).
یک نسخه را در صورت امکان به ادارهٔ امور جوانان (Jugendamt) یا محکمهٔ خانواده (Familiengericht) تسلیم کنید.
یک نسخه را در اختیار شخصی بگذارید که بهعنوان Vormund انتخاب کردهاید و او را از محتوا آگاه سازید.
یک نامهٔ توضیحی کوتاه ضمیمه کنید که در آن دلایل انتخاب این شخص را ذکر میکنید؛ مانند نزدیکی دینی و فرهنگی، زبان مشترک، یا رابطهٔ عاطفی قوی با طفل.
در وصیتنامهٔ عمومی و نهایی (Testament) خود نیز یک بند ویژه در مورد Vormundschaftsverfügung اضافه کنید تا ارادهٔ شما بیشتر برجسته شود.
در زیر، یک نمونهٔ رایج را میبینید که میتوانید آن را با معلومات خود تکمیل کنید. بهتر است متن اصلی به زبان آلمانی باقی بماند:
Vormundschaftsverfügung
Ich, [vollständiger Name]
geboren am [Geburtsdatum], wohnhaft in [Anschrift],
bestimme hiermit für mein(e) minderjährige(n) Kind(er):
[Name des Kindes / der Kinder – Geburtsdatum/Geburtsdaten]
Herrn/Frau [Name des Vormunds – Anschrift]
als Vormund im Falle meines Todes.
Mir ist wichtig, dass mein(e) Kind(er) in einem kulturellen und religiösen Umfeld aufwachsen, das unserer familiären Überzeugung entspricht.
Ort, Datum
(Unterschrift)
تعیین Vormund و سرپرست قانونی برای اطفال نابالغ در آلمان تنها یک موضوع عاطفی یا مذهبی نیست؛ بلکه یک روند واضح حقوقی است که میتواند کاملاً با قانون آلمان سازگار تنظیم شود.
با یک وصیتنامهٔ درست و معتبر از نظر شکلی و محتوایی (Vormundschaftsverfügung)، والدین میتوانند اطمینان حاصل کنند که در صورت وفات آنها، اطفالشان به دست شخصی سپرده میشوند که او را میشناسند، به او اعتماد دارند و هویت دینی و فرهنگی فامیل را رعایت میکند.
برنامهریزی پیشاپیش و نوشتن دقیق و حقوقی سند، از آن جلوگیری میکند که آیندهٔ اطفال فقط با تصمیمهای اداری و بدون توجه کافی به ارزشهای خانوادگی رقم بخورد.
تیم نویسندگان و ویراستاران این وبسایت میکوشند با استفاده از پژوهش گسترده و منابع متعدد، معلومات دقیق و قابل اعتماد ارائه نمایند. با این حال، امکان خطا یا ناقصبودن بعضی جزییات وجود دارد. لطفاً این متن را بهعنوان یک راهنمای ابتدایی در نظر بگیرید و برای دریافت مشورهٔ قطعی و بهروز، همیشه با ادارات رسمی یا مشاور حقوقی متخصص تماس بگیرید.
