گل یا سنگریزه؟ مقررات شاروالی برای تزیین قبور اسلامی در آلمان
با افزایش تعداد مسلمانان در آلمان، پرسشها در مورد چگونگی دفن و زیارت قبور بیشتر شده است؛ مخصوصاً موضوعاتی که به تزیین و شکل ظاهری قبرها مربوط میشود. یکی از مهمترین پرسشهایی که خانوادههای مسلمان بعد از دفن عزیز خود با آن روبهرو میشوند، این است که: آیا مانند بسیاری از مردم آلمان بر سر قبر گل بگذاریم؟ یا برای رعایت موازین دینی تنها به خاک یا سنگریزه اکتفا کنیم؟ میان آنچه حکم دینی است و آنچه حکم شاروال و اداره گورستان، قواعد مشخصی وجود دارد که باید بهخوبی فهمیده شود تا از تخلف و مشکل جلوگیری گردد.
در اسلام، سادگی در قبور ترجیح داده میشود. معمولاً یک تپّهی سادهی خاک و یک لوحهی چوبی یا سنگی ساده برای معرفی متوفا کافی دانسته میشود و از زینتهای زیاد و پرزرقوبرق پرهیز میگردد. بعضی خانوادهها از سنگریزههای سفید یا چند گیاه کوچک نمادین استفاده میکنند، اما گلهای مصنوعی، مجسمهها، چراغها و تزیینات زیاد که در قبور مسیحی یا غیر دینی در آلمان رایج است، از نگاه اسلامی تشویق نمیشود.
در هر شهر آلمان، شاروالی یک نظامنامهی خاص برای گورستانها وضع میکند که به آن «Friedhofsatzung» (نظامنامه گورستان) میگویند. این نظامنامه – که از شهری به شهر دیگر فرق میکند – بهصورت واضح تعیین میکند که روی قبر چه چیزهایی میتوان گذاشت، مانند:
نوع تزیین (طبیعی یا مصنوعی)،
اندازه و شکل سنگ یا لوحهی قبر،
امکان کاشتن گیاه روی قبر،
ممنوع بودن بعضی نمادها یا مواد.
در اکثر گورستانها، گلهای طبیعی اجازه داده میشود، به شرطی که باعث مشکل در پاککاری و نگهداری ساحهی عمومی گورستان نشود و با شکل عمومی گورستان در تضاد نباشد. اما گلهای پلاستیکی و سنگریزههای رنگی تزیینی در بعضی شاروالیها ممنوع است.
بعضی گورستانهای آلمان، قسمتهای ویژهای را به نام Islamische Grabfelder (قطعات اسلامی گورستان) برای مسلمانان اختصاص دادهاند. در این قسمتها، اصول دینی مانند جهت قبله و سادگی قبر بیشتر در نظر گرفته میشود. در چنین قطعاتی معمولاً استفاده از سنگریزه اجازه داده میشود، اما تزییناتی که با ظاهر اسلامی سازگار نباشد – مانند چراغ، شمع یا مجسمههای کوچک – ممنوع است.
با آن هم، هنوز هم لازم است که خانواده با اداره گورستان مشوره کند؛ زیرا بعضی شاروالیها میخواهند که ظاهر بخش اسلامی نیز با بقیهی گورستان هماهنگ باشد. این موضوع ممکن است باعث محدود شدن بعضی عادتهای تزیینی گردد، اگر آنها را «غیرمعمول» یا خارج از فضای عمومی گورستان بدانند.
در تعدادی از شهرهای آلمان – مانند برلین، فرانکفورت و هامبورگ – مواردی پیش آمده که در آن خانوادههای مسلمان میخواستند قبر را با سنگریزه بپوشانند یا گلهایی را که از سوی گورستان گذاشته شده بود بردارند تا قبر با سنت اسلامیشان ساده بماند. اما قوانین گورستان که یکشکل بودن قبور را تأکید میکرد، در تضاد با این خواست قرار گرفت.
در برخی موارد، این اختلافها توسط گفتوگو و تفاهم میان اداره گورستان و نمایندگان جامعه مسلمان حل شد. در موارد دیگر، خانوادهها مجبور بودند مطابق نظامنامه عمل کنند؛ در غیر این صورت با جریمهی نقدی یا برداشتن اجباری تزیینات از سوی گورستان روبهرو شدند.
نسخهای از Friedhofsatzung بگیرید:
قبل از هر نوع تزیین، از اداره گورستان بخواهید که یک نسخه از نظامنامهی گورستان را در اختیار شما قرار دهد.
پیشینهی دینی را واضح توضیح دهید:
اگر نیازهای دینی خانواده بهگونهی رسمی و زودهنگام برای اداره وضاحت داده شود، بسیاری از شاروالیها حاضرند این حساسیتها را در نظر بگیرند.
به سادهگیِ مجاز پایبند باشید:
تزیین ساده با سنگریزه طبیعی یا چند گیاه کوچک معمولاً قابل قبول است و به ندرت باعث مشکل میشود.
فکر نکنید که بخش اسلامی از قوانین معاف است:
حتی قطعات اسلامی نیز معمولاً شامل همان نظامنامهی عمومی گورستان است، مگر اینکه معافیت مشخص و رسمی برای آن ثبت شده باشد.
در آلمان، تزیین قبر یک موضوع کاملاً شخصی نیست، بلکه تحت مقررات مشخص شاروالی قرار دارد. در میان احترام به تعالیم اسلام از یک طرف و رعایت قوانین محلی از طرف دیگر، بهترین راه معمولاً اعتدال و هماهنگی پیشاپیش با اداره گورستان است.
با این روش، هم میتوان کرامت متوفا را مطابق دین حفظ کرد و هم حرمت و نظم قبر را در چهارچوب قانون نگه داشت.
تیم نویسندگان و ویراستاران این وبسایت تلاش میکنند تا با استفاده از منابع مختلف و تحقیق گسترده، معلومات درست و قابل اعتماد ارائه نمایند. با وجود این، امکان دارد بعضی معلومات ناقص، کهنه یا هنوز کاملاً تأیید نشده باشد. بنابراین، لطفاً این متن را تنها بهعنوان یک رهنمای ابتدایی در نظر بگیرید و برای معلومات قطعی و لازمالاجرا حتماً به ادارات رسمی و متخصصان مربوطه مراجعه نمایید.
