گذرنامه خاکستری (Reiseausweis für Ausländer) چیست؟
این یک سند سفر آلمانی است که بر اساس § 5 از مقررات اقامت (AufenthV) صادر میشود و بهعنوان بدیل گذرنامه کشور اصلی استفاده میگردد.
این سند برای موارد استثنایی داده میشود؛ یعنی زمانی که گرفتن گذرنامه ملی ممکن نباشد. روی آن عبارت زیر چاپ میشود:
„Reiseausweis für Ausländer“ gemäß § 5 Abs. 1 Aufenthaltsverordnung
چه کسانی حق گرفتن گذرنامه خاکستری را دارند؟
۱) اشخاص بیتابعیت (Staatenlose)
کسانی که تابعیت شناختهشده ندارند و گذرنامه آبیِ ویژه بیتابعیتها را دریافت نکردهاند (§ 28 AufenthV).
۲) خارجیهایی که از کشور خود گذرنامه گرفته نمیتوانند، به دلایلی مانند:
-
سختگیری یا رد سفارت برای صدور گذرنامه به دلایل سیاسی یا امنیتی
-
نبود سفارت فعال یا نمایندگی دیپلماتیک مؤثر
-
از دست دادن تابعیت یا دشواری در ثابتکردن تابعیت
۳) کسانی که Duldung یا Aufenthaltserlaubnis دارند اما گذرنامه ندارند
اگر سفر یا ثابتکردن هویت ضروری باشد، میتوان درخواست استثنایی ارائه کرد.
یادداشت: صدور گذرنامه خاکستری حق خودکار نیست، بلکه یک تصمیم اختیاری (Ermessen) از سوی Ausländerbehörde پس از بررسی دقیق پرونده میباشد.
تفاوت گذرنامه خاکستری و آبی چیست؟
| ویژگی | گذرنامه خاکستری (grauer Pass) | گذرنامه آبی (Blauer Pass) |
|---|---|---|
| گروه دریافتکننده | خارجیهایی که گذرنامه ملی ندارند | پناهندگانِ بهرسمیتشناختهشده طبق کنوانسیون ژنو (Flüchtlingsschutz) |
| اساس قانونی | § 5 AufenthV | § 3 Aufenthaltsgesetz + کنوانسیون ژنو ۱۹۵۱ |
| امکان سفر | محدود – در همه کشورها پذیرفته نمیشود | گسترده – در بیشتر کشورها پذیرفته میشود |
| مدت اعتبار | اکثراً ۲ سال (بسته به وضعیت اقامت تمدید میشود) | معمولاً ۳ سال |
| حقوق حمایتی | شامل حمایت پناهندگی/سیاسی نیست | وضعیت پناهندگی را ثابت میکند و از بازگردانی اجباری جلوگیری میکند |
آیا میتوان با گذرنامه خاکستری سفر کرد؟
بله، اما با شرایط:
-
همه کشورها آن را نمیپذیرند: همیشه بررسی کنید کشور مقصد “Reiseausweis für Ausländer” را قبول دارد. بعضی کشورها بدون ویزا اجازه ورود نمیدهند.
-
ویزا لازم است: بیشتر کشورها ویزا میخواهند، حتی برخی کشورهای دیگر شنگن.
-
رفتن به کشور اصلی با آن ممنوع است، مگر با اجازه ویژه از Ausländerbehörde (که کم پیش میآید).
چگونه درخواست داده میشود؟
-
گرفتن وقت از Ausländerbehörde
-
سپردن اسناد و ثبوتها:
-
تلاشهای ناکام برای گرفتن گذرنامه از سفارت کشور خود
-
اسناد اقامت قانونی (Duldung / Aufenthaltstitel)
-
دلیل نیاز به سفر (تحصیل، تداوی، دیدار خانواده و …)
-
-
پرداخت هزینه صدور: معمولاً بین ۴۰ تا ۱۰۰ یورو بسته به پرونده
-
گذرنامه معمولاً برای یک یا دو سال صادر میشود و اگر مانعها ادامه داشته باشد تمدید میگردد.
اگر بعداً گذرنامه کشور خود را بگیرید چه میشود؟
در آن صورت، گذرنامه خاکستری معمولاً پس گرفته میشود و از شما خواسته میشود از گذرنامه ملی استفاده کنید.
همچنان ممکن است بر وضعیت اقامت شما اثر منفی بگذارد، بهخصوص اگر اقامت انساندوستانه یا Duldung داشته باشید، چون ممکن است گفته شود دلیل اصلی دیگر باقی نمانده است.
خلاصه
گذرنامه خاکستری (Reiseausweis für Ausländer) یک راهحل حقوقی استثنایی در آلمان برای کسانی است که گذرنامه ملی ندارند و به سندی برای سفر بینالمللی یا ثابتکردن هویت ضرورت دارند. اما بدیل کامل گذرنامه اصلی نیست و محدودیتهای حقوقی و سیاسی دارد؛ بنابراین باید با احتیاط و پس از مشوره با مراجع مربوط استفاده شود.
— تیم نویسندگان و ویراستاران وبسایت تلاش میکند با تحقیق گسترده و مراجعه به منابع متعدد معلومات دقیق ارائه کند؛ با آن هم ممکن است بعضی اشتباهات رخ دهد یا معلومات غیرقطعی درج شود. لطفاً این مطالب را مرجع اولیه بدانید و برای معلومات قطعی همواره به مراجع مسئول مراجعه نمایید.