اول: منظور از «خلاص شدن از گذرنامه» چیست؟
این موضوع میتواند شامل موارد زیر باشد:
از بین بردن گذرنامه (پاره کردن یا سوزاندن)
دور انداختن آن پیش از رسیدن به پلیس یا فرودگاه
پنهان کردن آن از مقامات با وجود در اختیار داشتن گذرنامه
ارائه عمدی یک گذرنامه نامعتبر به جای گذرنامه اصلی
دوم: وضعیت حقوقی در آلمان چیست؟
بر اساس § 15 AsylG (قانون پناهندگی) و § 49 Aufenthaltsgesetz (قانون اقامت)، متقاضی پناهندگی از نظر قانونی موظف است:
گذرنامه یا هر مدرک سفر موجود را به مقامات تحویل دهد
درباره هویت و تابعیت خود بهطور کامل اطلاعرسانی کند
در اثبات هویت همکاری نماید؛ از طریق مدارک، مصاحبهها یا تحلیل دادهها
عدم انجام این تعهدات یک تخلف محسوب میشود و میتواند به پیامدهای منفی فوری منجر گردد.
سوم: پیامدهای حقوقی و اداری
1. تردید در اعتبار و صداقت
در نبود گذرنامه، مقامات (بهویژه BAMF و دادگاههای پناهندگی) ممکن است نسبت به موارد زیر دچار تردید شوند:
صحت روایت درباره تابعیت یا محل اقامت
میزان خطر بازگشت به کشور مبدأ
وجود نیت قبلی برای دور زدن قوانین دوبلین یا نظام پناهندگی
2. رد درخواست به دلایل شکلی
اگر روشن شود که هدف از خلاص شدن از گذرنامه، پنهان کردن اولین کشور اروپاییِ ورود بوده است، ممکن است درخواست پناهندگی طبق مقررات دوبلین III رد شود.
3. طولانی شدن روند یا تصمیم منفی
نبود مدارک معمولاً باعث میشود:
بررسی هویت زمانبر شود
تصمیمگیری چندین ماه به تعویق بیفتد
اگر تابعیت با مدارک جایگزین ثابت نشود، احتمال رد درخواست بالا برود
4. محدود شدن حقوق
بدون اثبات هویت، صدور اقامت معتبر دشوار یا ناممکن است
امکان دریافت سند سفر (Reiseausweis) وجود ندارد
مشکلات در ازدواج یا پیوستن خانواده
دشواری جدی برای درخواست اقامت دائم یا تابعیت در آینده
5. الزام به مراجعه به سفارت کشور مبدأ
در صورت رد درخواست یا پایان حمایت، فرد ممکن است مجبور شود برای دریافت سند سفر به سفارت کشور خود مراجعه کند. نبود گذرنامه رسمی میتواند به عنوان عدم تمایل به همکاری تلقی شود و زمینهساز اخراج اجباری یا بازداشت اداری گردد.
چهارم: مقامات چگونه با این موارد برخورد میکنند؟
اگر گذرنامه وجود نداشته باشد، مقامات معمولاً به موارد زیر تکیه میکنند:
اثر انگشت EURODAC برای شناسایی ورود از کشور اروپایی دیگر
تحلیل لهجه/زبان یا بررسی الگوهای زبانی در شبکههای اجتماعی
مصاحبه گسترده برای روشنسازی هویت (Identitätsklärung)
گاهی همکاری با سفارتها برای تعیین هویت
پنجم: آیا این کار جرم محسوب میشود؟
در برخی موارد: بله. خلاص شدن عمدی از گذرنامه میتواند چنین تفسیر شود:
تلاش برای گمراه کردن مقامات (مثلاً § 95 AufenthG)
مانعتراشی در اجرای قانون
سوءاستفاده از روند پناهندگی
این موضوع همیشه به محاکمه کیفری منتهی نمیشود، اما ممکن است در پرونده ثبت شود و به اعتبار فرد آسیب دائمی وارد کند.
ششم: توصیه حقوقی
اگر گذرنامه را گم کردهاید یا به دلیل شرایط اضطراری (مثلاً در زمان فرار) ناچار به از بین بردن آن شدهاید، در اولین مصاحبه بهروشنی توضیح دهید.
هر مدرک جایگزین ارائه کنید: کارت ملی، شناسنامه/گواهی تولد، کارت عضویت، عکسها و…
اگر گذرنامه را قبلاً به یک کشور اروپایی تحویل داده یا در مرز استفاده کردهاید، وجود آن را انکار نکنید.
از ارائه مدارک جعلی خودداری کنید؛ چون میتواند پیامد کیفری و اخراج در پی داشته باشد.
جمعبندی
خلاص شدن از گذرنامه هنگام درخواست پناهندگی ممکن است راهحلی کوتاهمدت به نظر برسد، اما میتواند پیامدهای سنگین حقوقی و اداری ایجاد کند. مقامات آلمانی برای اثبات هویت اهمیت بسیار زیادی قائلاند و با هرگونه تلاش برای پنهانکاری یا فریب سختگیرانه برخورد میکنند. شفافیت و ارائه توضیحات منطقی و مستند، امنترین راه برای حفاظت از پرونده و تقویت موقعیت حقوقی است.
ـ تیم نویسندگان و ویراستاران سایت تلاش میکند با تحقیق گسترده و استفاده از منابع متعدد، اطلاعات دقیق ارائه دهد؛ با این حال ممکن است خطاهایی رخ دهد یا برخی اطلاعات قطعی نباشد. لطفاً این مطالب را راهنمای اولیه بدانید و برای اطلاعات تأییدشده به مراجع ذیصلاح مراجعه کنید.