متن ماده § 22 قانون اقامت آلمان (AufenthG) چیست؟
"Kann einem Ausländer eine Aufenthaltserlaubnis erteilt werden, wenn das Bundesministerium des Innern … seine besondere politische Interessenlage bestätigt hat."
یعنی: میتوان به یک تبعه خارجی اجازه اقامت داد، اگر وزارت فدرال کشور تأیید کند که یک مصلحت سیاسی ویژه وجود دارد.
به بیان دیگر:
این نوع اقامت بر پایه یک درخواست عادیِ فردی نیست، بلکه بر اساس یک تصمیم سیاسیِ حاکمیتی از سوی دولت آلمان است؛ که اغلب با هماهنگی نهادهای امنیتی، سرویسهای اطلاعاتی یا وزارت خارجه انجام میشود.
مواردی که ماده § 22 در آن به کار میرود
فعالان در معرض خطر در کشورشان
مانند:
خبرنگاران مستقل که رژیمهای سرکوبگر را نقد میکنند
وکلا یا قضات سابق که تحت تعقیب سیاسی هستند
مدافعان حقوق بشر
همکاران پیشین با نهادهای آلمانی
افرادی که با سفارت یا نیروهای آلمانی در خارج همکاری کردهاند (مثل مترجمان در افغانستان)
کسانی که به دلیل همکاری آشکار یا پنهانی در معرض انتقام هستند
افرادِ تحت تهدیدهای ویژه (سیاسی یا امنیتی)
کسانی که با خطر مرگ یا شکنجه روبهرو هستند، اما طبق معیارهای معمول واجد شرایط پناهندگی نیستند
تصمیمهای راهبردی یا مذاکرهای
در تبادل زندانیان یا توافقهای سیاسی
پذیرش محرمانه یک فرد مشخص از کشور ثالث در چارچوب یک توافق سیاسی
چه چیز این نوع اقامت را متمایز میکند؟
| ویژگی | اقامت بر اساس § 22 AufenthG |
|---|---|
| نهاد صادرکننده | وزارت فدرال کشور (BMI) |
| روش درخواست | درخواست مستقیم فردی ممکن نیست |
| رویه | از طریق سازمان واسطه یا توصیه اطلاعاتی/سیاسی |
| شکل حقوقی | اجازه اقامت به دلایل انسانی یا سیاسی |
| مدت | غالباً یک سال یا بیشتر، با امکان تمدید |
| حق پناهندگی | اعطا نمیشود؛ اما یک راه حفاظت خارج از روند پناهندگی است |
| محرمانگی | در بسیاری موارد به صورت رسمی اعلام عمومی نمیشود |
آیا پناهجو میتواند اقامت § 22 را درخواست کند؟
خیر. § 22 مسیر جایگزینِ روند معمول پناهندگی نیست و پناهجو نمیتواند صرفاً با یک درخواست ساده آن را فعال کند.
اما:
در موارد استثنایی، وکیل یا یک سازمان حقوق بشری میتواند یادداشتی به وزارت کشور ارائه کند و درخواست بررسی پرونده را به عنوان مصلحت سیاسی ویژه مطرح نماید.
در عمل، غالباً فقط با توصیه یک نهاد رسمی آلمانی فعال میشود.
نمونههای واقعی (گزارششده در رسانهها)
فعالان حقوق بشر از ایران و روسیه پس از فشار سازمانهای بینالمللی وارد آلمان شدند و بدون اعلام رسمی عمومی، اقامت § 22 دریافت کردند.
مترجمان افغان پس از خروج نیروهای آلمانی، با توصیه وزارت دفاع اقامت گرفتند.
یک پناهجوی سیاسی از کشورهای خلیج پس از رد رسمی پرونده پناهندگی، بر پایه توصیه محرمانه، اقامت حمایتی سیاسی دریافت کرد.
آیا بعداً اقامت دائم داده میشود؟
بله. اگر وضعیت فرد تثبیت شود و درآمد پایدار و مهارت زبانی داشته باشد، میتواند پس از چند سال به دست آورد:
اقامت دائم (Niederlassungserlaubnis)
یا تابعیت، در صورت تحقق شرایط
با این حال، پیشینه حساس سیاسی ممکن است باعث برخورد ویژه با پرونده شود.
جمعبندی
اقامت بر اساس § 22 AufenthG یک ابزار سیاسی و انسانیِ عمدتاً محرمانه در دست دولت آلمان است که در موارد بسیار خاص برای حفاظت از افرادی به کار میرود که شرایط معمول پناهندگی را ندارند، اما جانشان به دلایل سیاسی ویژه در خطر است.
هرچند از مسیر درخواست عادی اعطا نمیشود، دانستن وجود این راه میتواند برای بسیاری امیدبخش باشد—بهویژه اگر پرونده توسط یک نهاد رسمی پشتیبانی یا توسط سازمانهای بینالمللی معتبر مستندسازی شده باشد.
ـ تیم نویسندگان و ویراستاران سایت تلاش میکند با پژوهش گسترده و منابع متعدد اطلاعات دقیق ارائه دهد؛ با این حال ممکن است خطاهایی رخ دهد یا برخی اطلاعات قطعی نباشد. لطفاً این مطالب را راهنمای اولیه بدانید و برای اطلاعات تأییدشده به مراجع ذیصلاح مراجعه کنید.
