متن ماده § 22 قانون اقامت آلمان (AufenthG) چیست؟
"Kann einem Ausländer eine Aufenthaltserlaubnis erteilt werden, wenn das Bundesministerium des Innern … seine besondere politische Interessenlage bestätigt hat."
یعنی: برای یک تبعه خارجی میتوان اجازه اقامت داد، اگر وزارت فدرال داخله تأیید کند که یک مصلحت سیاسی ویژه وجود دارد.
به زبان ساده:
این اقامت بر بنیاد یک درخواست عادی شخصی نیست؛ بلکه یک تصمیم سیاسی حاکمیتی از سوی دولت آلمان است و خیلی وقتها با هماهنگی ادارات امنیتی، سرویسهای استخباراتی یا وزارت خارجه انجام میشود.
مواردی که ماده § 22 در آن تطبیق میشود
فعالان در معرض خطر در کشورشان
مانند:
خبرنگاران مستقل که نظامهای سرکوبگر را نقد میکنند
وکلاء یا قضات پیشین که تحت پیگرد سیاسی اند
مدافعان حقوق بشر
همکاران پیشین با نهادهای آلمانی در بیرون از کشور
افرادی که با سفارت یا نیروهای آلمانی در خارج کار کردهاند (مثل ترجمانها در افغانستان)
کسانی که به دلیل همکاری آشکار یا پنهانی در معرض انتقام قرار دارند
افراد تحت تهدیدهای ویژه (سیاسی یا امنیتی)
کسانی که با خطر مرگ یا شکنجه مواجه اند، اما مطابق معیارهای معمول واجد شرایط پناهندگی نیستند
تصمیمهای استراتژیک یا مذاکرهای
در تبادله زندانیان یا توافقهای سیاسی
پذیرش محرمانه یک شخص مشخص از کشور ثالث در چارچوب یک توافق سیاسی
چی این اقامت را متفاوت میسازد؟
| ویژگی | اقامت مطابق § 22 AufenthG |
|---|---|
| مرجع صادرکننده | وزارت فدرال داخله (BMI) |
| طرز درخواست | درخواست مستقیم فردی ممکن نیست |
| روند | از طریق نهاد واسطه یا توصیه استخباراتی/سیاسی |
| شکل حقوقی | اجازه اقامت به دلایل انسانی یا سیاسی |
| مدت | معمولاً یک سال یا بیشتر، با امکان تمدید |
| حق پناهندگی | داده نمیشود؛ اما یک گزینه حفاظتی بیرون از روند پناهندگی است |
| محرمانگی | در بسیاری موارد رسماً اعلام عمومی نمیشود |
آیا پناهجو میتواند اقامت § 22 را درخواست کند؟
خیر. § 22 بدیل روند معمول پناهندگی نیست و پناهجو نمیتواند بهسادگی درخواست تطبیق آن را بدهد.
اما:
در موارد استثنایی، وکیل یا یک سازمان حقوق بشری میتواند مکتوبی به وزارت داخله ارائه کند و بخواهد قضیه بهعنوان مصلحت سیاسی ویژه بررسی شود.
در عمل، معمولاً تنها با توصیه یک مرجع رسمی آلمانی فعال میشود.
نمونههای واقعی (گزارششده در رسانهها)
فعالان حقوق بشر از ایران و روسیه پس از فشار سازمانهای بینالمللی وارد آلمان شدند و بدون اعلام رسمی، اقامت § 22 گرفتند.
ترجمانهای افغان پس از خروج نیروهای آلمانی، با توصیه وزارت دفاع اقامت دریافت کردند.
یک پناهجوی سیاسی از کشورهای خلیج پس از رد رسمی پرونده پناهندگی، بر بنیاد توصیه محرمانه اقامت حمایتی سیاسی گرفت.
آیا بعداً اقامت دایمی داده میشود؟
بله. اگر وضعیت فرد ثابت شود و عاید پایدار و مهارت زبان داشته باشد، میتواند بعد از چند سال به دست آورد:
اقامت دایمی (Niederlassungserlaubnis)
یا تابعیت، در صورت پورهشدن شرایط
با آن هم، پیشینه حساس سیاسی ممکن است سبب برخورد ویژه با دوسیه شود.
خلاصه
اقامت مطابق § 22 AufenthG یک ابزار سیاسی و انسانی (اکثراً محرمانه) در دست دولت آلمان است که در حالتهای خیلی خاص برای حفاظت از افرادی استفاده میشود که معیارهای عادی پناهندگی را ندارند، اما جانشان به دلایل سیاسی ویژه در خطر است.
هرچند از راه درخواست عادی داده نمیشود، دانستن موجودیت این مسیر میتواند برای خیلیها امید باشد—بهخصوص وقتی قضیه توسط یک مرجع رسمی حمایت یا توسط سازمانهای معتبر بینالمللی مستندسازی شده باشد.
ـ تیم نویسندگان و ویراستاران سایت تلاش میکند با تحقیق گسترده و منابع متعدد معلومات دقیق ارائه کند؛ با آن هم ممکن است اشتباهات رخ بدهد یا برخی معلومات قطعی نباشد. لطفاً این مطالب را رهنمای ابتدایی بدانید و برای معلومات تأییدشده به ادارات مربوطه مراجعه کنید.
