استرداد مالیات بر ارزش افزوده (VAT) برای دستگاه‌های پزشکی خریداری‌شده در آلمان
بیماران و گردشگران چه حقوقی دارند؟ شرایط، مدارک و مراحل عملی

خرید دستگاه‌های پزشکی از آلمان – چه برای نیازهای شخصی و چه در چارچوب درمان – در میان بیماران کشورهای خارج از اتحادیه اروپا بسیار رایج است. پرسش اصلی این است: آیا می‌توان مالیات بر ارزش افزوده‌ی آلمان (Mehrwertsteuer / Umsatzsteuer) را برای این دستگاه‌ها پس گرفت؟

پاسخ این است: بله، اما فقط تحت شرایط مشخص و نسبتاً سخت‌گیرانه.
در این متن، روند استرداد مالیات برای افرادی را توضیح می‌دهیم که مقیم آلمان یا اتحادیه اروپا نیستند و دستگاه را با خود به خارج از اتحادیه اروپا می‌برند.

چه کسانی حق درخواست استرداد دارند؟

قواعد استرداد VAT معمولاً برای افراد زیر اعمال می‌شود:

• افرادی که در هیچ یک از کشورهای اتحادیه اروپا اقامت دائم ندارند (ساکنان کشورهای ثالث)

• دستگاه پزشکی را برای مصرف شخصی در خارج از آلمان خریداری کرده‌اند

• و حداکثر ظرف ۳ ماه پس از تاریخ خرید، از آلمان / اتحادیه اروپا خارج می‌شوند

نمونه:
شهروند عربستان سعودی یا الجزایر که در آلمان از یک داروخانه یا فروشگاه تجهیزات پزشکی دستگاهی را می‌خرد و ظرف سه ماه همراه با دستگاه از اتحادیه اروپا خارج می‌شود و خروج کالا را در گمرک ثبت می‌کند – در این صورت می‌تواند تقاضای استرداد VAT کند.

کدام دستگاه‌های پزشکی شامل استرداد می‌شود؟

در عمل، برای بسیاری از دستگاه‌های پزشکی شخصی امکان استرداد VAT وجود دارد، از جمله:

• دستگاه اندازه‌گیری قند خون – شامل استرداد می‌شود

• دستگاه فشار خون – شامل استرداد می‌شود

• ارتزها و وسایل ارتوپدی (بریس، کفی و غیره) – شامل استرداد می‌شود

• ویلچر – شامل استرداد می‌شود

• دستگاه‌های استنشاق و وسایل مورد استفاده برای آسم – شامل استرداد می‌شود

• سمعک و وسایل کمک‌شنوایی – شامل استرداد می‌شود

• دستگاه‌های بزرگ بیمارستانی (مثل دستگاه‌های بزرگ تصویربرداری) – در عمل معمولاً شامل استرداد نیستند

اصل مهم این است که دستگاه باید برای استفاده شخصی خود فرد خریداری شده باشد، نه برای تجارت و فروش مجدد در آلمان یا اتحادیه اروپا.

میزان مالیات قابل استرداد چقدر است؟

• میزان VAT برای اغلب دستگاه‌های پزشکی ۱۹٪ است و برای برخی کالاهای خاص ۷٪ (در صورت قرار گرفتن در لیست کالاهای با نرخ ترجیحی).

• استرداد فقط روی مبلغ مالیات محاسبه می‌شود؛ هزینه‌ی حمل‌ونقل یا خدمات اضافی معمولاً شامل استرداد نمی‌گردد.

شرایط اصلی استرداد مالیات

1. فاکتور رسمی با ذکر جداگانه مالیات (Rechnung mit ausgewiesener MwSt.)
   فاکتور باید شامل موارد زیر باشد:

   • نام و آدرس فروشگاه و شماره مالیاتی آن

   • قیمت خالص کالا

   • مبلغ مالیات بر ارزش افزوده به‌طور جداگانه و واضح

2. خرید به نام همان مسافری که کالا را خارج می‌کند
   معمولاً فاکتورهایی که به نام شرکت‌ها یا اشخاص ثالث صادر شده‌اند، برای استرداد پذیرفته نمی‌شوند.

3. خروج کالا از اتحادیه اروپا ظرف ۳ ماه
   از تاریخ درج‌شده روی فاکتور، حداکثر باید ظرف سه ماه، همراه با دستگاه از اتحادیه اروپا خارج شوید.

4. دریافت مهر گمرک آلمان (Zollstempel) در زمان خروج
   هنگام خروج از اتحادیه اروپا، باید دستگاه و فاکتور اصلی را به گمرک (Zoll) در فرودگاه یا مرز نشان دهید تا مهر خروج کالا روی فاکتور ثبت شود.

مراحل درخواست استرداد چگونه است؟

مرحله اول: در فرودگاه یا مرز اتحادیه اروپا، پیش از خروج

• به دفتر گمرک (Zoll) مراجعه کنید.

• این مدارک را ارائه دهید:

  • دستگاه پزشکی

  • فاکتور اصلی

  • پاسپورت

  • بلیت یا کارت پرواز

• از مأمور گمرک بخواهید مهر رسمی خروج کالا را روی فاکتور ثبت کند.

مرحله دوم: پس از دریافت مهر گمرک

الف) از طریق همان فروشگاهی که خرید انجام شده است

• فاکتور مهرشده را برای فروشگاه پست کنید، یا

• در صورت امکان در سفر بعدی به‌صورت حضوری تحویل دهید.

• فروشگاه مبلغ VAT را بسته به روال خود نقدی، از طریق حواله بانکی یا برگشت به کارت پرداخت شما برمی‌گرداند.

ب) از طریق شرکت‌های واسطه (مانند Global Blue یا Premier Tax Free)

• بسیاری از فروشگاه‌ها، خصوصاً در شهرهای بزرگ، با این شرکت‌ها کار می‌کنند.

• این شرکت‌ها معمولاً حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از مبلغ VAT را به‌عنوان کارمزد کسر می‌کنند.

• می‌توانید مبلغ را به‌صورت نقدی در برخی باجه‌های فرودگاه یا بعداً از طریق انتقال بانکی یا کارت دریافت کنید.

نکات و هشدارهای مهم

• بدون مهر گمرک، استرداد VAT امکان‌پذیر نیست؛ حتی اگر فاکتور کاملاً صحیح باشد.

• بهتر است دستگاه در زمان خروج قابل بازرسی و در وضعیت مناسب باشد؛ استفاده‌ی سنگین و آشکار قبل از خروج ممکن است مشکل‌ساز شود.

• قبل از خرید، بررسی کنید آیا فروشگاه خدمت Tax Free / Export Refund ارائه می‌دهد یا نه؛ برخی مغازه‌های کوچک این سرویس را ندارند.

• فاکتور باید حتماً شامل اطلاعات شخصی شما باشد، مانند:

  • نام و نام خانوادگی

  • آدرس

  • کشور محل اقامت (خارج از اتحادیه اروپا)

  • و ترجیحاً شماره پاسپورت

جمع‌بندی عملی

برای استرداد مالیات بر ارزش افزوده‌ی دستگاه‌های پزشکی خریداری‌شده در آلمان باید:

• مقیم اتحادیه اروپا نباشید

• فاکتور رسمی با ذکر مالیات به نام خودتان داشته باشید

• ظرف سه ماه از تاریخ خرید، از آلمان / اتحادیه اروپا خارج شوید

• در زمان خروج، مهر گمرک آلمان را روی فاکتور دریافت کنید

• فاکتور مهرشده را برای فروشگاه یا شرکت واسطه‌ی Tax Free ارسال یا تحویل دهید

با رعایت دقیق این مراحل می‌توانید بخش چشم‌گیری از هزینه‌ی دستگاه‌های پزشکی خود را به صورت قانونی از طریق استرداد VAT بازپس بگیرید.

تیم نویسندگان و سردبیران سایت تلاش می‌کند با تکیه بر پژوهش‌های گسترده و منابع متعدد، اطلاعاتی دقیق و قابل اعتماد ارائه دهد. با این حال، امکان تغییر قوانین یا بروز خطا همیشه وجود دارد. لطفاً این متن را یک راهنمای اولیه بدانید و برای دریافت اطلاعات نهایی و به‌روز، حتماً با ادارات گمرک، سفارت‌ها یا مشاوران مالی و حقوقی مشورت کنید.