مزایای درخواست پناهندگی در آلمان

مزایای به‌دست آوردن حق پناهندگی در آلمان

آلمان از جمله بهترین کشورهایی است که در آن، پناه‌جویانِ به‌رسمیت‌شناخته‌شده از حقوق و امتیازات فراوان برخوردار می‌شوند. در این مقاله، به برخی از این امتیازات اشاره می‌کنیم.

۱. حمایت حقوقی و اقامت ابتدایی درازمدت

وقتی که به‌عنوان پناهنده یا دارنده حق پناهندگی مطابق قانون اساسی آلمان شناخته شوید، برای شما یک اجازه اقامت سه‌ساله صادر می‌شود که قابلیت تمدید دارد. در کنار آن، براساس کنوانسیون ژنو درباره پناهندگان و ماده ۱۶a قانون اساسی آلمان، از برگشت اجباری به کشور مبدأ و اخراج (Refoulement) محافظت می‌شوید.

در پایان این سه سال، اگر شرایط عمومی را تکمیل کرده باشید، می‌توانید برای گرفتن اجازه اقامت جدید یا اقامت دایمی (Niederlassungserlaubnis) درخواست بدهید. (BAMF)

۲. راه سریع به‌سوی اقامت دایمی و تابعیت

اقامت دایمی (Niederlassungserlaubnis):

حداکثر پس از پنج سال اقامت – که وقت سپری‌شده در جریان رسیدگی به دوسیه پناهندگی نیز شامل آن است – می‌توانید اقامت دایمی به‌دست آورید، مشروط بر این‌که سطح زبان آلمانی شما دست‌کم B1 باشد و عاید شما مصارف زندگی‌تان را تأمین کند. (BAMF)
تابعیت آلمانی:

طبق قانون تابعیت مورخ ۲۷ جون ۲۰۲۴، پناهنده‌ای که خوب ادغام شده باشد، می‌تواند پس از پنج سال اقامت برای گرفتن تابعیت آلمان درخواست بدهد و در صورت داشتن موفقیت‌های استثنایی در ادغام، حتی بعد از سه سال؛ و این همه بدون نیاز به دست‌کشیدن از تابعیت اصلی خودش. (Deutschland.info)

۳. حق کار و تحصیل از همان آغاز

روی کارت اقامت شما معمولاً عبارت «Erwerbstätigkeit gestattet» (کارکردن مجاز است) نوشته می‌شود. این یعنی:

می‌توانید به‌صورت مزدبگیر یا خوداشتغال کار کنید، بدون آن‌که به اجازه کار جداگانه ضرورت داشته باشید.
می‌توانید آموزش مسلکی (Ausbildung)، دوره‌های تحصیلی یا دانشگاه را شروع کنید.

به این ترتیب، در آینده برای شما راه‌های گرفتن اجازه اقامت به‌عنوان نیروی کار ماهر یا اقامت برای کارآفرینی باز می‌شود. (BAMF)

۴. خدمات اجتماعی و بیمه هم-sided و گسترده

دست‌رسی به بیمه صحی قانونی (GKV) مانند شهروندان آلمانی.
در صورت بیکاری یا کافی‌نبودن عاید، امکان گرفتن Bürgergeld (کمک معیشتی)، همچنان کمک‌هزینه طفل (Kindergeld) و کمک‌هزینه کرایه‌خانه (Wohngeld). (Handbook Germany)
حمایت ویژه برای مصارف تحصیلات عالی، مانند کمک تحصیلی BAföG و بورسیه‌های خاص برای پناهندگان.

۵. پیوستن خانواده (الحاق فامیلی)

به‌عنوان پناهنده به‌رسمیت‌شناخته‌شده، حق دارید که برای همسر و فرزندان زیر سن قانونی خویش پیوستن فامیلی درخواست کنید:

اگر این درخواست در مدت سه ماه اول پس از به‌رسمیت‌شناخته‌شدن ارایه شود، معمولاً شرط حداقل عاید و حداقل مساحت خانه لازم نیست.
در بسیاری موارد، فیس ویزا برای این نوع پیوستن فامیلی معاف می‌باشد. (help.unhcr.org)

۶. پاسپورت آبی: آزادی سفر تحت شرایط مشخص

با به‌رسمیت‌شناخته‌شدن به‌عنوان پناهنده، شما حق گرفتن سند سفر پناهندگان (پاسپورت آبی) را مطابق ماده ۲۸ کنوانسیون ژنو به‌دست می‌آورید.

این پاسپورت امکان سفر به کشورهای زیاد را برای شما مساعد می‌سازد.
سفر به کشور اصلی‌تان اجازه داده نمی‌شود، چون اساس حمایت شما، خطراتی است که دقیقا در همان کشور متوجه‌تان بوده است. (Handbook Germany)

۷. کورس‌های ادغام و زبان با تمویل کامل

دولت مکلف است که برای شما یک کورس ادغام (Integrationskurs) فراهم سازد که شامل این بخش‌ها است:

۷۰۰ ساعت کورس زبان آلمانی
۱۰۰ ساعت کورس آشنایی با جامعه، قانون و زندگی روزمره

طبق اصلاحیه ماه نوامبر ۲۰۲۴، پناهندگان در گرفتن جایگاه در این کورس‌ها اولویت دارند و روند ثبت‌نام برای‌شان سریع‌تر انجام می‌شود؛ تا لااقل سال ۲۰۲۵، همه مصارف کورس را دولت می‌پردازد. (BMI Bundesministerium)

بعد از آن، می‌توانید در کورس‌های زبان شغلی (Berufssprachkurse) که توسط BAMF تمویل می‌شوند، شرکت کنید؛ سطح این کورس‌ها تا C1 می‌رسد و مخصوصاً برای ورود به بازار کار طراحی شده است. (BAMF)

۸. تحصیل و آموزش بدون فیس دانشگاهی

به‌رسمیت‌شناخته‌شدن پناهندگی شما را در دانشگاه‌های دولتی از نگاه حقوقی با محصلان آلمانی برابر می‌سازد:

معمولاً فقط هزینه‌های اداری سمستر را می‌پردازید، نه فیس کامل.
می‌توانید از کارت محصل و تخفیف‌های مربوط به آن (ترافیک عمومی، رستوران دانشگاه، برنامه‌های فرهنگی) بهره‌مند شوید.
امکان دریافت BAföG و همچنین بورسیه‌های DAAD برای پناهندگان را دارید.

۹. حمایت ویژه برای ادغام در بازار کار

ادارات کار و Jobcenter برای پناهندگان به‌رسمیت‌شناخته‌شده این خدمات را عرضه می‌کنند:

مشوره فردی و طرح برنامه ادغام در کار (Integration in Arbeit).
کورس‌های مهارت‌های دیجیتالی و آموزش‌های کوتاه‌مدت با تمویل کامل یا جزئی.
برنامه‌هایی برای به‌رسمیت‌شناختن اسناد تحصیلی و مسلکی خارجی، که در بسیاری از ایالت‌ها بدون فیس انجام می‌شود.

۱۰. سهم‌گیری گسترده اجتماعی و سیاسی

اگرچه تا قبل از گرفتن تابعیت، حق رأی در انتخابات سراسری را ندارید، اما قانون آلمان امکانات مهمی برای سهم‌گیری شما فراهم می‌کند:

می‌توانید انجمن یا سازمان تأسیس کنید یا به آن‌ها بپیوندید.
می‌توانید عضو اتحادیه‌های کاری شوید و در آن‌ها فعالیت کنید.
می‌توانید در مشوره‌های شهری، شوراهای مشورتی و گفت‌وگوهای شهروندی سهم بگیرید و نظر خود را ابراز نمایید.

۱۱. حمایت اجتماعی و حقوقی از فامیل

طفلانی که در آلمان از یک پدر یا مادر پناهنده به دنیا می‌آیند، از این حقوق برخوردار هستند:

خدمات صحی کامل در قالب بیمه صحی قانونی
دسترسی به کودکستان و نهادهای روزانه (Kita) – غالباً رایگان یا با مصارف کم
تعلیم اجباری و در نتیجه، حق تضمین‌شده برای آموزش

همسرِ ملحق‌شده نیز از همان آغاز حق کار کردن دارد، به سیستم تأمین اجتماعی دست‌رسی کامل می‌یابد و از همان سطح حمایت حقوقی بهره‌مند می‌شود. (help.unhcr.org)

۱۲. برنامه‌های حمایت روانی و اجتماعی

مراکز و شبکه‌های تخصصی – مانند Refugio و BAfF – خدمات زیر را ارایه می‌کنند:

تداوی تروما برای قربانیان جنگ، شکنجه و خشونت شدید
مشوره روانی‌ـ‌اجتماعی فردی و گروپی

در پنج سال اول پس از به‌رسمیت‌شناخته‌شدن پناهندگی، این خدمات غالباً از طریق تمویل کامل دولتی مهیا می‌گردد تا از پیامدهای درازمدت روانی جلوگیری شود.

۱۳. مصونیت حقوقی در برابر سلب اقامت

گرفتن اقامت دایمی پس از پنج سال سطح بالایی از ثبات حقوقی و زندگی را به همراه دارد:

این اقامت فقط در موارد استثنایی قابل سلب است؛ مثلاً در صورت ارتکاب جرایم سنگین یا بازگشت داوطلبانه به کشور تعقیب.
این ثبات به شما فرصت می‌دهد تا برای آینده درازمدت خود طرح و برنامه داشته باشید؛ مانند خرید خانه، ایجاد تجارت شخصی یا پلان‌گذاری برای تعلیم اولاد. (BAMF)

جمع‌بندی

به‌رسمیت‌شناخته‌شدن به‌عنوان پناهنده در آلمان، مجموعه‌ای از مزایا را به همراه دارد که فراتر از صرف جلوگیری از اخراج است: اقامت درازمدت، دست‌رسی کامل به کار و تحصیل، برابری در بخش صحی و سیستم تأمین اجتماعی، راه کوتاه‌تر برای گرفتن تابعیت آلمانی، آزادی سفر با پاسپورت آبی و پیوستن فامیلی بدون شروط دشوار مالی.

با اصلاحات تازه – مانند کاهش مدت لازم برای تابعیت و تسریع کورس‌های ادغام – این راه بیش‌تر از گذشته به یک فرصت واقعی برای ثبات پایدار و ادغام واقعی در جامعه آلمان تبدیل شده است.

تیم نویسندگان و ویراستاران وب‌سایت lak24 تلاش می‌کند با تکیه بر جست‌وجو و منابع متعدد، معلومات دقیق و قابل اعتماد ارایه کند؛ با آن‌هم، امکان خطا یا ناتمام‌بودن بعضی معلومات وجود دارد. بنا بر این، لطفاً این مطالب را به‌عنوان یک مرجع ابتدایی در نظر بگیرید و برای دریافت معلومات قطعی و الزام‌آور، همیشه به ادارات و مراجع رسمی ذی‌صلاح مراجعه نمایید.