Ek sürücü kaydı olmadan Car Sharing kullanmak: cezayı kim öder?
Almanya’daki şehirlerde Car Sharing (araba paylaşımı) hizmetleri hızla yaygınlaştı. Artık akıllı telefonla birkaç tıkla araç kiralayıp hemen yola çıkmak mümkün. Ancak bu kolaylık, özellikle aracı kimin kullanmaya yetkili olduğu konusunda, oldukça sıkı sözleşme ve hukuk kurallarıyla birlikte geliyor.
En yaygın hatalardan biri, aracı ek sürücü (Zweitfahrer) olarak kaydedilmemiş bir kişiye vermek. Bu durum ilk bakışta masum bir “iyilik” gibi görünebilir; ama kiralayan kişi için ciddi hukuki ve maddi sonuçlar doğurabilir.
Hayır – ancak o kişi sistemde ek sürücü olarak kayıtlıysa mümkün olur.
Almanya’daki tüm Car Sharing şirketleri – örneğin Sixt Share, ShareNow, Miles, Flinkster vb. – kullanım koşullarında (AGB) şu ilkeyi açıkça belirtir:
“Aracı yalnızca hesapta kayıtlı kişi veya önceden şartlara göre ek sürücü olarak kaydedilmiş kişi kullanabilir.”
Dolayısıyla sistemde kayıtlı olmayan üçüncü kişilerin aracı kullanması, sözleşme ihlali sayılır ve şu sonuçlara yol açabilir:
tüm zararlar ve trafik ihlalleri için tam sorumluluk kiracıya yüklenir,
kaza hâlinde sigorta teminatı tamamen ya da kısmen reddedilebilir,
şirket, sözleşmede belirtildiği şekilde sözleşme cezası (Vertragsstrafe) ve ek işlem ücreti talep edebilir.
| İhlal türü | Hukuken kim sorumlu? | Notlar |
|---|---|---|
| Hız aşımı veya hatalı park | genellikle kiracı (hesap sahibi) | Ceza makbuzu Car Sharing şirketi üzerinden kiracıya iletilir |
| Maddi hasarlı trafik kazası | kiracı ve fiili sürücü | Sigorta zararı ödemeyebilir; masraflar cepten ödenmek zorunda kalabilir |
| Alkollü / uyuşturucu etkisinde araç kullanma | sürücü ve kiracı | Sigorta korumasının tamamen kaybı + muhtemel ceza davaları |
| Sürücünün kimliği hakkında yalan beyan | öncelikle kiracı | Alman Ceza Kanunu § 263’e göre dolandırıcılık kapsamında değerlendirilebilir |
2023 yılında Berlin’de bir genç, Miles firmasına ait bir Car Sharing aracını, sistemde kayıtlı olmayan kız arkadaşına verdi. Kız arkadaş hız sınırını aştı.
Olay incelendikten sonra şirket, durumu kullanım koşullarının ihlali olarak değerlendirdi ve tam sigorta ödemesini reddetti. Sonuçta kiracı şu bedelleri ödemek zorunda kaldı:
hız aşımı için 95 € trafik cezası,
şirketin tahsil ettiği 40 € işlem ücreti,
aynı araçla meydana gelen sonraki kazada 900 € tutarındaki tam muafiyet bedeli (Selbstbeteiligung).
Genellikle şirketin uygulaması (app) üzerinden, “Zweitfahrer hinzufügen” (ek sürücü ekle) gibi bir menü altında,
Bazı şirketler, ek sürücünün ehliyet fotoğrafının yüklenmesini zorunlu kılar,
Bazen ek sürücü kaydı için küçük bir ek ücret alınır,
Ek sürücünün yasal asgari yaş şartını karşılaması ve Almanya’da geçerli bir sürücü belgesine sahip olması gerekir.
Car Sharing aracını kayıt yaptırmadan kullanmak, pratikte şu anlama gelir:
Tam sorumluluk, ama eksik ya da sıfıra inebilen sigorta koruması.
Aracı fiilen sen sürmesen bile, şirket ve çoğu zaman hukuk nezdinde sen “sorumlu kiracı” sayılırsın ve olan bitenin yükü büyük ölçüde senin üzerine kalır.
Bu nedenle, Car Sharing aracını asla “şöyle bir dakikalığına” bile olsa kayıtsız birine verme. Eğer başka biri aracı sürecekse, mutlaka önce onu resmî olarak ek sürücü olarak kaydet, ondan sonra anahtarı teslim et. Ancak bu şekilde hem hukuken hem de maddi açıdan güvende olursun.
Bu sitenin yazar ve editör ekibi, kapsamlı araştırmalar ve çeşitli kaynaklardan elde edilen bilgiler ışığında doğru ve güncel bilgi sunmaya özen göstermektedir. Yine de zaman zaman hatalar veya eksik bilgiler olabilir. Bu yazıdaki bilgileri ilk yönlendirici rehber olarak gör; bağlayıcı ve en güncel bilgiler için her zaman ilgili resmî kurumlara, Car Sharing şirketine ve sigortana danış.
