مالیات و نحوهٔ برخورد مالیاتی با بیمهٔ درمان (Krankenversicherung) در آلمان
(Steuerliche Behandlung der Krankenversicherung)
۱. آیا بیمه درمان در آلمان اجباری است؟
بله.
هر شخصی که در آلمان زندگی میکند از نظر قانونی موظف است بیمهٔ درمان داشته باشد. دو سیستم اصلی وجود دارد:
بیمهٔ درمان قانونی (Gesetzliche Krankenversicherung – GKV)
بیمهٔ درمان خصوصی (Private Krankenversicherung – PKV)
۲. آیا بر حقبیمههای درمان مالیات وضع میشود؟
خیر، خود حقبیمهها بهطور مستقیم مشمول مالیات بر درآمد نمیشوند.
اما در قانون مالیاتی، این مبالغ بهعنوان هزینههای ویژهٔ قابل کسر (Sonderausgaben / Vorsorgeaufwendungen) شناخته میشوند.
یعنی:
→ میتوانید مجموع حقبیمههای درمان را در اظهارنامهٔ مالیاتی وارد کنید و از این طریق درآمد مشمول مالیات و در نتیجه مبلغ نهایی مالیات را کاهش دهید.
۳. حقبیمهٔ درمان چگونه در اظهارنامه مالیاتی وارد میشود؟
در اظهارنامهٔ مالیاتی (Steuererklärung)، این مبالغ در فرم:
Anlage Vorsorgeaufwand
ثبت میشوند. مهمترین مواردی که اینجا اعلام میگردند:
حقبیمهٔ بیمهٔ درمان پایه (GKV یا PKV)،
حقبیمهٔ بیمهٔ مراقبت طولانیمدت (Pflegeversicherung)،
برخی بیمههای مکمل – آن هم فقط در حد و شرایط مشخص.
۴. سقف تقریبی مبلغ قابل کسر (بهصورت ساده – سال ۲۰۲۵):
| گروه | سقف تقریبی قابل کسر |
|---|---|
| فرد تحت پوشش GKV (قانونی) | معمولاً کل حقبیمهٔ پایه |
| فرد تحت پوشش PKV (خصوصی) | فقط بخش پایه و ضروری (Basisabsicherung) از حقبیمه |
(مقادیر دقیق ممکن است طبق قانون جاری و وضعیت شخصی متفاوت باشد.)
۵. چه چیزهایی معمولاً قابل کسر نیست؟
| نوع بیمه / پوشش | وضعیت از نظر کسر مالیاتی |
|---|---|
| بیمههای تکمیلی (Zusatzversicherung) | معمولاً قابل کسر بهعنوان پایه نیست |
| بیمهٔ دندان تکمیلی، اتاق یکتخته، خدمات لوکس | جزو پوشش پایهٔ درمانی محسوب نمیشود |
| بیمهٔ سفر یا بیمهٔ حوادث مستقل | بهعنوان حقبیمهٔ درمان پایه پذیرفته نمیشود |
۶. مثال ساده:
| نوع بیمه | حقبیمهٔ ماهانه | حقبیمهٔ سالانه | بخش قابل کسر از نظر مالیاتی |
|---|---|---|---|
| GKV (قانونی) | 300 € | 3,600 € | تقریباً 3,600 € (پایه تقریباً کامل) |
| PKV (خصوصی) | 450 € | 5,400 € | حدود 3,800 € (فقط بخش Basisabsicherung) |
(مقادیر واقعی به نوع قرارداد و تشخیص بخش «پایه» بستگی دارند.)
۷. آیا حقبیمهٔ درمان کودکان هم قابل کسر است؟
بله، در بسیاری موارد:
اگر کودک در قالب بیمهٔ خانوادگی (Familienversicherung) تحت پوشش GKV شما باشد، معمولاً حقبیمهٔ جداگانهای پرداخت نمیکنید.
اگر برای کودک خود بیمهٔ درمان خصوصی مستقل (مثلاً PKV برای کودک) پرداخت میکنید،
→ این حقبیمهها نیز غالباً میتواند بهعنوان Sonderausgaben در اظهارنامهٔ مالیاتی شما ثبت شود.
۸. کارمند یا خوداشتغال؟ چه تفاوتی ایجاد میشود؟
| وضعیت | چه کسی حقبیمه را میپردازد؟ | پیامد مالیاتی |
|---|---|---|
| کارمند (Angestellter) | حقبیمه بین کارفرما و کارمند تقسیم میشود | معمولاً فقط سهم کارمند قابل کسر است |
| خوداشتغال (Selbstständig) | خود شخص کل حقبیمه را پرداخت میکند | میتواند کل حقبیمهٔ پایه (درمان + Pflege) را ثبت کند |
۹. اصطلاحات مهم:
| اصطلاح آلمانی | ترجمهٔ فارسی / عربی |
|---|---|
| Krankenversicherung (KV) | بیمهٔ درمان / التأمين الصحي |
| Gesetzliche Krankenversicherung (GKV) | بیمهٔ درمان قانونی / التأمين الصحي القانوني |
| Private Krankenversicherung (PKV) | بیمهٔ درمان خصوصی / التأمين الصحي الخاص |
| Pflegeversicherung | بیمهٔ مراقبت طولانیمدت / تأمين الرعاية الطويلة الأجل |
| Sonderausgaben | هزینههای ویژهٔ قابل کسر / نفقات خاصة قابلة للخصم |
| Vorsorgeaufwendungen | هزینههای پیشگیرانه و بازنشستگی / نفقات الوقاية والتأمينات |
۱۰. جمعبندی
حقبیمههای بیمهٔ درمان در آلمان بهطور مستقیم مشمول مالیات نیستند، اما بهعنوان هزینههای قابل کسر، باعث کاهش مالیات میشوند.
در بیمهٔ درمان قانونی (GKV)، معمولاً تمام حقبیمهٔ پایه قابل کسر است.
در بیمهٔ درمان خصوصی (PKV)، فقط آن بخشی از حقبیمه قابل کسر است که بهعنوان پوشش پایهٔ ضروری (Basisabsicherung) شناخته شود و نه خدمات لوکس.
بیمههای تکمیلی مانند بیمهٔ دندان یا اتاق خصوصی، و نیز بیمهٔ سفر، معمولاً بهعنوان پوشش پایهٔ درمانی قابل کسر نیستند.
همهٔ این مقادیر در فرم Anlage Vorsorgeaufwand در اظهارنامهٔ مالیاتی ثبت میشوند.
تیم نویسندگان و ویراستاران این وبسایت تلاش میکند با تحقیق گسترده و استفاده از منابع مختلف، اطلاعات دقیق و قابل اعتمادی ارائه دهد؛ با این حال، احتمال بروز خطا یا ناقصبودن برخی جزئیات وجود دارد. بنابراین، لطفاً این متن را بهعنوان راهنمای اولیه در نظر بگیرید و برای تصمیمگیری نهایی و مشاورهٔ تخصصی، حتماً با مشاور مالیاتی یا ادارههای رسمی مربوط در آلمان مشورت کنید.
