آموزش سریع برای مربیان کودکستان در آلمان: تا چه حد میتواند کمبود نیروی تربیتی را جبران کند؟
بخش کودکستانها (Kitas) در آلمان با یک کمبود شدید در کادرهای تربیتی و مربیان متخصص روبهرو است. برآوردها نشان میدهد که تا سال 2023 آلمان به بیش از ۹۸٬۰۰۰ مربی اضافی نیاز دارد و احتمالاً این نیاز تا سال 2030 به حدود ۲۳۰٬۰۰۰ نفر خواهد رسید. برای مقابله با این وضعیت، برنامهها و ابتکارات مختلفی برای آموزش سریع و جذب افرادی که میخواهند مسیر شغلی خود را تغییر دهند و در عرصه تربیه اطفال کار کنند، ایجاد شده است. (landing.talentorange.com)
برنامههای آموزش سریع و ابتکارات موجود
1. آموزش مسلکی مدغم (Praxisintegrierte Ausbildung – PiA)
برنامه آموزش مسلکی مدغم (PiA) یکی از مهمترین مدلها در عرصه تربیه مربیان کودک در آلمان است. این برنامه میان:
-
تعلیمات نظری در مکاتب مسلکی، و
-
کار عملی در کودکستانها و سایر مراکز نگهداری اطفال
پیوند برقرار میکند.
یک نکته مثبت مهم در PiA این است که اشتراککنندگان در جریان دوره، ماهانه معاش دریافت میکنند؛ موضوعی که برای کسانی که نمیتوانند سالها بدون عاید مصروف آموزش شوند، این راه را جذاب میسازد.
2. برنامه «فرصت برای تغییر مسلک» (Chance Quereinstieg)
برنامه «Chance Quereinstieg» که تا حدی توسط صندوق اجتماعی اروپا (ESF) تمویل میشود، بهطور خاص برای کسانی طرح شده که میخواهند از حرفه فعلی خود خارج شده و وارد کار تربیتی با اطفال شوند.
این برنامه شامل:
-
کار عملی در کودکستانها،
-
همراه با دروس نظری در زمینه تربیه، رشد طفل، حقوق و ارتباطات،
-
و حمایت مالی برای اشتراککنندگان تا گذار به مسلک جدید آسانتر گردد.
3. اکادمی کولپینگ (Kolping Akademie)
اکادمی کولپینگ در شهر فورستنفلدبروک برنامهای ویژه برای کسانی ارائه میکند که میخواهند مسیر شغلی خود را به کار با اطفال تغییر دهند.
در این برنامه، افرادی که تجربه قبلی در مراقبت از اطفال دارند (مثلاً بهعنوان مادر روزانه، همکار کمکی در کودکستان یا سایر وظایف مراقبتی)، میتوانند طی دو سال آموزش دیده و در پایان، یک سند مسلکی معتبر بهدست آورند.
این برنامه، تعلیمات نظری فشرده را با کار عملی تحت نظارت در مراکز نگهداری اطفال یکجا میسازد و در عین حال حمایت مالی و مشوره مسلکی نیز فراهم میکند. (landing.talentorange.com)
حمایت مالی و قانون «فرصتهای صلاحیتآموزی»
دولت آلمان از طریق قانون «فرصتهای صلاحیتآموزی» (Qualifizierungschancengesetz) امکانات زیادی برای تمویل دورههای آموزشی و بازآموزی فراهم کرده است.
مطابق این قانون:
-
تا ۱۰۰٪ مصارف آموزش و بازآموزی میتواند توسط نهادهای دولتی پرداخته شود،
-
این کار برای مراکز و کارفرمایان و همچنان برای افراد متقاضی آموزش سهولت ایجاد میکند،
-
و راه ورود اشخاص جدید به بخش کودکستانها و تربیه اولیه اطفال را هموارتر میسازد. (itb-net.de)
جذب مربیان از خارج آلمان
برنامههایی مانند «TalentOrange» نقش مهمی در جذب مربیان و کادرهای تربیتی از خارج کشور دارند.
این برنامهها معمولاً:
-
در روند بهرسمیت شناختن اسناد تحصیلی خارجی کمک میکنند،
-
کورسهای زبان آلمانی با تمرکز بر نیازهای بخش تربیه ارائه مینمایند،
-
و در امور مهاجرت، پیدا کردن کار و ادغام در زندگی روزمره آلمان یاری میرسانند.
به این ترتیب، چنین ابتکاراتی مستقیماً در کاهش کمبود کادر تربیتی در کودکستانها مؤثر واقع میشود. (landing.talentorange.com)
چالشها و دیدگاههای انتقادی
با وجود این همه تلاش، بسیاری از متخصصین تربیتی هشدار میدهند که بیش از حد کوتاهساختن دورههای آموزشی میتواند بر کیفیت مراقبت و تعلیم اطفال تأثیر منفی بگذارد.
بعضی نگرانیهای اصلی:
-
کاهش عمق آموزش نظری و عملی در نتیجه فشردهسازی،
-
کمبود وقت کافی برای تفکر، نظارت مسلکی و تمرین عملی عمیق،
-
خطر آنکه وظیفه مربی تنها به «مواظبت» تقلیل یابد و بُعد تعلیمی و تربیتی با کیفیت بلند به حاشیه رانده شود.
به همین دلیل، بارها تأکید میشود که استانداردهای کیفیت در آموزش و کار عملی نباید قربانی سرعت و فشار کمیت شوند.
خلاصه
برنامههای آموزش سریع و راههای جدید ورود به مسلک مربیگری، گامی مهم برای جبران کمبود مربیان کودکستان در آلمان بهشمار میروند.
اما برای موفقیت پایدار لازم است که این برنامهها همراه باشد با:
-
نظارت جدی بر کیفیت آموزش،
-
و سرمایهگذاری مداوم در آموزشهای تکمیلی، سوپرویژن و رشد مسلکی درازمدت.
فقط در این صورت میتوان همزمان هم تعداد مربیان را افزایش داد و هم کیفیت تربیه و آموزش اطفال در سالهای اول زندگی را حفظ یا بهتر ساخت.
تیم نویسندگان و ویراستاران این وبسایت سعی میکند با انجام تحقیقات گسترده و رجوع به منابع مختلف، معلومات دقیق و قابل اعتماد ارایه کند؛ با این هم، امکان دارد برخی معلومات ناقص، دارای اشتباه یا کاملاً بهروز نباشد. لطفاً این مقاله را صرفاً بهعنوان یک رهنمای ابتدایی در نظر گرفته و برای دریافت معلومات قطعی و جدید، همیشه با نهادهای رسمی، مراکز آموزشی و مقامات مسئول مشوره نمایید.