Giriş yap / Hesap oluştur
Almanya’da Cinsiyet Ayrımcılığı ve Ücret Eşitliği (Entgelttransparenzgesetz) Hakkında Bilmen Gereken Her Şey
Almanya’da, iş hayatında cinsiyet temelli ayrımcılık, özellikle de ücretler konusunda, eşitlik yasalarındaki ilerlemelere rağmen hâlâ önemli bir sorun. Uzun yıllar boyunca kadınlar, aynı iş veya eşdeğer değerdeki iş için erkeklerden daha düşük ücret aldılar.
Bu nedenle, kadın ve erkek arasındaki ücret farkını azaltmak için Ücret Şeffaflığı Yasası (Entgelttransparenzgesetz) hayata geçirildi.
Ücrette cinsiyet ayrımcılığı ne demektir?
Ücrette cinsiyet ayrımcılığı şu durumları ifade eder:
-
Kadın ve erkeklere aynı iş veya değeri eşit iş için farklı ücret ödenmesi.
-
Cinsiyet temelinde terfi imkânlarının veya üst pozisyonlara erişimin sınırlandırılması.
Entgelttransparenzgesetz nedir?
2017 yılında yürürlüğe giren Entgelttransparenzgesetz’in amaçları şunlardır:
-
Çalışanların ücret belirleme kriterleri hakkında bilgi edinmesini sağlamak.
-
“Eşit değerde işe eşit ücret” ilkesini güçlendirmek.
-
Çalışanların adil ücret haklarını talep etmelerini kolaylaştırmak.
Bu yasadan kimler yararlanabilir?
-
200’den fazla çalışanı olan şirketlerde çalışan işçiler ve memurlar.
-
Her çalışan, karşı cinsten olup benzer işi yapan meslektaşlarının ortalama brüt ücretini öğrenme hakkına sahiptir.
Yasa pratikte nasıl uygulanır?
-
Bilgi talebi (Auskunftsanspruch)
-
Çalışan, karşılaştırma grubunun ortalama ücretini öğrenmek için yazılı bir başvuruyu işyeri temsilciliğine (Betriebsrat) veya insan kaynakları bölümüne yapabilir.
-
İşveren, bu talebe en geç üç ay içinde yanıt vermek zorundadır.
-
-
Ücret yapılarının gözden geçirilmesi
-
500’den fazla çalışanı olan şirketlerin, olası haksız ayrımcılığı tespit etmek ve gidermek için ücret yapısını düzenli olarak gözden geçirmesi beklenir.
-
-
Yıllık rapor
-
Bazı büyük şirketler, ücret politikalarını ve eşitlik konusundaki önlemlerini açıklayan şeffaf bir rapor hazırlamakla yükümlüdür.
-
Daha geniş hukuki çerçeve nedir?
-
Grundgesetz (Almanya Anayasası)
-
Madde 3: Kadın ve erkeklerin eşitliğini güvence altına alır ve cinsiyete dayalı ayrımcılığı yasaklar.
-
-
Allgemeines Gleichbehandlungsgesetz (AGG – Genel Eşit Muamele Yasası)
-
İş hayatının tüm alanlarında, ücret dahil, ayrımcılığı yasaklar.
-
İstisnalar var mı?
Bazı durumlarda, nesnel ve açıkça gerekçelendirilmiş nedenler varsa ücret farklılıkları kabul edilebilir; örneğin:
-
Olağanüstü bireysel performans.
-
Kıdem ve çalışma süresi.
-
İşe özgü, şeffaf şekilde belgelenmiş özel gereklilikler.
Ayrımcılık durumunda hangi adımlar atılabilir?
-
İşyeri içinde şikâyet
-
İnsan kaynakları veya işyeri temsilciliği (Betriebsrat) üzerinden.
-
-
Tazminat talebi
-
AGG’ye göre mağdur olan kişi, iş mahkemesi (Arbeitsgericht) önünde manevi ve/veya maddi tazminat talep edebilir.
-
Güncel zorluklar
Yasaya rağmen, kadın ve erkek arasındaki ücret farkı (gender pay gap) devam etmektedir; Almanya’da bu fark ortalama %18 civarındadır.
Gerçek değişim için sadece yasal düzenlemeler değil, aynı zamanda kurumsal farkındalık ve eşitliği destekleyen bir kurum kültürü de gereklidir.
Sonuç
Ücret Şeffaflığı Yasası, iş dünyasında adalet ve gerçek anlamda eşitlik sağlama yolunda önemli bir adımdır.
Eğer cinsiyetin nedeniyle daha düşük ücret aldığını düşünüyorsan, unutma: bilgi talep etme hakkın var ve yasa senin yanında.
Önemli Almanca terimler
-
Entgelttransparenzgesetz: Ücret Şeffaflığı Yasası
-
Gleichbehandlung: eşit muamele, ayrım gözetmeme
-
Betriebsrat: işyeri çalışan temsilciliği / işçi konseyi
-
Arbeitsgericht: iş mahkemesi
-
AGG (Allgemeines Gleichbehandlungsgesetz): Genel Eşit Muamele Yasası / Genel Ayrımcılık Karşıtı Yasa
* Bu web sitesinin yazar ve editör ekibi, kapsamlı araştırmalar ve farklı kaynaklara dayanarak doğru ve güvenilir bilgiler sunmaya özen göstermektedir. Buna rağmen, zaman zaman hatalar ortaya çıkabilir veya bazı bilgiler eksik ya da tam olarak doğrulanmamış olabilir. Bu nedenle, bu metni ilk başvuru noktası olarak görmeli ve bağlayıcı, resmî bilgiler için her zaman yetkili kurum ve makamlara başvurmalısın.
