همه چیز در مورد تبعیض در بیمهها و قیمت خدمات مالی برای مهاجران در آلمان
سیستم بیمه و خدمات مالی در آلمان از منظمترین و سختگیرانهترین سیستمها در سراسر اروپا به حساب میآید. با وجود این، بسیاری از مهاجران، پناهندگان و تازهواردان هنگام عقد قرارداد بیمه یا استفاده از خدمات مالی، با چالشهای زیادی روبهرو میشوند؛ چالشهایی که گاهی ناشی از رفتارهای تبعیضآمیز مستقیم یا غیرمستقیم میباشد.
اشکال تبعیض در بیمهها و خدمات مالی
۱. خودداری از ارائهٔ خدمات
برخی از شرکتهای بیمه یا بانکها از:
باز کردن حساب بانکی، یا
صدور بیمهنامه
برای افرادی که اقامت دایم یا تابعیت آلمانی ندارند، خودداری مینمایند.
۲. تحمیل قیمتها یا شرایط سنگینتر
پیشنهاد بیمهٔ صحی یا بیمهٔ موتر با حق بیمههای بلندتر برای مهاجران، با این ادعا که گویا «ریسک بالاتر» است.
درخواست سپردهها و پیشپرداختهای بزرگ هنگام باز کردن حسابهای بانکی جدید.
۳. درخواست اسناد اضافی
مطالبهٔ مدارکی که معمولاً از شهروندان آلمانی خواسته نمیشود، از جمله:
قرارداد کرایهٔ درازمدت
قرارداد کار ثابت و دوامدار
اسناد مفصل در مورد وضعیت زندگی یا عایدات
کدام چارچوب حقوقی از شما حمایت میکند؟
قانون عمومی منع تبعیض (Allgemeines Gleichbehandlungsgesetz – AGG)
این قانون تبعیض در قراردادهای مدنی را منع میکند، از جمله:
قراردادهای مالی مانند حسابهای بانکی، قرضهها و کارتهای اعتباری
قراردادهای بیمه در تمام انواع آن
قانون حسابهای پرداخت (Zahlungskontengesetz – ZKG)
این قانون تضمین میکند که هر شخصی که بهطور قانونی در آلمان اقامت دارد، حق دارد یک حساب بنیادی (Basiskonto) داشته باشد؛ بدون در نظر گرفتن:
تابعیت
نوع اقامت (تا زمانی که قانونی باشد)
پیشینهٔ اجتماعی
از این رو، بانک نمیتواند فقط به دلیل اصل و نسب یا نوع پاسپورت، از دادن Basiskonto خودداری کند.
قیمت بیمه چگونه تعیین میگردد؟
شرکتهای بیمه، در اصل، قیمتها را بر مبنای ریسک فردی تعیین میکنند؛ یعنی:
مقدار حق بیمه بر اساس عواملی مانند سن، وضعیت صحی، سابقهٔ خسارت، تجربهٔ رانندگی و ریسک شغلی محاسبه میشود.
اما:
اصل و نسب قومی، تابعیت یا تعلق دینی نباید بهعنوان معیار پذیرش، رد یا تعیین میزان حق بیمه مورد استفاده قرار گیرد.
اگر معلوم گردد که حق بیمهٔ بلندتر صرفاً بر اساس چنین خصوصیات وضع شده است، این عمل میتواند تبعیض غیرقانونی محسوب شود و شخص حق مطالبهٔ Schadensersatz (خسارت) را خواهد داشت.
در صورت مواجهه با تبعیض چه کار باید کرد؟
۱. درخواست توضیح کتبی
از شرکت بیمه یا بانک تقاضا کنید که بهطور کتبی توضیح بدهد چرا:
درخواست شما رد شده، یا
قیمت یا شرایط قرارداد بهطور غیرعادی بلند است.
۲. ثبت شکایت
در قدم نخست، میتوانید شکایت خود را به:
بخش خدمات مشتریان، یا
واحد داخلی شکایات یا تطبیق مقررات (Compliance) بفرستید.
تقاضا نمایید که قضیهٔ شما بررسی شده و جواب کتبی دریافت کنید.
۳. مراجعه به نهادهای ضد تبعیض و مراکز حمایت از مصرفکننده
Antidiskriminierungsstelle des Bundes (ادارهٔ فدرال مبارزه با تبعیض) مشورهٔ ابتدایی رایگان ارائه میکند و کمک مینماید تا دریابید آیا قانون AGG نقض شده است یا نه.
Verbraucherzentrale (مرکز حمایت از مصرفکننده) در ایالت شما میتواند در:
نوشتن متن شکایت،
و بررسی مفاد قراردادها، کمکتان کند.
۴. اقدام حقوقی (دعوا در محکمه)
اگر به توافق و حل دوستانه نرسیدید، میتوانید در محکمهٔ مدنی علیه شرکت، دعوای Schadensersatz (جبران خسارت) اقامه نمایید.
در این دعوا میتوان هم خسارات مالی و هم خسارات معنوی (بهخاطر تحقیر و تبعیض) را مطالبه کرد.
توصیههای عملی برای مهاجران و تازهواردان
پیش از امضای هر قرارداد، پیشنهادهای چند شرکت متفاوت را با هم مقایسه کنید.
شرایط عمومی قرارداد (AGB) را با دقت بخوانید، مخصوصاً قسمتهای مربوط به:
حق بیمههای اضافی،
هزینهها و جریمههای مازاد،
و بندهای ویژه برای «مشتریان خارجی».
تمام مکاتبات و مدارک (ایمیل، نامه، یادداشت تماسهای تلفنی) را نگه دارید؛ زیرا در صورت بروز اختلاف، مدرک مهمی بهشمار میروند.
اگر گمان دارید که تبعیض صورت گرفته، از مشورههای رایگان مراکز حمایت از مصرفکننده یا نهادهای ضد تبعیض استفاده نمایید.
نقش جامعهٔ مدنی و سازمانها
نهادهایی مانند Pro Asyl، AWO و Caritas معمولاً:
مشوره و حمایت حقوقی فراهم میسازند،
در نوشتن و پیگیری شکایتها همراهی میکنند،
در تکمیل فورمها و مکاتبات اداری یاری میرسانند.
افزون بر این، آنها کمپاینهای آگاهیدهی راهاندازی میکنند تا حقوق مهاجران در بازار مالی و بیمهای بهتر شناخته شود.
جمعبندی
تبعیض در بخش بیمه و خدمات مالی نه تنها خلاف قانون است، بلکه اعتماد مهاجران به جامعه را از بین برده و مانع آن میگردد که آنان زندگی با ثباتی در آلمان بسازند.
اگر احساس میکنید به دلیل تابعیت، پیشینهٔ مهاجرتی، وضعیت اقامت یا سایر خصوصیات شخصی مورد تبعیض قرار گرفتهاید، به یاد داشته باشید:
شما حق دارید از حقوق خود دفاع کنید و آنها را مطالبه نمایید.
قوانین آلمان در این زمینه واضح و سختگیرانه است.
نهادها و سازمانهای متعدد آمادهاند تا در این مسیر در کنار شما باشند و کمکتان کنند.
اصطلاحات مهم آلمانی
Allgemeines Gleichbehandlungsgesetz (AGG): قانون عمومی منع تبعیض در روابط کاری و معاملات مدنی
Basiskonto: حساب بنیادی بانکی که هر شخص با اقامت قانونی در آلمان حق داشتن آن را دارد
Schadensersatz: جبران و غرامت خسارت مالی
Antidiskriminierungsstelle des Bundes: ادارهٔ فدرال مبارزه با تبعیض
Verbraucherzentrale: مرکز حمایت از مصرفکننده، فعال در مشورههای مالی و بیمهای
تیم نویسندگان و ویراستاران این وبسایت میکوشند بر پایهٔ تحقیقات دقیق و استفاده از منابع مختلف، معلومات هرچه قابل اعتمادتر ارائه نمایند. با وجود این، امکان دارد برخی جزئیات ناقص یا تغییرپذیر باشد. از اینرو، این مقاله تنها یک رهنمای ابتدایی و غیرالزامآور است و برای گرفتن مشورهٔ حقوقی مشخص و الزامآور، مراجعه به نهادهای رسمی و کارشناسان حقوقی ضروری میباشد.