توقف معاش بازنشستگی فرد متوفی در آلمان:
چرا باید ظرف یک ماه به مراجع مسئول اطلاع داد و پیامدهای حقوقی تأخیر چیست؟
وقتی فردی که در آلمان مستمری یا معاش بازنشستگی دریافت میکند فوت میشود، وارثان یا بستگان نزدیک او با مجموعهای از مراحل اداری روبهرو میشوند. یکی از مهمترین این مراحل:
اطلاعدادن به صندوق بازنشستگی آلمان (Deutsche Rentenversicherung – DRV) در مهلتی حداکثر یک ماهه از تاریخ فوت است.
این کار تنها یک تشریفات اداری نیست، بلکه آثار حقوقی و مالی بسیار مهمی دارد.
چه کسی مسئول اعلام فوت است؟
بهطور معمول اعلام فوت میتواند از راههای مختلف صورت گیرد:
اداره ثبت احوال (Standesamt):
اگر فوت در داخل آلمان رخ داده باشد، اداره ثبت احوال غالباً بهصورت خودکار خبر فوت را به DRV ارسال میکند. اما:
این اطلاعرسانی خودکار همیشه تمام صندوقهای بازنشستگی خصوصی یا تکمیلی (مانند مستمریهای شغلی، Pensionskasse, Zusatzversorgung) را دربرنمیگیرد.
اگر متوفی در خارج از آلمان ساکن بوده، ممکن است تاخیر در رسیدن اطلاعات رخ دهد.
اعضای خانواده، وارثان یا نماینده قانونی (Bevollmächtigter):
بهشدت توصیه میشود که اعضای خانواده یا نماینده قانونی، فوت را بهطور مستقیم و مستقل نیز به DRV اطلاع دهند تا توقف پرداخت مستمری بهموقع انجام شود و از مطالبهٔ بازپرداخت در آینده جلوگیری شود.
مهلت زمانی برای اطلاعدادن
باید حداکثر ظرف یک ماه از تاریخ فوت، DRV از موضوع آگاه شود.
بهتر است این اطلاعرسانی در اولین فرصت ممکن انجام شود، حتی اگر مدارک ارث (مانند گواهی انحصار وراثت) هنوز آماده نشده باشد.
اگر اطلاعرسانی با تأخیر انجام شود چه میشود؟
اگر مستمری بهموقع متوقف نشود:
پرداخت مستمری بهصورت خودکار به حساب بانکی متوفی ادامه مییابد.
تمام مبالغی که پس از تاریخ فوت واریز شدهاند، بهعنوان «پرداخت بدون استحقاق» (Überzahlung) محسوب میشوند.
از وارثان خواسته میشود کل این مبالغ را بازگردانند؛ حتی اگر وجوه از حساب برداشت شده یا برای هزینهها مصرف شده باشد.
نکته مهم:
حتی اگر هیچ نیتی برای پنهانکردن فوت وجود نداشته باشد، معمولاً وارثان مسئول استرداد تمام مبالغ مستمری پرداختشده پس از تاریخ فوت شناخته میشوند.
دقیقاً چه اقداماتی باید انجام داد؟
گام – توضیحات
اطلاعدادن به DRV
از طریق تماس تلفنی، نامه کتبی یا در صورت امکان، ایمیل.
ارسال گواهی فوت
پیوستکردن یک نسخه از گواهی فوت (Sterbeurkunde) همراه با شماره بیمه (Rentenversicherungsnummer) متوفی.
تکلیف حساب بانکی
مسدودکردن موقت یا بستن حساب تا زمانی که وضعیت مبالغ مازاد با DRV روشن شود.
بررسی حق برخورداری از مستمری بازماندگان
استعلام دربارهٔ امکان دریافت مستمری بیوه/بیوهمرد (Witwen/Witwerrente) یا مستمری یتیم (Waisenrente) در صورت وجود بازماندگان.
آیا ممکن است با وجود اطلاعرسانی باز هم پرداختها ادامه پیدا کند؟
بله، این امکان وجود دارد، اگر:
متوفی علاوه بر مستمری قانونی، از صندوقها یا طرحهای بازنشستگی متعدد دیگری نیز حقوق دریافت کرده باشد (مثلاً Pensionskasse یا صندوقهای تکمیلی).
فقط به یک نهاد اطلاع داده شده باشد و سایر صندوقهای بازنشستگی از فوت شخص بیخبر باشند.
بنابراین ضروری است که تمام نهادهای پرداختکنندهٔ مستمری و بازنشستگی جداگانه مطلع شوند.
توصیهٔ عملی
بهتر است اولین اطلاعیه شامل اطلاعات زیر باشد:
نام و نام خانوادگی کامل متوفی
تاریخ فوت و تاریخ تولد
شماره بیمه بازنشستگی (Rentenversicherungsnummer)
اطلاعات تماس وارثان یا نمایندهٔ قانونی
این کار روند توقف پرداختها را تسریع میکند و احتمال تحمیل بدهیهای غیرمنتظره به خانواده را کاهش میدهد.
جمعبندی
توقف مستمری بازنشستگی پس از فوت، یک الزام قانونی است.
اطلاعرسانی بهموقع مانع از انباشتهشدن مبالغ غیرمستحق میشود و از درگیریهای اداری و حتی اختلافات احتمالی با نهادهای بازنشستگی جلوگیری میکند.
با دیدی پیشگیرانه عمل کنید، هرچه زودتر با مراجع ذیصلاح تماس بگیرید – بهویژه اگر متوفی تنها زندگی میکرده یا بیش از یک نوع مستمری دریافت میکرده است.
تیم نویسندگان و ویراستاران این وبسایت میکوشند با تکیه بر پژوهش گسترده و منابع متعدد، اطلاعاتی هرچه دقیقتر ارائه کنند. با این حال، امکان بروز خطا یا ناقصبودن بعضی جزئیات وجود دارد. بنابراین لطفاً این مطالب را بهعنوان راهنمای اولیه در نظر بگیرید و برای دریافت اطلاعات قطعی و بهروز، همیشه به مراجع و ادارههای رسمی مربوط مراجعه کنید.
