تعیین قیم (Vormundschaft) برای اطفال مسلمانِ نابالغ در آلمان:
چگونه مطمئن شوید بعد از وفات، مطابق ارزشهای دینی شما تربیه میشوند؟
در آلمان، قانون از طریق نظام قیمومت (Vormundschaft) از اطفال نابالغ در صورت وفات والدین محافظت میکند. در این نظام، شخصی بهعنوان قیم تعیین میگردد که مسئول تربیه، نگهداری و گرفتن تصمیمهای مهم زندگی طفل است.
برای خانوادههای مسلمان، این سوال مهم مطرح میشود: آیا میتوانم تضمین کنم که اطفالم نزد کسی بزرگ شوند که ارزشهای اسلامی آنها را درک و رعایت میکند؟
پاسخ این است: بله – اما مشروط بر اینکه از قبل برنامهریزی کرده و مراحل قانونی درست را تعقیب کنید.
Vormundschaft یک نوع حمایت قانونی از اطفال نابالغ است، در حالتی که والدینشان فوت کرده باشند (یا یکی فوت شده و دیگری غایب و یا از نظر حقوقی فاقد اهلیت باشد).
قیم (Vormund) وظیفه دارد:
بهجای طفل، تصمیمهای حقوقی و رسمی را اتخاذ نماید
مکتب، تداوی طبی و محل سکونت را انتخاب کند
پول و میراث مربوط به طفل نابالغ را اداره نماید
طبق §1776 قانون مدنی آلمان (BGB):
پدر و مادر حق دارند که از قبل برای اطفال خود قیم تعیین کنند، برای حالتی که هر دو وفات کنند.
اگر هیچ قیمی تعیین نشده باشد، اداره امور جوانان (Jugendamt) شخصی را پیشنهاد میکند و محکمه خانواده (Familiengericht) تصمیم نهایی را در مورد قیم میگیرد.
این یعنی:
اگر شما در زمان حیات خود قیم تعین نکنید، ممکن است برای طفلتان کسی تعیین شود که نه از فامیل باشد، نه همدین، نه همزبان و نه دارای پیشزمینه فرهنگی مشابه.
Vormundschaftsverfügung یک سند رسمی است که در آن یکی از والدین یا هر دو، خواهش و اراده خود را برای تعیین شخص مشخصی بهعنوان قیم اطفالشان بیان میکنند.
نمونه متن پیشنهادی به زبان حقوقی آلمانی:
«Ich bestimme hiermit gemäß § 1776 BGB, dass im Falle meines Todes Herr/Frau [نام کامل] geboren am [تاریخ تولد] wohnhaft in [آدرس] zum Vormund für mein(e) Kind(er) [نام طفل/اطفال] bestellt wird.»
این سند میتواند دستی یا تایپشده باشد، اما ضروری است که با دست امضا شده و تاریخ در آن ذکر گردد.
از نظر قانون، تصدیق محضری اجباری نیست، اما شدیداً توصیه میشود، مثلاً:
تنظیم یا تأیید سند نزد نوتار (Notar)
یا نگهداری آن همراه با وصیتنامه (Testament)
همچنان میتوانید یک نسخه را به Jugendamt بسپارید تا از قبل در جریان اراده شما قرار گیرد.
ترجیحاً شخصی را انتخاب کنید که:
از میان اعضای فامیل یا اشخاص بسیار مورد اعتماد باشد
با شما پیشزمینه دینی مشترک داشته باشد (مثلاً مسلمانِ پایبند)
توانایی تربیه اطفال در آلمان را داشته باشد (دانستن زبان آلمانی، شناخت سیستم تعلیمی، ایجاد محیط امن)
دارای سوابق جرمی سنگین و نگرانکننده نباشد
بهتر است قبل از ذکر نام او در سند، با وی صحبت کنید و رضایت کتبی او را بهدست آورید.
محکمه آلمانی سند شما را بررسی کرده و هنگام تعیین قیم، برای این سند اهمیت خاص قایل میشود.
محکمه در ۱۰۰٪ موارد مکلف به پیروی از وصیت شما نیست، اما در عمل تا زمانی که دلیل جدی در مخالفت وجود نداشته باشد، شخص معرفیشده را میپذیرد؛ مانند:
عدم صلاحیت یا ناتوانی شخص نامبرده
مخالفت جدی Jugendamt به دلیل مصلحت طفل
قانون آلمان سیکولار است، اما اجازه میدهد که پیشزمینه دینی و فرهنگی طفل در تصمیمگیریها مدنظر گرفته شود، مخصوصاً وقتی والدین در سند کتبی خود آن را واضح ساخته باشند.
به همین دلیل توصیه میشود در سند خود صریحاً بنویسید:
«Aus religiösen Gründen wünsche ich eine islamgerechte Erziehung meiner Kinder durch die benannte Person.»
به این مفهوم که:
«به دلایل دینی، میخواهم تربیه اطفالم مطابق تعالیم اسلام و توسط شخص تعیینشده صورت گیرد.»
این جمله واضح میسازد که شما خواستار تربیه اسلامی توسط قیم مشخص هستید.
قیم (Vormund) مالک میراث و دارایی طفل نمیشود، بلکه آن را به نفع طفل نابالغ و زیر نظارت محکمه اداره میکند.
شما میتوانید علاوه بر قیم، شخص دیگری را بهعنوان مدیر دارایی (Vermögensverwalter) تعیین کنید تا از تضاد منافع جلوگیری شود؛ مثلاً:
یک شخص برای رابطه عاطفی و تربیه مناسبتر باشد
و شخص دیگر برای اداره امور مالی و سرمایهگذاریها تخصص داشته باشد
تعیین قیم برای اطفالتان بهحیث یک مسلمان در آلمان، فقط یک کار مذهبی نیست؛ بلکه از نگاه حقوقی هم ضروری است.
با تهیه یک Vormundschaftsverfügung درست و در زمان مناسب، شما میتوانید:
اطفال خود را از تصمیمهای تصادفی یا نامناسب Jugendamt دور نگه دارید
اطمینان حاصل کنید که آنها در یک محیط امن و مطابق ارزشهای اسلامی تربیه میشوند
خواست و اراده خود را حتی بعد از وفات، مورد احترام و اجرا قرار دهید
منتظر حالات اضطراری نباشید؛
این موضوع را از همین حالا، با آگاهی و احساس مسئولیت تنظیم کنید.
تیم نویسندگان و ویراستاران این وبسایت تلاش میکند با انجام تحقیقات گسترده و مراجعه به منابع مختلف، معلومات دقیق و قابلاعتماد ارائه نماید. با وجود این، احتمال دارد بعضی اشتباهات رخ بدهد یا بخشی از معلومات بهطور کامل تأیید نشده باشد. از این رو، لطفاً این مطالب را بهعنوان یک مرجع ابتدایی در نظر گرفته و برای بهدست آوردن معلومات نهایی و رسمی، همیشه به ادارات و مراجع ذیصلاح مراجعه نمایید.
