درخواست گذرنامه آلمانی بدون از دست دادن تابعیت اصلی (تابعیت دوگانه)
بسیاری از اتباع خارجی که در آلمان زندگی میکنند، رویای دریافت تابعیت آلمانی را در سر دارند؛ تابعیتی که مزایای حقوقی و اجتماعی زیادی دارد و از جمله آنها حق داشتن گذرنامه آلمانی است.
یکی از دغدغههای مهم این افراد این است که آیا میتوانند تابعیت آلمانی را بگیرند بدون اینکه مجبور شوند تابعیت اصلی خود را از دست بدهند؛ یعنی آیا تابعیت دوگانه امکانپذیر است یا نه؟
بهطور کلی، آلمان فقط در موارد استثنایی اجازه تابعیت دوگانه را میدهد.
هنگام درخواست تابعیت از طریق تقاضا (Einbürgerung) معمولاً از شما خواسته میشود که طبق مادهی § 12 قانون تابعیت آلمان (Staatsangehörigkeitsgesetz – StAG) از تابعیت قبلی خود صرفنظر کنید.
با این حال، در برخی شرایط خاص میتوان تابعیت اصلی را حفظ کرد و در نتیجه دو تابعیتی شد:
اگر شهروند اتحادیه اروپا یا سوئیس باشید
شهروندان سایر کشورهای عضو اتحادیه اروپا (EU) و همچنین سوئیس در صورت اخذ تابعیت آلمان، معمولاً میتوانند تابعیت قبلی خود را حفظ کنند.
در این حالت، فرد میتواند بهطور همزمان تابعیت آلمانی و تابعیت کشور اتحادیه اروپا / سوئیس را داشته باشد.
اگر ترک تابعیت اصلی بسیار دشوار، پرهزینه یا عملاً ناممکن باشد
برای مثال:
در کشورهایی که قانوناً امکان انصراف از تابعیت را بهسختی یا اصلاً نمیپذیرند
در کشورهایی که روند ترک تابعیت بسیار طولانی، پیچیده، اداری و همراه با هزینههای سنگین است
در مواردی که از دست دادن تابعیت اصلی، از نظر حقوقی یا شخصی ضررهای نامتناسب و جدی به همراه دارد
در چنین وضعیتی، ممکن است مقامات آلمانی بپذیرند که ترک تابعیت قبلی برای فرد غیرمنطقی و غیرقابلتحمل (unzumutbar) است.
اگر تابعیت آلمانی را از طریق تولد بهدست آورده باشید
در برخی وضعیتها، کودک میتواند از بدو تولد دو تابعیتی باشد؛ مثلاً وقتی یک والد آلمانی و والد دیگر دارای تابعیت کشور دیگری است.
در این حالتها، امکان دارد فرد بتواند تابعیت آلمانی و تابعیت کشور دیگر را همزمان حفظ کند.
موارد خاص که مقامات آلمانی بهصورت فردی تصمیم میگیرند
در پروندههای فردی و بهخوبی مستدل، ممکن است ادارهی مسئول تابعیت، مجوزی بهنام Beibehaltungsgenehmigung (مجوز حفظ تابعیت قبلی) صادر کند.
چنین تصمیمهایی پیچیدهاند و به استدلال حقوقی، مدارک و شرایط خاص هر پرونده بستگی دارند.
بررسی امکان حفظ یا ترک تابعیت اصلی در کشور مبدأ
ابتدا از طریق سفارت یا کنسولگری کشور خود اطلاع پیدا کنید که آیا قانوناً میتوانید از تابعیت خود صرفنظر کنید یا خیر.
مشخص کنید که کشور مبدأ اجازهی ترک تابعیت را میدهد یا نه و اگر میدهد، تحت چه شرایط و با چه هزینههایی.
دادن درخواست تابعیت نزد ادارهی تابعیت محل سکونت
درخواست خود را نزد ادارهی تابعیت / Einbürgerungsbehörde در شهری که در آن زندگی میکنید، ثبت کنید.
در درخواست خود صریحاً ذکر کنید که میخواهید در صورت امکان، تابعیت اصلی خود را حفظ کنید.
مدارک و دلایلی ارائه دهید که نشان میدهد ترک تابعیت قبلی برای شما بسیار دشوار، پرهزینه یا عملاً ناممکن است.
انتظار برای تصمیم مقامات آلمانی
روند بررسی میتواند طولانی باشد و به مکاتبات متعدد با ادارههای مختلف نیاز داشته باشد.
اعطای تابعیت دوگانه، اتوماتیک نیست و برای هر فرد بهصورت موردی بررسی میشود.
کمک گرفتن از وکیل مهاجرت
یک وکیل متخصص در حقوق مهاجرت و تابعیت میتواند به شما کمک کند:
درخواست را از نظر حقوقی محکم تنظیم کنید
به مواد قانونی و استثناها بهدرستی استناد کنید
شانس شما را برای دریافت اجازهی حفظ تابعیت اصلی در کنار تابعیت آلمانی افزایش دهد.
در درخواست خود شفاف و صادق باشید و از ابتدا توضیح دهید که چرا میخواهید تابعیت اصلیتان را نگه دارید.
مدارک و مستندات کافی آماده کنید که نشان میدهد ترک تابعیت اصلی برای شما بهطور غیرعادی دشوار یا غیرمنطقی است (مثلاً قوانین کشور مبدأ، هزینههای رسمی، نظر حقوقی و…).
روند را از نزدیک پیگیری کنید و به نامهها و درخواستهای تکمیلی ادارهی تابعیت بهموقع پاسخ دهید.
پیش از آنکه تابعیت آلمانی بهطور نهایی به شما اعطا شود، هرگز روند رسمی ترک تابعیت اصلی را شروع نکنید؛
چون در بدترین حالت، ممکن است در فاصلهی بین دو کشور، بدون هیچ تابعیتی باقی بمانید.
دریافت گذرنامه آلمانی بدون از دست دادن تابعیت اصلی، تنها در موارد محدود و عمدتاً استثنایی امکانپذیر است.
این موضوع بهویژه برای شهروندان اتحادیه اروپا و سوئیس یا افرادی که ترک تابعیت برایشان از نظر حقوقی یا عملی تقریباً غیرممکن یا بهشدت دشوار است، بیشتر مطرح میشود.
مسیر رسیدن به تابعیت دوگانه غالباً پیچیده، زمانبر و نیازمند آمادگی دقیق و مشاوره حقوقی است. با این حال، اگر با مدارک محکم، استدلال روشن و آگاهی از محدودیتهای قانونی اقدام کنید، میتوانید در چهارچوب قانون تابعیت آلمان برای رسیدن به این هدف تلاش کنید.
تیم نویسندگان و ویراستاران این وبسایت با اتکا به پژوهش گسترده و مراجعه به منابع متعدد، تلاش میکند اطلاعاتی دقیق و قابلاعتماد ارائه دهد. با این حال، امکان بروز خطا یا تغییر در برخی جزئیات همیشه وجود دارد. بنابراین، لطفاً مطالب این مقاله را بهعنوان یک راهنمای اولیه در نظر بگیرید و برای دریافت اطلاعات قطعی و بهروز، حتماً به مراجع و نهادهای رسمی و متخصص مراجعه کنید.