مراحل درخواست پناهندگی در آلمان: از ورود تا تصمیم BAMF

آلمان یکی از کشورهای اروپایی است که بیشترین شمار پناه‌جویان را می‌پذیرد و یک نظام حقوقی جامع فراهم کرده است که به هر فردی در صورت مواجهه با خطر برای جان یا آزادی‌اش در کشور مبدأ، حق درخواست حمایت می‌دهد. با این حال، مسیر دریافت شناسایی رسمی به‌عنوان پناهنده از چند مرحله دقیق تشکیل شده است که باید به‌روشنی درک شوند.

1. ورود به آلمان
   پناه‌جو می‌تواند از راه‌های مختلف وارد آلمان شود: زمینی، دریایی یا هوایی، و اغلب بدون ویزای رسمی. طبق قانون آلمان، برای درخواست پناهندگی لازم نیست حتماً به‌طور قانونی وارد کشور شده باشید، اما توصیه می‌شود بلافاصله پس از ورود به نزدیک‌ترین مرکز پلیس یا یکی از مراجع مربوط به پناهندگی مراجعه کرده و قصد خود را برای درخواست پناهندگی اعلام کنید.

2. ثبت اولیه درخواست (Erstmeldung)
   اولین گام رسمی «ثبت اولیه» است که در مرکز پذیرش اولیه (Erstaufnahmeeinrichtung) یا پلیس مرزی انجام می‌شود. در این مرحله اطلاعات شخصی ثبت می‌گردد، اثر انگشت گرفته می‌شود و از فرد عکس تهیه می‌کنند. همچنین بررسی می‌شود که آیا فرد قبلاً در کشور اروپایی دیگری درخواست پناهندگی داده است یا نه، بر اساس آنچه «مقررات دابلین» نام دارد.

نکته مهم: اگر ثبت قبلی در یکی از کشورهای دابلین کشف شود، ممکن است فرد برای ادامه روند پناهندگی به همان کشور بازگردانده شود.

3. ارجاع به مرکز پذیرش اولیه
   پس از ثبت، پناه‌جو بر اساس سیستم توزیع جغرافیایی موسوم به «EASY» به یکی از مراکز پذیرش اولیه در ایالت‌های آلمان ارجاع داده می‌شود. هدف این سیستم توزیع متوازن پناه‌جویان میان ایالت‌هاست. در این مرحله فرد سرپناه، غذا و مراقبت‌های اولیه درمانی دریافت می‌کند.

4. ثبت رسمی درخواست نزد BAMF
   پس از ارجاع، یک وقت رسمی برای ثبت درخواست پناهندگی در اداره فدرال مهاجرت و پناهندگان (BAMF) تعیین می‌شود. در این وقت، فرد یک فرم مفصل را پر می‌کند، دوباره اطلاعات هویتی و تابعیت خود را ارائه می‌دهد و دلایل درخواست حمایت را توضیح می‌دهد.

5. مصاحبه شخصی (Anhörung)
   مصاحبه با کارمند BAMF مهم‌ترین بخش روند پناهندگی است، زیرا تصمیم‌ها عمدتاً بر اساس گفته‌های همین جلسه گرفته می‌شود. این مصاحبه گاهی چند ساعت طول می‌کشد و در آن متقاضی باید با جزئیات توضیح دهد چرا نیاز به حمایت دارد؛ مانند خطر آزار و اذیت سیاسی، قومی یا مذهبی یا به دلیل تعلق به یک گروه اجتماعی خاص.

نصیحت مهم: صداقت، دقت در روایت و تمرکز بر جزئیات مشخص، شانس پذیرش را افزایش می‌دهد. اگر فرد آلمانی بلد نباشد، می‌تواند درخواست مترجم کند.

6. انتظار برای تصمیم
   پس از پایان مصاحبه، BAMF پرونده را بررسی و دلایل ارائه‌شده را تحلیل می‌کند. صدور تصمیم ممکن است چند ماه یا حتی بیش از یک سال طول بکشد، بسته به پیچیدگی پرونده و تابعیت متقاضی. در این مدت به فرد اجازه اقامت موقت داده می‌شود که «Aufenthaltsgestattung» نام دارد و اقامت قانونی در آلمان را ممکن می‌کند.

7. تصمیم BAMF: انواع نتایج ممکن
   در پایان، BAMF یکی از تصمیم‌های زیر را صادر می‌کند:

• پذیرش حق پناهندگی کامل (Asylberechtigung): طبق قانون اساسی آلمان برای کسانی که از سوی دولت کشورشان دچار آزار سیاسی مستقیم هستند.

• وضعیت پناهندگی طبق کنوانسیون ژنو (Flüchtlingseigenschaft): برای خطر به‌علت نژاد، دین، ملیت، نظر سیاسی یا عضویت در یک گروه اجتماعی خاص.

• حمایت فرعی (Subsidiärer Schutz): برای کسانی که شرایط پناهندگی/پناهنده را ندارند اما بازگشت‌شان خطر واقعی برای جان‌شان دارد؛ مانند شکنجه یا جنگ و درگیری مسلحانه.

• ممنوعیت اخراج (Abschiebungsverbot): در موارد انسانی استثنایی مانند بیماری شدید، که اخراج را بدون شناسایی رسمی به‌عنوان پناهنده ممنوع می‌کند.

• رد (Ablehnung): اگر BAMF دلایل کافی برای حمایت نبیند. در این صورت می‌توان در مدت مشخصی در دادگاه اداری اعتراض کرد.

8. اعتراض و شکایت در صورت رد
   در صورت رد، متقاضی می‌تواند شکایت حقوقی ثبت کند. مهلت قانونی بسته به نوع رد متفاوت است و معمولاً بین یک هفته تا یک ماه است. توصیه می‌شود برای رعایت درست مراحل، از وکیل متخصص در امور پناهندگی مشاوره گرفته شود.

9. پس از تصمیم: حقوق و تعهدات
   پس از دریافت یکی از انواع حمایت، معمولاً اجازه اقامت رسمی برای یک تا سه سال (قابل تمدید) داده می‌شود. در این مدت فرد می‌تواند:

• در دوره‌های زبان و ادغام شرکت کند،

• کار پیدا کند یا تحصیل کند،

• در برخی موارد درخواست پیوستن خانواده بدهد.

در صورت رد نهایی، فرد باید کشور را ترک کند و اگر در مهلت تعیین‌شده داوطلبانه خارج نشود، ممکن است اخراج اجرا شود.

خلاصه
مسیر پناهندگی در آلمان با یک قدم ساده آغاز می‌شود: اعلام درخواست حمایت. اما بعد از آن، یک روند حقوقی دقیق و مرتبط دنبال می‌شود که نیازمند آگاهی، آمادگی و بیان روشن است. شناخت هر مرحله به‌طور دقیق، کلید تقویت شانس موفقیت و تضمین رعایت حقوق قانونی متقاضی است.

ـ تیم نویسندگان و ویراستاران سایت تلاش می‌کند با تحقیق گسترده و استفاده از منابع متعدد، اطلاعات دقیق ارائه کند؛ با این حال ممکن است خطا رخ دهد یا برخی موارد قطعی نباشد. لطفاً این مطالب را راهنمای اولیه بدانید و برای اطلاعات قطعی به مراجع مسئول مراجعه کنید.