شرح همهجانبهی منابع تمویل و صلاحیتهای مالی حکومتهای ایالتی در آلمان
مقدمه
جمهوری فدرالی آلمان از ۱۶ ایالت (Bundesländer) تشکیل شده است. هر ایالت حکومت، پارلمان و صلاحیتهای مستقل خود را دارد.
اما این ایالتها چگونه خود را تمویل میکنند؟ منابع اصلی عایداتی آنها چیست؟
در این نوشته، بهگونهی منظم توضیح میدهیم که حکومتهای ایالتی در آلمان چگونه تمویل میشوند، مالیاتها و منابع مالی میان حکومت فدرال و ایالتها چگونه تقسیم میگردد و این نظام چگونه همزمان استقلال و توازن مالی را در یک دولت فدرالی تأمین میکند.
در آلمان، مسئولیتها و عواید مالی بالای سه سطح تقسیم شده است:
حکومت فدرال (Bundesregierung)
حکومتهای ایالتی (Landesregierungen)
شاروالیها و نهادهای محلی (Kommunen)
هر سطح دارای منابع عایداتی خاص و ساحات مشخص مصرف است.
قانون اساسی آلمان (Grundgesetz) یک سازوکار بهنام توازن مالی فدرالی (föderaler Finanzausgleich) پیشبینی کرده که هدف آن تنظیم این تقسیم و جلوگیری از زیاد شدن فاصلهی مالی میان ایالتها میباشد.
این، بزرگترین منبع عایداتی ایالتها است. منظور مالیاتی است که در سطح سراسری جمعآوری شده و بعد طبق فرمولهای خاص میان حکومت فدرال، ایالتها و شاروالیها تقسیم میشود.
مهمترین این مالیاتها عبارتاند از:
مالیات عواید/درآمد (Einkommensteuer)
میان حکومت فدرال و ایالتها طبق فیصدیهای قانونی تقسیم میشود.
بهحیث یک مثال معمول از تقسیم میتوان گفت:
حدود ۴۲٫۵٪ برای حکومت فدرال
حدود ۴۲٫۵٪ برای ایالتها
حدود ۱۵٪ برای شاروالیها
مالیات بالای شرکتها (Körperschaftsteuer)
تقریباً بهشکل ۵۰/۵۰ میان حکومت فدرال و ایالتها تقسیم میگردد.
مالیات بر ارزش افزوده (Mehrwertsteuer)
میان حکومت فدرال و ایالتها تقسیم میشود.
از طریق قواعد خاص توزیع، بخشی از تفاوت قدرت مالی ایالتها جبران میشود.
برخی مالیاتها مستقیماً و فقط به خزانهی ایالتها میرود، مانند:
مالیات بر میراث و هدیه (Erbschaft- und Schenkungsteuer)
مالیات انتقال ملک و زمین (Grunderwerbsteuer)
مالیات وسایط نقلیه (Kraftfahrzeugsteuer) – که قبلاً بیشتر فدرالی بود و اکنون برخی بخشهای آن به ایالتها برمیگردد
مالیات قمار و کازینو (Spielbankabgabe) در ایالتهایی که قمار را اجازه میدهند
انواع فیسها و عوارض اداری و قضایی در صلاحیت ایالتی
برای اینکه میان ایالتهای ثروتمند و ایالتهایی با عاید کم، نوعی عدالت و همبستگی برقرار شود، در آلمان نظامی بهنام Länderfinanzausgleich یا توازن مالی ایالتها وجود دارد.
این نظام شامل موارد زیر است:
انتقالات مستقیم مالی از طرف حکومت فدرال به برخی ایالتهای ضعیفتر
پرداختهای مالی از ایالتهای ثروتمند به ایالتهای کمدرآمدتر
کمکهای خاص برای پروژههای بزرگ، اصلاحات ساختاری یا مقابله با بحرانها
هدف این است که هیچ ایالت بهخاطر کم بودن عاید مالیاتی، از اجرای وظایف بنیادی و قانونی خود باز نماند.
در پهلوی مالیات، هر ایالت دارای منابع غیرمالیاتی نیز میباشد، مانند:
عواید ناشی از صدور اسناد رسمی و خدمات اداری
عواید حاصل از فروش یا کرایه دادن املاک و داراییهای دولتی
درآمد دانشگاههای دولتی (اغلب بهصورت فیس اداری و خدماتی، نه شهریهی کامل)
مفاد سرمایهگذاریها و شرکتهای مربوط به ایالت
حکومتهای ایالتی مسئول بخش بزرگی از خدمات عمومی اند و از لحاظ تعداد کارمندان، از بزرگترین کارفرمایان در آلمان بهشمار میروند.
مهمترین ساحات مصرف عبارتاند از:
معارف و تعلیم و تربیه: مکاتب، آموزشهای مسلکی، پوهنتونها و مؤسسات تحصیلات عالی
امنیت داخلی: پولیس ایالتی، محابس، بخشهایی از نظام قضایی
ترانسپورت و زیرساختها: سرکهای ایالتی، سیستم ترانسپورت عامهی منطقهای
صحّت عامه: سهم ایالت در تمویل شفاخانهها، بهخصوص شفاخانههای دانشگاهی
فرهنگ و امور اجتماعی: تیاترها، موزیمها، برنامههای فرهنگی و اجتماعی
برای وضاحت بیشتر، میتوان یک مثال از ساختار بودجهی ایالتی مانند بایرن (برای نمونه سال ۲۰۲۳) ذکر کرد:
حدود ۴۰٪ از عواید از سهم در مالیاتهای مشترک بهدست آمده است.
بیشتر از ۱۵٪ از مالیاتهای اختصاصی ایالت (مانند مالیات انتقال ملک) تأمین شده است.
تقریباً ۱۰٪ از انتقالات مالی و میکانیزمهای توازن بین ایالتها و حکومت فدرال حاصل شده است.
باقی از فیسها، فروش داراییها و سایر عواید تأمین گردیده است.
البته ارقام دقیق بسته به سال و وضعیت اقتصادی فرق میکند، اما این مثال نشان میدهد که تمویل ایالتها ترکیبی از سهم مالیاتی، مالیاتهای خاص و کمکها/انتقالات است.
حکومتهای ایالتی در آلمان بر اساس ترکیب چندگانهی منابع عایداتی کار میکنند:
سهم از مالیاتهای مشترک ملی،
مالیاتهای اختصاصی مربوط به ایالتها،
انتقالات مالی از حکومت فدرال و ایالتهای دیگر،
و عواید غیرمالیاتی.
این ساختار چندسطحی، از یکطرف خودمختاری مالی هر ایالت را حفظ میکند و از طرف دیگر، از طریق میکانیزمهای همبستگی، برای ایجاد توازن و نزدیکی سطح خدمات عمومی در تمام مناطق کشور تلاش مینماید.
فهم اینکه بودجهی حکومتهای ایالتی چگونه تمویل میشود، تنها برای متخصصان مالیهی عامه مهم نیست؛ بلکه برای شناخت ریشههای سیاست آموزشی، صحّی، زیربنایی و اجتماعی که مستقیماً بر زندگی روزمرهی مردم در آلمان تأثیر میگذارد، بسیار اساسی است.
تیم نویسندهگان و ویراستارهای این وبسایت تلاش میکنند که بر بنیاد تحقیق گسترده و مراجعه به منابع گوناگون، معلومات دقیق و قابل اعتماد را در اختیار خوانندهگان قرار دهند. با وجود این، امکان تغییر قوانین، اصلاح ارقام و بروز بعضی اشتباهات کاملاً منتفی نیست. لطفاً معلومات این مقاله را بهعنوان یک رهنمای ابتدایی در نظر بگیرید و برای گرفتن معلومات تازه و معتبر، همواره به ادارات و مراجع رسمی مراجعه نمایید.
