Giriş yap / Hesap oluştur
Almanya’da Evden Çalışma Ortamında Şiddet Meydana Geldiğinde İşverenin Sorumluluğu Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey
Almanya’da evden çalışma (Homeoffice) uygulamasının artmasıyla – özellikle korona pandemisinden sonra – işverenin çalışanları koruma sorumluluğuna dair yeni sorular ortaya çıktı. Özellikle de, çalışma saatleri sırasında ev ortamında aile içi şiddet yaşandığında bu konu daha da önemli hâle geliyor. Böyle bir durumda çalışan, iki kat yük taşır: Muhtemelen güvenli olmayan bir ortamda çalışmak zorunda kalır ve aynı zamanda özel hayatındaki tehditler veya şiddetle baş etmek durumunda kalır.
Genel olarak işverenin sorumluluğu nedir?
Alman iş hukuku uyarınca işveren, çalışanlarının iş yerindeki güvenliğini ve sağlığını güvence altına almakla yükümlüdür (İş Güvenliği Yasası – Arbeitsschutzgesetz). Buna şunlar dahildir:
-
Güvenli bir çalışma ortamı oluşturmak
-
Risklere karşı önleyici tedbirler almak
-
Çalışanların ruhsal ve bedensel sağlığına dikkat etmek
Ancak evden çalışma söz konusu olduğunda, özel yaşam ile iş yaşamı iç içe geçtiği için bu yükümlülüğün uygulanması çok daha karmaşık hâle gelir.
Koruma yükümlülüğü eve kadar uzanır mı?
Evet, kısmen. Evden çalışırken işveren, hâlâ özen gösterme yükümlülüğü (Fürsorgepflicht) altındadır. Ancak işveren, çalışanın özel yaşam alanına doğrudan müdahale edemez. Bu nedenle rolü daha çok şu alanlara odaklanır:
-
Şiddetten korunma konusunda bilgilendirme ve danışmanlık sunmak
-
Çalışan, şiddete maruz kaldığını açıkladığında esnek çözümler sunmak
-
Çalışanı dış destek hizmetlerine veya psikolojik danışmanlığa yönlendirmek
Çalışma sırasında aile içi şiddet yaşanırsa ne olur?
Çalışan, evden çalışma saatleri içinde fiziksel şiddete maruz kalırsa, bazı durumlarda bu olay, iş kazası (Arbeitsunfall) olarak değerlendirilebilir ve zorunlu iş kazası sigortası (gesetzliche Unfallversicherung) kapsamına girebilir. Bunun için olay ile çalışma faaliyeti arasında doğrudan bir bağın kanıtlanması gerekir.
Ancak çoğu durumda aile içi şiddet, özel bir mesele olarak görülür; ta ki evden çalışmanın, çalışanı somut olarak daha yüksek bir riske maruz bıraktığı ispatlanana kadar.
İşveren nasıl yardımcı olabilir?
1. Şiddete karşı net politikalar
İşveren, şiddet durumunda (evde meydana gelse bile) nasıl hareket edileceğini açıklayan ve hangi destek yollarının mevcut olduğunu gösteren yazılı politikalar hazırlamalıdır.
2. Güvenli iletişim kanalları sağlamak
Çalışanların şiddeti bildirebileceği veya destek isteyebileceği, gizli ve güvenli iletişim kanalları sunulmalıdır; örneğin gizli bir İK (insan kaynakları) irtibat kişisi veya işyeri hekimi.
3. Çalışma zamanı ve yeri konusunda esneklik
Çalışan, evde kendisini güvende hissetmiyorsa, işveren ona başka bir yerden çalışma imkânı sağlayabilir (örneğin şirket ofisi veya paylaşımlı bir çalışma alanı).
4. Destek merkezlerine yönlendirme
Çalışan, sosyal danışma merkezlerine veya aile içi şiddetle ilgili uzman kurumlara yönlendirilebilir; örneğin ulusal yardım hattı 08000 116 016 gibi.
Çalışan hukuki koruma talep edebilir mi?
Evet. Çalışan, mahkemeden koruma kararı (Schutzanordnung) veya yaklaşmama / iletişim yasağı (Kontaktverbot) talep etme hakkına sahiptir – bu durum ister doğrudan iş ile ilgili olsun, ister özel yaşamla bağlantılı olsun.
İş ilişkisine etkisi
Bir çalışanın, şiddete maruz kaldığını açıklaması veya yardım istemesi nedeniyle cezalandırılması hukuken yasaktır. Aksine, bu durum işverenin destek olma ve güvenli bir çalışma ortamı sağlama yükümlülüğünü daha da güçlendirir.
Sonuç
Evden çalışma ortamında çalışanların maruz kalabileceği şiddet konusunda işverenin sorumluluğu, yeni ve karmaşık bir konudur. Bu durum, bedensel ve ruhsal sağlığın korunması ile çalışanların haklarının birlikte ele alınmasının ne kadar önemli olduğunu gösterir. Eğer bir çalışan olarak kendinizi risk altında hissediyorsanız, unutmayın: Haklarınız var, işvereniniz sizi desteklemekle yükümlü ve sizi bekleyen güçlü bir destek ağı mevcut.
Önemli Almanca terimler
Homeoffice: evden çalışma
Fürsorgepflicht: özen gösterme yükümlülüğü / işverenin çalışanı gözetme borcu
Arbeitsunfall: iş kazası
Schutzanordnung: koruma kararı
Kontaktverbot: yaklaşmama / iletişim yasağı
Bu sitenin yazar ve editör ekibi, kapsamlı araştırmalar ve farklı kaynaklara dayanarak mümkün olduğunca doğru bilgi sunmaya çalışmaktadır. Yine de hatalar veya henüz tam olarak doğrulanmamış bazı bilgilerin bulunması ihtimali tamamen ortadan kaldırılamaz. Lütfen bu yazıdaki bilgileri ilk yol gösterici bir rehber olarak görün ve bağlayıcı, güncel bilgi için her zaman yetkili kurumlarla iletişime geçin.
