ورود / ایجاد حساب
مکتب گِزامتشوله (Gesamtschule) در آلمان: نگاهی همهجانبه به مفهوم، ساختار و مهمترین خصوصیات
مکتب Gesamtschule در آلمان یکی از مهمترین مدلهای تعلیمی است که چندین مسیر مختلف مکتب متوسطه را زیر یک سقف یکجا میسازد. در این مقالهٔ مفصل، به مفهوم گِزامتشوله، ساختار درسی آن، تفاوت آن با مکاتب Hauptschule، Realschule و Gymnasium و همچنان به مهمترین مزایا و چالشهای این سیستم میپردازیم و در پایان چند رهنمای عملی برای شاگردان و والدین ارائه میکنیم.
Gesamtschule چیست؟
Gesamtschule یک مکتب متوسطهٔ همهشمول است که تمام مسیرهای رایج تعلیمی در آلمان (Hauptschule، Realschule و Gymnasium) را در یک مؤسسه جمع میکند.
هدف اصلی آن این است که شاگرد بتواند مطابق با پیشرفت درسی و تواناییهای شخصی خود، میان سطوح مختلف تعلیمی جابهجا شود؛ بدون اینکه مانند سیستمهای جداگانهٔ سنتی مجبور باشد مکتب را کاملاً تغییر بدهد.
اهداف و فلسفهٔ تعلیمی Gesamtschule
انعطافپذیری در تعلیم و تعلم
در مکتب Gesamtschule، شاگرد میتواند در همان مکتب، مضمونها را در سطحی بخواند که با وضعیت واقعی و کارکرد فعلیاش مناسب باشد؛
بدون آنکه از محیط مکتب و دوستان خود جدا شود.
برابری فرصتها و عدالت تعلیمی
با اینکه شاگردان با تواناییها و سابقههای مختلف در یک مکتب و زیر یک سیستم درس میخوانند، مجموعاً از تفکیک زودهنگام جلوگیری میشود و هر شاگرد وقت و امکان بیشتری برای نشاندادن قابلیتهای خود بهدست میآورد.
رهنمایی و حمایت انفرادی
در Gesamtschule توجه زیادی به شاگرد بهعنوان فرد میشود:
-
برای شاگردانی که مشکل درسی دارند، کمک و کورسهای اضافی داده میشود،
-
و برای شاگردان مستعد و قوی، مضمونهای سطح بلندتر و وظایف چالشیتر فراهم میشود.
محیط تعلیمی فراگیر و اجتماعی
حضور شاگردانی با سطوح مختلف دریکجا، باعث میشود مهارتهای اجتماعی مانند گفتوگو، همکاری، تحمل و احترام به تفاوتها بیشتر رشد کند. این کار، تربیت دموکراتیک و زندگی مشترک را تقویت میکند.
ساختار درسی در مکتب Gesamtschule
۱. دورهٔ جهتدهی و اساس (Orientierungsstufe)
-
معمولاً صنفهای پنجم و ششم را شامل میشود.
-
تمرکز بالای این مرحله روی تقویت مهارتهای اساسی در زبان آلمانی، ریاضی، علوم و زبان خارجی است.
-
در این مدت، کارکرد شاگردان بهصورت دقیق زیر نظر گرفته میشود تا بعداً سطح مناسب برای هرکدام مشخص گردد.
۲. شاخهبندی و سطوح تدریجی
-
بعد از دورهٔ جهتدهی، شاگردان در بعضی مضمونها در سطوح مختلف درس میخوانند؛
این سطوح تقریباً معادل Hauptschule، Realschule یا Gymnasium است.
-
شاگرد، در صورت پیشرفت یا نیاز، میتواند از یک سطح به سطح دیگر (بالا یا پایین) انتقال کند.
-
هدف این است که سطح درسی به شاگرد مطابق شود، نه اینکه شاگرد از سن پایین در یک مسیر ثابت گیر بماند.
۳. دورهٔ متوسطهٔ بالا (Oberstufe)
-
بسته به ایالت، از صنف دهم یا یازدهم آغاز شده و تا صنف دوازدهم یا سیزدهم دوام میکند.
-
در این مرحله، شاگرد در بعضی مضمونها تخصص بیشتری میگیرد و خود را برای یکی از این راهها آماده میسازد:
-
گرفتن سند ختم متوسطه (سطح متوسط)،
-
رفتن به رشتههای حرفهای و کارآموزی،
-
یا گرفتن سند Abitur، مشروط بر اینکه مکتب دارای Oberstufe در سطح Gymnasium باشد.
-
۴. صنفهای حمایتی و ورکشاپها
-
بسیاری از مکاتب Gesamtschule کورسهای کمکی، ورکشاپها و فعالیتهای خارج از نصاب رسمی را برگزار میکنند.
-
این فعالیتها برای کمک به شاگردان ضعیفتر و نیز برای رشد استعدادهای خاص طراحی شدهاند.
فرق Gesamtschule با دیگر مکاتب متوسطه
Hauptschule
-
تمرکز بر یادگیری عملی و آمادگی برای کار دارد.
-
معمولاً تا صنف نهم یا دهم ادامه دارد.
-
شاگرد بعد از آن عموماً برای رفتن به Ausbildung (آموزش حرفهای) یا پیداکردن شغل آماده میشود.
-
در Gesamtschule، شاگرد میتواند سطح Hauptschule را در همان مکتب تکمیل کند و نیازی به تغییر مکتب نیست.
Realschule
-
از نگاه سطح، میان Hauptschule و Gymnasium قرار میگیرد.
-
معمولاً تا صنف دهم ادامه داشته و به سند Mittlerer Schulabschluss ختم میشود.
-
شاگرد را برای Ausbildungهای سطح بالاتر یا ادامهٔ تحصیل آماده میسازد.
-
در Gesamtschule، کورسها و سطوح موازی Realschule برای شاگردانی که این راه را انتخاب میکنند، فراهم است.
Gymnasium
-
بلندترین و آکادمیکترین مسیر عمومی است.
-
بعد از صنف دوازدهم یا سیزدهم به سند Abitur منتهی میشود.
-
شاگرد با این سند میتواند مستقیم به دانشگاه راه یابد.
-
در Gesamtschule، شاگردان قوی میتوانند بعضی مضمونها را در سطح Gymnasium کنند و در صورت موجود بودن Oberstufe مناسب، ابیتور را هم در همان مکتب بگیرند.
مزایای مکتب Gesamtschule
انعطاف و تغییر مسیر بدون ترک مکتب
-
شاگرد میتواند سطح درسی خود را بالا یا پایین ببرد بدون اینکه مجبور باشد مکتب عوض کند.
-
این موضوع، مخصوصاً در وقتهای افت یا پیشرفت درسی، فشار روحی و اداری را کم میکند.
تقویت همزیستی و یکجا بودن شاگردان مختلف
-
شاگردان با تواناییهای متفاوت، مدت طولانیتر در یک محیط باهم میمانند.
-
این کار روحیهٔ همکاری، تحمل، احترام و احساس تعلق به جمع را تقویت میکند.
رهنمایی بهتر برای آیندهٔ تحصیلی و شغلی
-
شاگرد فرصت دارد در طول چند سال، استعدادها و علاقههای اصلی خود را دریابد، قبل از اینکه تصمیم نهایی برای آیندهٔ تعلیمیاش گرفته شود.
رشد مهارتهای گوناگون
-
فعالیتهای فوقبرنامه، پروژهها، صنفهای تقویتی و ورکشاپها کمک میکند که شاگرد، علاوه بر درس، در مهارتهای شخصی، خلاقیت و روابط اجتماعی هم رشد کند.
چالشها و عیوب احتمالی
سطوح مختلف در یک صنف
-
وقتی در یک صنف، شاگردانی از سطحهای بسیار مختلف باشند، تدریس برای معلم دشوارتر میشود.
-
معلم مجبور است از روشهای آموزش تفکیکی، مواد درسی متفاوت و روشهای انعطافپذیر استفاده کند.
مسئولیت بالا برای معلمان و مدیریت
-
موفقیت مدل Gesamtschule به همکاری نزدیک معلمان، برنامهریزی خوب، استفاده از منابع اضافی و کورسهای تربیتی برای معلمان نیاز دارد.
تفاوت میان ایالتها
-
در همهٔ ایالتها و مناطق آلمان، مکتب Gesamtschule بهطور یکسان موجود نیست.
-
قوانین، ساختار و نام سندها ممکن است بسته به هر ایالت فرق داشته باشد.
نگاه بعضی خانوادهها
-
بعضی از والدین هنوز ترجیح میدهند فرزندشان از ابتدا در یک مسیر واضح مانند Gymnasium قرار بگیرد.
-
این طرز دید میتواند در بعضی مناطق استقبال از Gesamtschule را پایین بیاورد.
چگونه یک مکتب Gesamtschule مناسب برای فرزند خود انتخاب کنیم؟
جمعآوری معلومات و تحقیق
-
وبسایت مکاتب را ببینید و روی نکات زیر تمرکز کنید:
-
کدام سندها و سطحها را ارائه میکنند،
-
نتایج امتحانات و فیصدی کامیابی،
-
انتقال شاگردان به Ausbildung یا دانشگاه،
-
پروفایلها و برنامههای ویژهٔ مکتب.
-
بازدید حضوری و روز درهای باز
-
در برنامههای معرفی مکتب (Tag der offenen Tür) شرکت کنید.
-
از نزدیک ببینید:
-
فضا و تعمیر مکتب،
-
لابراتوارها و صنفها،
-
رفتار معلمان با شاگردان.
-
-
در صورت امکان با شاگردان و بعضی والدین صحبت کنید تا تصویر واقعیتر بهدست آورید.
مشوره با معلمان ابتدایی
-
نظر معلمان مکتب ابتدایی را دربارهٔ تواناییها، رفتار درسی و شخصیت فرزند خود بپرسید.
-
ببینید آیا فرزند شما از انعطاف و تنوع در Gesamtschule بیشتر استفاده خواهد کرد یا خیر.
بررسی برنامههای حمایتی و تقویتی
-
از مکتب بپرسید:
-
چه نوع صنفهای تقویتی برای شاگردان مشکلدار وجود دارد؟
-
برای شاگردان مستعد چه برنامهها و پروژههایی در نظر گرفته شده؟
-
آیا مشاور مکتب و مددکار اجتماعی حاضر است؟
-
در برابر اختلاف سطح شاگردان در صنف، چه استراتژیهایی دارند؟
-
جمعبندی
مکتب Gesamtschule در نظام تعلیمی آلمان یک مدل ویژه است که میکوشد مسیرهای مختلف تحصیلی را زیر یک سقف بههم گره بزند. این مکتب سعی میکند انعطاف، فرصتهای برابر و همبستگی اجتماعی را تقویت کند و اجازه بدهد شاگردان مطابق رشد خود، میان سطحهای مختلف حرکت کنند.
با وجود مشکلات سازمانی و پداگوژیک، Gesamtschule برای بسیاری از جوانان این امکان را فراهم میسازد که بین جنبههای نظری و عملی تعلیم، راهی را انتخاب کنند که با توانایی و علاقهٔ آنها سازگار باشد؛ بدون اینکه در سنین پایین بهشدت جدا شوند. آشنایی با ساختار، مزایا و نواقص این مدل به خانوادهها و شاگردان کمک میکند تصمیم آگاهانه بگیرند که آیا Gesamtschule برای آنها مناسب است یا نه.
* تیم نویسندهگان و ویراستاران این وبسایت سعی میکنند با استفاده از منابع مختلف و تحقیق گسترده، معلومات درست و بهروز در اختیار شما بگذارند. با اینهم، امکان خطا یا تغییر در قوانین و شیوهها در آینده وجود دارد. لطفاً این نوشته را فقط بهعنوان رهنمای ابتدایی ببینید و برای معلومات رسمی و نهایی حتماً به ادارات و مراجع مسئول مراجعه نمایید.
