مالیات بر بیمه بازنشستگی (Rentenversicherung) در آلمان

(مالیات بر بیمه بازنشستگی – Besteuerung der Rentenversicherung)

۱. منظور از «Rentenversicherung» چیست؟

Rentenversicherung (بیمه بازنشستگی) سامانه‌ای است که در آن کارمندان و کارفرمایان در طول سال‌های کاری خود حق‌بیمه پرداخت می‌کنند و در مقابل، پس از رسیدن به سن بازنشستگی، حقوق بازنشستگی ماهانه (Rente) دریافت می‌نمایند.

دو گروه اصلی وجود دارد:

•  

  بیمه بازنشستگی قانونی و اجباری:

  gesetzliche Rentenversicherung (GRV)

   

•  

  بیمه‌های بازنشستگی خصوصی یا تکمیلی:

  مانند Riester-Rente، Rürup-Rente (Basisrente) و Betriebsrente (بازنشستگی شرکتی)

   

۲. آیا حقوق بازنشستگی مشمول مالیات می‌شود؟

بله، اما به‌صورت تدریجی و بسته به نوع حقوق بازنشستگی.

۳. مالیات بر حقوق بازنشستگی قانونی چگونه محاسبه می‌شود؟

سهم مشمول مالیات از حقوق بازنشستگی قانونی، به سال شروع دریافت حقوق بازنشستگی بستگی دارد؛ هرچه شروع بازنشستگی دیرتر باشد، سهم مشمول مالیات بیشتر است.

• این درصد مشمول مالیات در اولین سال بازنشستگی تعیین می‌شود،

• و سپس برای تمام سال‌های باقی‌مانده‌ی عمر بازنشسته ثابت می‌ماند.

• بخش معاف از مالیات به‌عنوان معافیت حقوق بازنشستگی (Rentenfreibetrag) شناخته می‌شود.

۴. مثال عملی

• شروع بازنشستگی: ۲۰۲۵

• حقوق بازنشستگی سالانه (Brutto): ۱۸٬۰۰۰ یورو

• بخش مشمول مالیات (۸۵٪): ۱۵٬۳۰۰ یورو

از این مبلغ، موارد زیر کسر می‌شود:

• Rentenfreibetrag (بخش معاف از مالیات)،

• حق بیمه‌ی بیمه درمانی و مراقبت بلندمدت (در صورت شمول)،

• هزینه‌های قابل کسر (Werbungskosten) یا معافیت‌های استاندارد دیگر.

➜ پس از این کسرها، مبلغ باقی‌مانده به‌عنوان درآمد مشمول مالیات در نظر گرفته می‌شود و بر اساس آن مالیات بر درآمد (Einkommensteuer) محاسبه می‌گردد.

۵. آیا حق‌بیمه‌های بازنشستگی در دوران کار قابل کسر از مالیات هستند؟

بله.

• حق‌بیمه‌هایی که به بیمه بازنشستگی قانونی (gesetzliche Rentenversicherung) پرداخت می‌شوند، به‌طور خودکار از حقوق ناخالص کسر شده و در اظهارنامه مالیاتی به‌عنوان Vorsorgeaufwendungen (هزینه‌های بازنشستگی و بیمه‌ای قابل کسر) محاسبه می‌شوند.

• حق‌بیمه‌های پرداختی به Rürup-Rente (Basisrente) نیز می‌توانند – بسته به قانون – تا حدود ۱۰۰٪ و تا سقف مشخصی (مثلاً ۲۷٬۵۶۶ یورو در سال ۲۰۲۵ برای افراد مجرد) به‌عنوان هزینه‌ی قابل کسر در نظر گرفته شوند.

۶. بازنشستگی شرکتی (Betriebsrente)

Betriebsrente در زمان دریافت:

• معمولاً به‌طور کامل مشمول مالیات بر درآمد است،

•  

  و علاوه بر آن، حق بیمه‌ی بیمه درمانی (Krankenversicherung) و

  بیمه مراقبت (Pflegeversicherung) نیز از آن کسر می‌شود.

   

➜ بنابراین، درآمد خالص بازنشستگی از محل بازنشستگی شرکتی می‌تواند به‌طور محسوسی کمتر از مبلغ ناخالص باشد و در برخی موارد حتی نسبت به بازنشستگی قانونی فشار مالیاتی و بیمه‌ای بیشتری ایجاد کند.

۷. اصطلاحات مهم

• Rentenversicherung – بیمه بازنشستگی

• gesetzliche Rente – حقوق بازنشستگی قانونی

• Betriebsrente – بازنشستگی شرکتی / مستمری کارفرما

• Riester-/Rürup-Rente – انواع بیمه بازنشستگی خصوصی

• Rentenfreibetrag – بخش معاف از مالیاتِ حقوق بازنشستگی

• Vorsorgeaufwendungen – هزینه‌های بیمه و بازنشستگی قابل کسر از مالیات

۸. جمع‌بندی

• حقوق بازنشستگی در آلمان به‌صورت تدریجی مشمول مالیات می‌شود و میزان آن به نوع بازنشستگی و سال شروع بازنشستگی بستگی دارد.

• برای کسانی که از سال ۲۰۲۵ بازنشسته می‌شوند، ۸۵٪ حقوق بازنشستگی قانونی آن‌ها مشمول مالیات است.

• بازنشستگی‌های خصوصی و شرکتی (مانند Riester و Betriebsrente) در مرحله‌ی دریافت، مشمول مالیات و عموماً مشمول حق بیمه‌های درمانی و مراقبتی نیز هستند.

• حق‌بیمه‌های بازنشستگی که در دوران کار پرداخت می‌شوند (چه قانونی و چه برخی طرح‌های خصوصی مانند Rürup) در بسیاری موارد به‌عنوان هزینه‌ی قابل کسر در مالیات محاسبه می‌شوند.

• مهم است که حتی پس از بازنشستگی نیز بررسی شود که آیا ارائه‌ی اظهارنامه مالیاتی لازم است یا خیر – به‌ویژه وقتی مجموع درآمد سالانه از حد معافیت مالیاتی بالاتر می‌رود.

تیم نویسندگان و ویراستاران وب‌سایت تلاش می‌کند با انجام تحقیقات گسترده و استفاده از منابع مختلف، اطلاعاتی دقیق و قابل اعتماد در اختیار شما قرار دهد؛ با این حال، امکان وجود اشتباه یا اطلاعات ناقص همواره وجود دارد.

بنابراین، مطالب این مقاله باید به‌عنوان یک راهنمای اولیه و مرجع کلی در نظر گرفته شود. برای دریافت اطلاعات قطعی، رسمی و الزام‌آور، حتماً با ادارات ذی‌ربط یا مشاور مالیاتی حرفه‌ای مشورت کنید.